Odleżyny powstają przede wszystkim wskutek długotrwałego ucisku na tkanki (często z udziałem tarcia i sił ścinających), co prowadzi do gorszego ukrwienia, niedotlenienia i uszkodzenia skóry oraz tkanek głębiej położonych. Dlatego jednym z kluczowych działań profilaktycznych w opiece nad pacjentem leżącym jest regularna zmiana pozycji ciała, czyli tzw. pozycjonowanie/repositioning.
Odpowiedź "Co 2 godziny" jest uznawana za podstawową, klasyczną zasadę postępowania: taki interwał ma umożliwiać cykliczne odciążanie miejsc narażonych na ucisk (np. kość krzyżowa, krętarze, pięty, łopatki, potylica). W praktyce oznacza to plan ułożeń (np. na plecach i na bokach) oraz równoległą obserwację skóry.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w tym ujęciu egzaminacyjnym?
- "Co 1 godzinę" – może brzmieć "bezpieczniej", ale jako ogólna zasada jest zbyt rygorystyczna i nie odpowiada typowemu, podstawowemu standardowi przyjmowanemu w nauczaniu; w realnych warunkach może też być trudna do utrzymania bez wskazań wynikających z oceny ryzyka.
- "Co 3 godziny" – zbyt rzadko, jeśli traktować to jako ogólną zasadę profilaktyki; wydłużenie czasu ucisku zwiększa ryzyko niedokrwienia tkanek u osób unieruchomionych.
- "Co 4 godziny" – zwykle zdecydowanie zbyt rzadko jako reguła ogólna; przy długim unieruchomieniu taka częstotliwość może nie zapewniać wystarczającego odciążania.
Wskazówka do nauki: zapamiętaj "2 godziny" jako punkt wyjścia, a następnie kojarz go z zasadą: im większe ryzyko i gorsza tolerancja tkanek, tym częściej potrzebne jest odciążanie i kontrola skóry (zgodnie z zaleceniami zespołu terapeutycznego i lokalnymi procedurami).
