KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 7.
Jaka wartość ciśnienia została zarejestrowana na barogramie w dniu 11 października o godzinie 22.00?
Ilustracja przedstawia barogram, czyli wykres zmian ciśnienia atmosferycznego w czasie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Barogram to ciągły zapis ciśnienia atmosferycznego w funkcji czasu. Aby odpowiedzieć, należy odnaleźć na osi czasu moment: 11 października, 22:00, a następnie odczytać z osi ciśnienia wartość odpowiadającą przebiegowi krzywej w tym punkcie. Z zapisu wynika wartość 978 hPa.

Pełne wyjaśnienie:

Barogram jest wykresem, na którym ciśnienie atmosferyczne (najczęściej w hektopaskalach) jest przedstawione jako linia/krzywa zmieniająca się w czasie. Pytanie sprawdza praktyczną umiejętność odczytu z rejestracji, a nie wykonywanie obliczeń.

Aby poprawnie odczytać wartość dla "11 października, 22:00", wykonuje się trzy kroki:

  • Lokalizacja czasu: na osi poziomej (czas) znajdujemy dzień 11 października i dokładnie godzinę 22:00. Trzeba uważać na gęstość podziałki (np. co 1 h lub co 2 h) i nie pomylić 22:00 z sąsiednimi godzinami.
  • Rzut na krzywą: z tego punktu czasu "wchodzimy" na przebieg linii barogramu i znajdujemy punkt przecięcia (wartość rejestrowaną w danej chwili).
  • Odczyt z osi ciśnienia: z punktu na krzywej odczytujemy wartość na osi pionowej. Jeśli krzywa leży pomiędzy dwiema kreskami podziałki, stosuje się interpolację (szacowanie położenia pomiędzy wartościami).

W tym zadaniu odczyt dla wskazanego momentu daje wartość 978 hPa. Pozostałe propozycje (980, 976, 974 hPa) są typowymi dystraktorami: mogą pasować do sąsiednich godzin albo do błędnego "zaokrąglenia" do najbliższej kreski skali. W praktyce takie pomyłki najczęściej wynikają z pośpiechu (odczyt nie z dokładnie tej godziny) albo z błędnego przyjęcia, że wykres trafia w wartości "równe" (np. 980), gdy w rzeczywistości przebieg jest pomiędzy podziałkami.

W monitoringu środowiska poprawny odczyt ciśnienia z barogramu jest przydatny m.in. do oceny zmian warunków pogodowych w czasie pomiarów terenowych, interpretacji transportu zanieczyszczeń oraz weryfikacji spójności danych meteorologicznych ze stacji pomiarowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Barogram to wykres będący ciągłym zapisem ciśnienia atmosferycznego w czasie. Oś pozioma pokazuje czas (dni/godziny), a oś pionowa wartości ciśnienia (często w hektopaskalach). Na egzaminie barogram służy do szybkiego odczytu wartości dla konkretnej daty i godziny.
Najpierw znajdź na osi czasu dokładną datę i godzinę, potem sprawdź punkt na krzywej w tym miejscu i odczytaj odpowiadającą mu wartość na osi ciśnienia. Jeśli krzywa jest między kreskami, wykonaj interpolację, zamiast "zgadywać" najbliższą okrągłą liczbę.
Najczęstszy powód to odczyt z niewłaściwej godziny (np. 21:00 lub 23:00 zamiast 22:00) oraz błędne zaokrąglanie do najbliższej podziałki skali. Problemem bywa też nieuwaga przy jednostkach i zbyt szybkie "przesunięcie wzroku" po osi ciśnienia.
hPa to hektopaskal, jednostka ciśnienia używana powszechnie w meteorologii. Wartości rzędu 980–1030 hPa są typowe dla warunków w Europie, ale zawsze liczy się konkretny odczyt z przyrządu lub wykresu. Na barogramie hPa zwykle znajduje się na osi pionowej.
Uczniowie często mylą podziałkę godzinową (np. gdy kreski są co 2 godziny) i wybierają punkt obok. Zdarza się też przesunięcie o jedną kratkę siatki lub odczyt z linii pomocniczej zamiast z właściwej krzywej. Pomaga rzutowanie pionowe i spokojne sprawdzenie opisu osi.
Barogram jest zapisem ciągłym z przyrządu rejestrującego, więc przedstawia przebieg ciśnienia w czasie, praktycznie jako wartość chwilową (w granicach bezwładności mechanizmu i skali). Na egzaminie przyjmuje się odczyt wartości z linii w danym momencie wskazanym na osi czasu.
Jeśli punkt na krzywej nie leży dokładnie na poziomej kresce skali, tylko między dwiema kreskami, należy oszacować położenie "pomiędzy" wartościami. Interpolacja zmniejsza błąd odczytu. W zadaniach testowych różnice rzędu 2 hPa często wynikają właśnie z pominięcia tego kroku.
Zmiany ciśnienia wpływają na pogodę, wiatr i stabilność atmosfery, co ma znaczenie przy monitoringu jakości powietrza, planowaniu poboru próbek oraz interpretacji transportu zanieczyszczeń. Odczyt z barogramu może pomóc ocenić, czy w danym okresie warunki sprzyjały dyspersji czy kumulacji zanieczyszczeń.
Klasycznie barogram tworzy barograf (mechaniczny lub elektroniczny rejestrator ciśnienia). Współcześnie zapis może być generowany cyfrowo przez czujniki w stacjach meteorologicznych. Niezależnie od technologii, zasada egzaminacyjna jest ta sama: odczyt wartości ciśnienia w konkretnym czasie.
Ćwicz na różnych wykresach: barogramach, termogramach i pluviogramach. Zwracaj uwagę na: jednostki, skalę osi, krok czasu oraz interpolację. Dobrą strategią jest zawsze wykonanie dwóch rzutów: z czasu na krzywą i z krzywej na skalę wartości, bez "strzelania" liczb.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że barogram to ciągły zapis ciśnienia atmosferycznego w funkcji czasu.

Materiały:

  • Podręczniki do meteorologii i meteorologii instrumentalnej (działy: pomiar ciśnienia, barograf, wykresy rejestracyjne)
  • Instrukcje/opracowania stacji meteorologicznych dotyczące odczytu wykresów i weryfikacji danych
  • Zestawy przykładowych barogramów do ćwiczeń z odczytu (różne skale i kroki czasu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego