KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 29.
Jaka będzie reakcja sterownika, realizującego program przedstawiony na schemacie, na wciśnięcie przycisku zwiernego dołączonego do wejścia I1?
Ilustracja przedstawia schemat drabinkowy, typowy dla programowania sterowników PLC, używany w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przedstawionym programie sygnał z wejścia I1 nie służy do zliczania ani zmiany kierunku. Jest wykorzystany jako sygnał ustawienia licznika C001 do zaprogramowanej wartości początkowej (preset/reset do wartości startowej). Dlatego po naciśnięciu przycisku licznik przyjmie stan początkowy.

Pełne wyjaśnienie:

Licznik w sterowniku PLC ma zwykle kilka wejść funkcyjnych (w zależności od typu bloku): wejście zliczające (zwiększające lub zmniejszające stan), wejście zerujące/resetujące oraz czasem wejście ustawiające wartość (preset) lub przełączające tryb pracy. Poprawna interpretacja zależy nie od samego faktu "jest przycisk", ale od tego, do którego wejścia bloku licznika w programie został doprowadzony sygnał z I1.

W tym zadaniu wejście I1 jest użyte jako sygnał, który powoduje ustawienie licznika C001 na zaprogramowany stan początkowy. Oznacza to, że naciśnięcie przycisku nie wykonuje pojedynczego kroku zliczania, tylko wymusza przyjęcie przez licznik wartości startowej (takiej, jaką przewidział autor programu).

  • Odpowiedź "Zostanie ustawiony zaprogramowany stan początkowy licznika C001." jest zgodna z ideą wejścia reset/preset: po zadziałaniu sygnału licznik przyjmuje stan startowy zamiast kontynuować zliczanie.
  • Odpowiedź "Stan wewnętrzny licznika C001 zostanie zmniejszony o 1." byłaby typowa, gdyby I1 było podłączone do wejścia zliczającego w dół (licznik malejący) i reagowało na impuls. W tym programie tak nie jest.
  • Odpowiedź "Stan wewnętrzny licznika C001 zostanie zwiększony o 1." pasowałaby do wejścia zliczającego w górę (licznik rosnący) lub do sytuacji, gdy przycisk generuje impuls na wejściu CU. Tu I1 steruje ustawieniem wartości początkowej, więc nie następuje przyrost o 1.
  • Odpowiedź "Ulegnie zmianie kierunek zliczania impulsów wejściowych przez licznik C001." dotyczy liczników/rejestrów z logiką wyboru kierunku (np. osobne wejścia up/down albo przełączanie trybu). Sama obecność przycisku na I1 nie oznacza zmiany kierunku; musiałoby to wynikać wprost z połączeń w programie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, czy dany styk/wejście w schemacie steruje zliczaniem, czy resetem/presetem. To rozróżnienie eliminuje najczęstsze pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Licznik PLC to funkcja/blok, który przechowuje wartość liczbową i zmienia ją po spełnieniu warunku (np. impuls na wejściu). Najczęściej spotkasz zliczanie w górę, w dół oraz wejścia pomocnicze, takie jak reset lub preset (ustawienie wartości). To podstawa w aplikacjach zliczania cykli i sztuk.
Trzeba sprawdzić, do którego zacisku/wejścia bloku licznika jest podłączony sygnał (np. R/reset, LD/load, PV/preset). Jeśli I1 trafia na wejście reset/preset, to naciśnięcie przycisku nie doda ani nie odejmie 1, tylko ustawi licznik na wartość startową przewidzianą w programie.
Bo przycisk jest tylko źródłem sygnału, a jego znaczenie nadaje program. Ten sam przycisk może wyzwalać zliczanie, reset, ustawienie wartości początkowej lub potwierdzenie alarmu. O tym decyduje połączenie w schemacie i rodzaj użytego bloku (licznik rosnący, malejący, up/down).
To aktualna wartość przechowywana przez licznik (np. ile impulsów naliczono). W wielu sterownikach jest to zmienna typu CV (current value). Program może ją zwiększać, zmniejszać, zerować albo ustawiać na określoną wartość. Na egzaminie kluczowe jest, co robi wejście sterujące licznikiem.
Preset oznacza, że po zadziałaniu odpowiedniego sygnału licznik przyjmuje zaprogramowaną wartość startową, zamiast kontynuować poprzednie zliczanie. Stosuje się to np. po przezbrojeniu lub przy uruchomieniu serii produkcyjnej. W zadaniach trzeba odróżnić preset od zliczania impulsów.
Zależy od implementacji. Często liczniki zliczają na zboczu (krótkim impulsie), a nie na stałym stanie, żeby uniknąć wielokrotnego naliczenia przy trzymaniu przycisku. W praktyce stosuje się detekcję zbocza lub filtrację drgań styków. Na schemacie szukaj elementów typu "zbocze" lub logiki impulsu.
Najczęstsze pomyłki to: uznanie każdego przycisku za wejście zliczające, pominięcie wejścia reset/preset, nieodróżnianie licznika rosnącego od malejącego oraz ignorowanie warunków logicznych poprzedzających blok. Warto czytać schemat "od lewej do prawej" i sprawdzać, co dokładnie zasila wejścia licznika.
Licznik rosnący (w górę) używa się do zliczania zdarzeń od zera do progu, np. liczby sztuk. Licznik malejący (w dół) bywa używany do odliczania pozostałych cykli do końca partii lub limitu. W zadaniach egzaminacyjnych wskazówką są nazwy wejść (zliczanie up/down) i sposób porównania z wartością zadaną.
Trzeba prześledzić połączenie I1 w schemacie: czy idzie bezpośrednio do bloku licznika, czy przez dodatkowe warunki (styki, bramki). Następnie porównać, do jakiego wejścia licznika trafia. To daje jednoznaczną odpowiedź, czy I1 zlicza, resetuje, czy ustawia wartość początkową.
Ćwicz czytanie krótkich schematów LD/FBD z licznikami i testuj scenariusze: zliczanie, reset, preset, warunki blokady. Rób notatki z typowych wejść bloków (zliczanie, reset, ustawienie wartości) i ucz się rozpoznawać je po symbolach w danym środowisku. Ważne jest też rozumienie impulsu i zbocza.
info

Około 29% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W przedstawionym programie sygnał z wejścia I1 nie służy do zliczania ani zmiany kierunku."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (opis języków PLC i typowych bloków funkcyjnych, w tym liczników)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw programowania PLC (LD/FBD) z rozdziałem o licznikach
  • Materiały szkoleniowe producenta PLC dotyczące bloków liczników i ich wejść (CU/CD/R/PV)
  • Norma opisująca języki programowania PLC i podstawowe bloki (IEC 61131-3)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego