Recepta opisuje 10% roztwór metamizolu sodu (Sol. Metamizoli natrici), a sygnatura podaje dawkowanie: 20 kropli w razie bólu. Pytanie dotyczy ilości substancji czynnej w tej jednorazowej porcji.
Krok 1: przeliczenie kropli na masę roztworu
W recepturze aptecznej dla roztworów wodnych stosuje się konwencję: 20 kropli = 1 g roztworu. Zatem dawka 20 kropli odpowiada 1 g sporządzonego roztworu.
Krok 2: wykorzystanie stężenia 10% (m/m)
Stężenie 10% (m/m) oznacza, że w 100 g roztworu znajduje się 10 g substancji czynnej. To samo można zapisać jako ułamek: 10% = 0,10. W 1 g takiego roztworu jest więc:
1 g × 0,10 = 0,10 g, czyli 0,100 g metamizolu sodu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 0,010 g – to typowy błąd przesunięcia przecinka (jakby roztwór miał 1% albo jakby 10% potraktować jako 0,01).
- 0,001 g – to jeszcze większy błąd skali; zwykle wynika z mechanicznego "dzielenia przez 1000" bez uzasadnienia w stężeniu lub w dawkowaniu.
- 1,000 g – to ilość, którą można otrzymać dla całego preparatu 10 g roztworu 10% (bo 10 g × 10% = 1 g), ale pytanie dotyczy tylko 20 kropli, czyli 1 g roztworu, nie całych 10 g.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze oddzielaj "ilość sporządzona z recepty" od "dawki z sygnatury". Najpierw przelicz dawkę (krople) na masę/objętość, a dopiero potem zastosuj stężenie procentowe.
