KWALIFIKACJA BUD13 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 11.
Na usunięcie 100 m2 warstwy humusu o grubości 10 cm robotnicy potrzebują 20 r-g. Jaką powierzchnię humusu o tej samej grubości usuną w ciągu jednego ośmiogodzinnego dnia pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro 100 m2 wymaga 20 r-g, to na 1 r-g przypada 100/20 = 5 m2.
W ośmiogodzinnym dniu pracy wykonuje się 8 r-g, więc powierzchnia do usunięcia wyniesie 8 · 5 = 40 m2. Zależność jest liniowa, bo grubość warstwy i warunki pracy są takie same.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność przeliczania wydajności pracy w jednostkach roboczogodzin (r-g). Kluczowa jest informacja, że warstwa humusu ma tę samą grubość (10 cm), więc porównujemy tę samą czynność w tych samych warunkach i zakładamy zależność proporcjonalną.

Krok 1: wyznacz wydajność na 1 r-g.
Skoro usunięcie 100 m2 wymaga 20 r-g, to na 1 r-g przypada:
100 m2 / 20 r-g = 5 m2 na 1 r-g.

Krok 2: przelicz na 8 godzin pracy.
Jednodniowa praca przez 8 godzin odpowiada 8 r-g (dla jednego pracownika; w zadaniu podano nakład w r-g, więc liczy się łączny nakład pracy). Wykonana powierzchnia wyniesie:
8 r-g · 5 m2/r-g = 40 m2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 25 m2 zwykle wynika z błędnego założenia, że w 8 godzin robi się 1/4 całego zadania, mimo że 8 godzin to nie 1/4 z 20 r-g (bo 20 r-g nie jest "20 godzinami dnia", tylko nakładem pracy).
  • 10 m2 może pojawić się przy pomyleniu jednostek lub wykonaniu działania 100/10 bez związku z r-g (błąd skupienia na grubości 10 cm, która tu nie zmienia proporcji).
  • 80 m2 bywa skutkiem odwrócenia proporcji (np. przyjęcia, że 20/8 = 2,5 i pomnożenia 100·0,8 albo innego błędnego przeliczenia "względem 8").

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach na r-g najpierw sprowadź dane do "na 1 r-g", a dopiero potem przemnóż przez liczbę r-g w rozpatrywanym czasie. To ogranicza pomyłki z odwracaniem proporcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Roboczogodzina (r-g) to jednostka nakładu pracy: 1 r-g oznacza 1 godzinę pracy jednej osoby. Jeśli pracuje kilka osób, r-g się sumują (np. 2 osoby przez 4 godziny to 8 r-g). W zadaniach obliczasz, ile pracy (r-g) potrzeba na określony efekt.
Najprościej przeliczyć na 1 r-g: dzielisz efekt przez nakład. Tutaj: 100 m2 / 20 r-g = 5 m2/r-g. Taka wydajność oznacza, że w każdej roboczogodzinie zdejmuje się średnio 5 m2 humusu (przy tych samych warunkach).
Grubość warstwy jest taka sama (10 cm) w obu sytuacjach, więc objętość jest proporcjonalna do powierzchni. Wystarczy liczyć powierzchnię, bo porównujesz identyczną czynność przy stałej grubości. Gdyby grubość się zmieniała, wtedy sens miałoby liczenie objętości (m3).
Ośmiogodzinny dzień to 8 roboczogodzin dla jednej osoby, czyli 8 r-g. Mając wydajność 5 m2/r-g, mnożysz: 8 × 5 = 40 m2. Kluczowe jest, że r-g to nakład pracy, więc wynik skaluje się liniowo z liczbą r-g.
Jeśli dane są w r-g, to liczba pracowników jest "ukryta" w nakładzie. 20 r-g może oznaczać np. 1 osobę przez 20 godzin albo 2 osoby przez 10 godzin. Dla obliczeń w tym zadaniu to bez znaczenia, bo pracujesz na łącznym nakładzie i porównujesz go z 8 r-g w ciągu dnia.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie proporcji (dzielenie 20/100 zamiast 100/20), mylenie r-g z "dniami pracy", a także nieuwzględnienie, że przy stałych warunkach zależność jest liniowa. Pomaga metoda "na 1 r-g", a potem mnożenie przez liczbę r-g.
80 m2 często wynika z intuicji "8 godzin to prawie połowa z 20", albo z błędnego przeliczenia ułamka 8/20. Poprawnie 8/20 = 0,4, więc w 8 r-g wykonujesz 40% pracy z 20 r-g, a 40% ze 100 m2 to 40 m2, nie 80 m2.
W m2 liczysz wtedy, gdy praca dotyczy zdejmowania/układania warstwy o ustalonej grubości (np. humus 10 cm). W m3 liczy się roboty objętościowe, gdzie głębokość/grubość może się zmieniać lub jest kluczowa (np. wykopy, nasypy, korytowanie o różnych głębokościach).
Użyj ułamka: 8 r-g to 8/20 całego nakładu, czyli 0,4. Jeśli 20 r-g daje 100 m2, to 0,4 × 100 = 40 m2. To szybka kontrola, która zmniejsza ryzyko błędu rachunkowego i pozwala odsiać odpowiedzi skrajnie niepasujące.
Ćwicz serię krótkich zadań na proporcje: "efekt w r-g" → "efekt w innym czasie". Zawsze zapisuj jednostki (m2, r-g, h) i rób krok po kroku: wydajność na 1 r-g, potem mnożenie. Warto też rozumieć praktyczne znaczenie r-g w planowaniu robót ziemnych.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skoro 100 m2 wymaga 20 r-g, to na 1 r-g przypada 100/20 = 5 m2.W ośmiogodzinnym dniu pracy wykonuje się 8 r-g, więc powierzchnia do usunięcia wyniesie 8 · 5 = 40 m2."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Roboczogodzina" – definicja i sposób rozumienia jednostki nakładu pracy: https://pl.wikipedia.org/wiki/Roboczogodzina (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Proporcjonalność prosta" – opis zależności liniowej i przykładów obliczeń: https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL), "Proporcje" (dział: matematyka, proporcje i zależności) – metoda rozwiązywania zadań proporcjonalnych: https://pl.khanacademy.org/math (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje i procenty (poziom szkoły branżowej)
  • Podręczniki/opracowania z podstaw kosztorysowania robót budowlanych (dział: nakłady robocizny, r-g)
  • Zadania ćwiczeniowe z wydajności pracy w robotach ziemnych (korytowanie, zdzieranie humusu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego