KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Jaka jest objętość przedstawionego na rysunku nasypu przy założeniu, że jego długość wynosi 10 m?
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny nasypu trapezowego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla operatora maszyn i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość nasypu o stałym przekroju liczy się jako V = P · L, gdzie P to pole przekroju z rysunku, a L = 10 m. Z rysunku należy obliczyć pole przekroju (np. jako sumę prostokąta i trójkątów lub pole trapezu). Jeśli P = 24 m2, to V = 24 · 10 = 240 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z obmiaru robót ziemnych nasyp często traktuje się jako bryłę o stałym przekroju poprzecznym na całej długości. Taka bryła jest w praktyce graniastosłupem, więc jej objętość oblicza się wzorem:

V = P · L

gdzie:

  • V – objętość nasypu w m3,
  • P – pole przekroju poprzecznego nasypu w m2 (odczytane i policzone na podstawie rysunku),
  • L – długość nasypu w metrach (tu: 10 m).

Kluczowym krokiem jest poprawne wyznaczenie pola P z rysunku. Przekrój nasypu bywa trapezem (gdy skarpy są proste), albo można go rozbić na prostokąt i dwa trójkąty. Niezależnie od metody, wynik pola musi być w m2. Następnie mnoży się pole przez długość 10 m, otrzymując m3.

Odpowiedź "240,00 m3" wynika z tego, że pole przekroju z rysunku ma wartość 24 m2, a więc: 24 m2 · 10 m = 240 m3.

Pozostałe wyniki zwykle odpowiadają typowym pomyłkom:

  • "24,00 m3" – najczęściej jest skutkiem pominięcia długości (podania samego pola lub potraktowania długości jako 1 m).
  • "48,00 m3" – może wynikać z policzenia pola przekroju jako 4,8 m2 i pomnożenia przez 10 m albo z błędu w doborze wymiarów/figur w przekroju.
  • "480,00 m3" – typowo pojawia się, gdy ktoś podwoi pole (np. dodał skarpy dwa razy) albo pomylił się w odczycie jednostek/skali, a potem pomnożył przez długość.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sens wyniku. Dla przekroju rzędu kilkudziesięciu m2 i długości 10 m objętość rzędu setek m3 jest realistyczna; wynik rzędu kilkudziesięciu m3 zwykle oznacza pominięcie części przekroju lub błąd jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej przyjmuje się, że nasyp ma stały przekrój na całej długości. Wtedy liczy się go jak graniastosłup: V = P · L, gdzie P to pole przekroju (m2), a L to długość (m). Wynik będzie w m3.
To pole figury, którą otrzymujesz, gdy "przetniesz" nasyp prostopadle do jego długości. Na rysunku przekrój zwykle ma kształt trapezu albo da się go rozłożyć na prostokąt i trójkąty. To pole (w m2) jest podstawą do obliczenia kubatury.
Bo 10 m to długość nasypu. Jeśli przekrój jest stały, nasyp zachowuje się jak bryła "wyciągnięta" na tę długość. Mnożenie pola przekroju (m2) przez długość (m) daje objętość w m3.
Pole przekroju musi być w m2, a długość w m. Jeśli na rysunku wymiary są w cm lub mm, trzeba je przeliczyć na metry przed liczeniem pola. Dopiero wtedy iloczyn P · L da poprawne m3.
Dla trapezu używa się wzoru P = (a + b) · h / 2, gdzie a i b to długości podstaw, a h to wysokość. W praktyce w przekroju nasypu podstawami bywają szerokości "góry" i "dołu", a wysokość to wysokość nasypu.
Tak. Często wygodniej rozbić przekrój na prostokąt (część środkowa) i dwa trójkąty (skarpy). Potem sumuje się pola: P = Pprostokąta + 2 · Ptrójkąta. To zmniejsza ryzyko pomyłki w doborze wymiarów.
Bo 24 często jest wynikiem pośrednim (np. pole przekroju 24 m2). Jeśli ktoś zapomni pomnożyć przez długość 10 m albo błędnie uzna, że długość wynosi 1 m, zatrzyma się na tym etapie i poda m3 zamiast m2.
Wykonaj kontrolę rzędu wielkości: jeśli przekrój ma kilkanaście–kilkadziesiąt m2, a długość to 10 m, objętość powinna wyjść w setkach m3. Jeśli wychodzą pojedyncze m3, to zwykle błąd jednostek albo pominięta część przekroju.
Najczęściej w zadaniach dotyczących obmiaru robót ziemnych i drogowych: określenia ilości materiału, planowania transportu i doboru maszyn. Takie pytania sprawdzają umiejętność czytania rysunku oraz wykonania prostych obliczeń geometrycznych.
Najczęstsze to: pomylenie pola z objętością (brak mnożenia przez długość), zły odczyt jednostek/skali, nieuwzględnienie skarp w przekroju oraz podstawienie złych wymiarów do wzoru na trapez. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku i szybka kontrola sensu wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość nasypu o stałym przekroju liczy się jako V = P · L, gdzie P to pole przekroju z rysunku, a L = 10 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Graniastosłup": opis bryły i zależność objętości od pola podstawy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) – "Trapez": wzór na pole trapezu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL) – materiały o objętości graniastosłupów (volume of prisms), https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-solids (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geometrii praktycznej (pola figur, objętości graniastosłupów)
  • Podstawy rysunku technicznego i czytania przekrojów w dokumentacji drogowej
  • Zbiory zadań z obmiaru robót ziemnych dla branży budowlanej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego