KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 19.
Jaka jest w przybliżeniu wartość rezystancji włókna żarówki o parametrach 12 V/5W, pracującej w obwodzie prądu stałego? P = U • I, U = I • R
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję wyznaczamy z mocy i napięcia: najpierw z P=U·I mamy I=P/U=5/12 A. Następnie z U=I·R: R=U/I=12/(5/12)=28,8 Ω. Wynik jest przybliżony, bo opór włókna żarówki zależy od temperatury podczas świecenia.

Pełne wyjaśnienie:

Aby oszacować rezystancję włókna żarówki 12 V/5 W w obwodzie prądu stałego, korzystamy z dwóch podstawowych zależności podanych w treści: P=U·I oraz U=I·R.

Krok 1: wyznaczenie prądu pracy
Skoro moc znamionowa wynosi 5 W przy napięciu 12 V, to prąd w stanie pracy (w przybliżeniu) wynosi:
I = P / U = 5 W / 12 V ≈ 0,4167 A.

Krok 2: wyznaczenie rezystancji
Z prawa Ohma mamy R = U / I, więc:
R = 12 V / 0,4167 A ≈ 28,8 Ω.
Równoważnie można użyć zależności wynikającej z połączenia wzorów: P = U2/R, czyli R = U2/P = 144/5 = 28,8 Ω.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartość 2,4 Ω odpowiadałaby prądowi I=U/R=12/2,4=5 A, a wtedy moc wyniosłaby P=U·I=60 W, czyli wielokrotnie więcej niż 5 W.
  • Wartość 0,416 Ω jest w przybliżeniu równa prądowi w amperach (0,416 A), co sugeruje pomylenie jednostek lub przepisanie wyniku I zamiast R. Taki opór dawałby prąd ok. 28,8 A i ogromną moc.
  • Wartość 41,6 Ω nie wynika z poprawnych przekształceń (dla 12 V/5 W z definicji musi wyjść ok. 30 Ω). To typowy efekt błędu rachunkowego lub użycia niewłaściwego wzoru.

Uwaga praktyczna: rezystancja włókna żarówki silnie zależy od temperatury. "Zimne" włókno ma dużo mniejszą rezystancję niż "gorące" podczas świecenia, dlatego prąd rozruchowy żarówki jest większy. Parametry 12 V/5 W odnoszą się do pracy znamionowej, stąd w zadaniu użyto określenia w przybliżeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności dla obwodu DC: P=U·I, więc I=P/U. Potem z prawa Ohma R=U/I. Można też od razu: R=U2/P. Dla 12 V i 5 W wychodzi około 28,8 Ω.
Bo włókno żarówki ma rezystancję zależną od temperatury. W chwili włączenia (zimne włókno) opór jest dużo mniejszy, a po rozgrzaniu rośnie. Parametry 12 V/5 W dotyczą pracy znamionowej, więc wynik R jest szacunkiem dla stanu świecenia.
To wartości znamionowe: przy napięciu 12 V żarówka ma pobierać moc około 5 W w stanie pracy. Z tego można wyliczyć prąd roboczy (około 0,42 A) oraz przybliżoną rezystancję w trakcie świecenia, korzystając z podstawowych wzorów obwodów DC.
W obwodzie prądu stałego przyjmij P=U·I. Przekształć do I=P/U. Dla 5 W i 12 V: I≈0,42 A. Ten prąd dotyczy pracy znamionowej; w chwili włączenia prąd może być większy z powodu mniejszej rezystancji zimnego włókna.
Tak. Z połączenia P=U·I i U=I·R wynika P=U2/R, a więc R=U2/P. To najkrótsza droga do wyniku, gdy znasz napięcie i moc znamionową odbiornika.
Bo 0,416 to liczba bardzo bliska prądowi w amperach dla 5 W i 12 V (I≈0,416 A). Częsty błąd polega na pomyleniu wielkości i jednostek: uczeń oblicza prąd, ale wpisuje go jako rezystancję. Kontrola rzędu wielkości pomaga to wychwycić.
Oszacuj prąd: 5 W przy 12 V to mniej niż 1 A (bo 12 V·1 A=12 W). Skoro I≈0,4 A, to R=U/I będzie rzędu kilkudziesięciu omów. Wyniki rzędu 0,4 Ω lub 2,4 Ω dawałyby prądy dziesiątek amperów, więc są nielogiczne.
Nie. "Zimna" rezystancja włókna jest znacznie mniejsza niż "gorąca" podczas świecenia. Dlatego po włączeniu żarówka może pobierać większy prąd chwilowy. W zadaniach z parametrami 12 V/5 W zwykle liczy się przybliżoną rezystancję dla stanu pracy znamionowej.
Najczęściej wystarczą cztery relacje: U=I·R, P=U·I, P=I2·R oraz P=U2/R. Na egzaminie dobierasz wzór do danych z treści (np. znasz U i P, a szukasz R).
Pomaga szybko oszacować obciążenie instalacji 12 V: prąd pobierany przez odbiornik, możliwe przeciążenia, dobór zabezpieczenia i diagnozę spadków napięcia. Jest też użyteczne przy porównaniu żarówek z zamiennikami LED, które mają inny pobór prądu i charakterystykę.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Rezystancję wyznaczamy z mocy i napięcia: najpierw z P=U·I mamy I=P/U=5/12 A."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Prawo Ohma — https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): Moc (elektryczność) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_(fizyka)#Moc_elektryczna (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): Rezystancja elektryczna — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja_elektryczna (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: prawo Ohma i moc w obwodach DC
  • Zadania rachunkowe z obwodów prądu stałego (moc, prąd, rezystancja)
  • Notatki/arkusze wzorów: P=U·I, U=I·R, P=U^2/R, P=I^2·R

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego