W sterowaniu PLC często spotyka się sytuację, w której dwa wyjścia nie mogą być aktywne jednocześnie. Klasyczny przykład to sterowanie dwoma stycznikami zmiany kierunku obrotów silnika lub dwiema cewkami rozdzielacza (wysuw/wsuw). W takich układach wymagane jest wzajemne wykluczanie (blokada wzajemna, interlock), czyli dopuszczenie tylko jednego z sygnałów w danej chwili.
Odpowiedź "Wyklucza równoczesne załączenie Q0 i Q1." opisuje właśnie ten efekt: program jest tak zbudowany, że gdy jedno wyjście jest załączone, drugie nie może zostać załączone, dopóki pierwsze nie zostanie wyłączone (lub dopóki nie zniknie warunek blokady). Taka logika nie musi "gasić" obu wyjść naraz – jej istotą jest zakaz stanu (Q0=1 i Q1=1).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowego interlocku?
- "Blokuje załączenie Q0, gdy wyłączone Q1." – to opisuje warunek zależny od stanu wyłączonego Q1, czyli w praktyce w wielu przypadkach dawałoby zgodę na Q0, gdy Q1=0. Interlock zwykle blokuje, gdy drugi sygnał jest włączony, a nie gdy jest wyłączony. To odwrócenie logiki blokady.
- "Załącza wyjście Q1 sygnałem wyjścia Q0." – to sugeruje kaskadowe sterowanie (Q0 powoduje Q1), czyli sprzężenie "podążające", a nie blokadę. W interlocku sygnały raczej się hamują, a nie uruchamiają.
- "Wyłącza wzajemnie wyjścia Q0 i Q1." – brzmi podobnie do blokady, ale jest zbyt nieprecyzyjne: można to błędnie rozumieć jako sytuację, że każde wyjście wyłącza drugie (co może prowadzić do oscylacji lub do gaszenia obu), albo że zawsze oba są wyłączone. Interlock dotyczy braku możliwości jednoczesnego załączenia, nie koniecznie "wzajemnego wyłączania" w każdym przypadku.
Wskazówka egzaminacyjna: szukaj w logice programu warunku typu "Q0 jest dozwolone tylko gdy Q1=0" oraz "Q1 jest dozwolone tylko gdy Q0=0". Taki układ warunków oznacza zakaz stanu równoczesnego i właśnie to należy opisać jako wykluczenie jednoczesnego załączenia.
