Proces rozciągania (próba rozciągania) polega na osiowym obciążeniu próbki siłami działającymi wzdłuż jej osi. W praktyce próbka jest zamocowana w uchwytach maszyny wytrzymałościowej (zrywarki), a następnie "ciągnięta" w dwóch przeciwnych kierunkach, co powoduje jej wydłużanie.
Na schemacie rozciągania kluczowe jest rozpoznanie kierunku działania sił: strzałki obciążenia są ustawione wzdłuż osi próbki i są zwrócone na zewnątrz (siły rozciągające). Skutkiem obciążenia jest wzrost długości próbki, a przy większych odkształceniach często pojawia się lokalne przewężenie (tzw. szyjka) aż do zerwania.
Pozostałe typowe schematy, z którymi bywa mylone rozciąganie, to:
- Ściskanie – siły działają osiowo, ale są skierowane do środka, "zgniatając" próbkę.
- Zginanie – obciążenie powoduje wyraźne wygięcie elementu; siły i podpory układają się tak, że w przekroju występuje jednocześnie rozciąganie i ściskanie po przeciwnych stronach.
- Skręcanie – obciążenie ma charakter momentu skręcającego; na schemacie pojawiają się strzałki obrotu lub momenty, a nie wyłącznie siły osiowe.
Aby poprawnie odpowiedzieć w zadaniach tego typu, warto zastosować prostą procedurę: (1) znajdź oś próbki, (2) sprawdź, czy strzałki obciążenia są równoległe do osi, (3) oceń, czy "ciągną" (rozciąganie) czy "pchają" (ściskanie), (4) wyklucz rysunki z momentami lub podporami typowymi dla zginania. Taka analiza ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi "na intuicję".
