KWALIFIKACJA MTL3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 23.
Jaka powinna być minimalna szerokość pasa blachy B do wykonania wytłoczek o średnicy 30 mm, jeżeli minimalna odległość wykroju od brzegu blachy powinna mieć wartość m=2 mm, a odległości między wykrojami powinny mieć wartość n=1,5 mm?
Ilustracja przedstawia schemat techniczny, który jest związany z procesem wytłaczania blachy w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalna szerokość pasa dla jednego rzędu wykrojów wynika z geometrii: do średnicy wykroju 30 mm trzeba dodać margines od obu krawędzi pasa, czyli 2·m = 4 mm. Otrzymujemy B = 30 + 4 = 34,0 mm. Odstęp n dotyczy zwykle kierunku posuwu, nie szerokości pasa.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o szerokość pasa blachy kluczowe jest rozróżnienie dwóch kierunków rozkroju:

  • w poprzek pasa (szerokość B) – tu liczą się: wymiar wykroju (np. średnica) oraz marginesy od krawędzi,
  • wzdłuż pasa (kierunek posuwu) – tu liczy się odstęp między wykrojami (często oznaczany jako n) i skok posuwu.

Dla jednego rzędu wytłoczek o średnicy 30 mm minimalna szerokość pasa to średnica wykroju powiększona o margines od obu krawędzi pasa. Skoro minimalna odległość wykroju od brzegu blachy ma wynosić m = 2 mm, to łącznie trzeba dodać 2·m = 4 mm.

Obliczenie:
1) średnica: 30 mm
2) marginesy: 2·2 mm = 4 mm
3) szerokość pasa: B = 30 mm + 4 mm = 34,0 mm

Dlatego poprawna jest odpowiedź "34,0 mm".

Pozostałe wartości (31,5 mm; 32,5 mm; 33,0 mm) są zbyt małe, bo oznaczają pozostawienie marginesu m mniejszego niż 2 mm albo nieuwzględnienie, że margines występuje po dwóch stronach pasa. Częstą pułapką jest też bezrefleksyjne doliczenie n do szerokości — tymczasem n odnosi się typowo do odległości między kolejnymi wykrojami w kierunku posuwu taśmy, a nie do wymiaru B.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej przyjmuje się zależność geometryczną: B = d + 2·m, gdzie d to wymiar wykroju (np. średnica), a m to minimalny margines od krawędzi pasa. Margines liczy się po obu stronach, więc zawsze występuje mnożnik 2.
Ponieważ wykrojony element musi być odsunięty od obu krawędzi pasa blachy. Jeśli minimalna odległość od brzegu wynosi m, to po lewej stronie potrzeba m i po prawej m, razem 2·m.
m to minimalna odległość (margines) od wykroju do krawędzi blachy/pasa. Zapewnia wytrzymałość mostka materiału, stabilność prowadzenia taśmy i ogranicza ryzyko pęknięć lub deformacji przy wykrawaniu.
n zwykle oznacza odstęp (mostek) między kolejnymi wykrojami w kierunku posuwu pasa. Wpływa na skok posuwu i wykorzystanie materiału wzdłuż taśmy, ale nie musi wpływać na szerokość B, jeśli jest tylko jeden rząd wykrojów.
Wpływa wtedy, gdy w poprzek pasa układa się więcej niż jeden rząd elementów lub gdy n jest zdefiniowane jako odstęp boczny między wykrojami. W takich zadaniach trzeba jasno określić liczbę rzędów i kierunek, którego dotyczy n.
Najczęstsze błędy to: doliczenie marginesu tylko raz (zamiast 2·m), pomylenie n z marginesem bocznym, oraz dodanie wszystkich danych "bo są podane". Pomaga narysowanie prostego szkicu pasa z zaznaczonymi krawędziami.
Nie. n dotyczy odstępów między wykrojami i najczęściej odnosi się do kierunku posuwu. Do szerokości B dodaje się przede wszystkim wymiar elementu w poprzek pasa oraz marginesy od krawędzi (m), chyba że układ wykrojów wymusza inaczej.
W treści powinno pojawić się sformułowanie o liczbie rzędów, układzie wykrojów lub schemat. Jeśli tego nie ma, standardowo interpretuje się to jako jeden rząd w poprzek pasa. Gdy są dwa rzędy, zwykle podaje się dodatkowe odstępy boczne.
Narysuj prostokąt jako pas blachy, w środku okrąg o średnicy d, a od obu boków zaznacz odległość m do krawędzi okręgu. Taki szkic od razu pokazuje, że szerokość B to d plus dwa marginesy.
Ćwicz typowe schematy: szerokość pasa, skok posuwu, mostki i marginesy. Zawsze zapisuj wzór i jednostki, rób szkic i sprawdzaj sens wyniku (czy B jest większe od d). To ogranicza pomyłki wynikające z automatycznego liczenia.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii tłoczenia i wykrawania blach (rozkroje, pasy, mostki)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/techników z działu: obróbka plastyczna blach na zimno
  • Zadania rachunkowe z projektowania rozkroju (mostki, marginesy, szerokość pasa, skok)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego