KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 21.
Jaki będzie koszt zakupu paliwa do wykonania orki na powierzchni 25 ha agregatem o wydajności 0,5 ha/h, jeżeli ciągnik spala 10 litrów paliwa na godzinę, a litr paliwa kosztuje 4 zł? Rolnik korzysta ze zwrotu podatku akcyzowego od paliwa rolniczego w wysokości 1 zł/litr.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się czas orki: 25 ha / 0,5 ha/h = 50 h. Zużycie paliwa: 50 h × 10 l/h = 500 l. Cena po zwrocie akcyzy: 4 zł/l − 1 zł/l = 3 zł/l. Koszt paliwa: 500 l × 3 zł/l = 1 500 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć koszt paliwa potrzebnego do orki, uwzględniając zwrot akcyzy liczony "na litr". Kluczowe są trzy kroki: czas pracy, zużycie paliwa i koszt jednostkowy po korekcie o zwrot.

1) Czas wykonania orki
Wydajność agregatu wynosi 0,5 ha/h, czyli w 1 godzinę obrabia 0,5 ha. Dla powierzchni 25 ha czas wyniesie:
czas = powierzchnia / wydajność
25 ha / 0,5 ha/h = 50 h.

2) Ilość zużytego paliwa
Ciągnik spala 10 litrów na godzinę. Skoro praca trwa 50 godzin, to łączne zużycie paliwa wynosi:
50 h × 10 l/h = 500 l.

3) Koszt paliwa po uwzględnieniu zwrotu
Cena 1 litra paliwa to 4 zł. Rolnik otrzymuje zwrot 1 zł/l, więc efektywny koszt 1 litra (do kalkulacji kosztu zakupu netto) to:
4 zł/l − 1 zł/l = 3 zł/l.
Całkowity koszt paliwa: 500 l × 3 zł/l = 1 500 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "2 000 zł" odpowiadałoby policzeniu kosztu bez zwrotu akcyzy: 500 l × 4 zł/l = 2 000 zł. To pomija informację o zwrocie.
  • "2 500 zł" mogłoby wynikać z błędnego czasu 62,5 h (np. przy mylnym użyciu wydajności) lub z niepoprawnego przeliczenia litrów; nie zgadza się z danymi: 25 ha przy 0,5 ha/h zawsze daje 50 h.
  • "1 000 zł" mogłoby wynikać z błędnego założenia zużycia 250 l (np. pomylenie 10 l/h z 5 l/h) albo z błędnego odjęcia zwrotu jako kwoty całkowitej, a nie "na litr".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki (ha/h, l/h, zł/l). Jeśli w treści jest dopłata/zwrot "na litr", najpierw skoryguj cenę jednostkową, a dopiero potem licz koszt całkowity.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas liczy się jako powierzchnia podzielona przez wydajność. Jeśli masz 25 ha i 0,5 ha/h, to 25 / 0,5 = 50 h. Zawsze pilnuj jednostek: ha skracają się, zostaje godzina. To pierwszy krok do policzenia paliwa i kosztu.
Oznacza, że w jednej godzinie pracy zestaw wykonuje orkę na 0,5 ha. Czyli na 1 ha potrzebuje 2 godzin. To parametr uśredniony (zależy od warunków), ale w zadaniu egzaminacyjnym traktuje się go jako dane do obliczeń.
Najpierw wyznacz czas pracy w godzinach, a potem pomnóż przez spalanie godzinowe. Wzór: litry = godziny × (l/h). Przykładowo 50 h i 10 l/h daje 500 l. Dopiero z tej liczby wyliczysz koszt.
Jeżeli zwrot jest podany jako kwota na litr (np. 1 zł/l), to efektywnie zmniejsza koszt jednostkowy paliwa. W kalkulacji kosztu netto przyjmujesz: cena po zwrocie = cena zakupu − zwrot. Potem mnożysz przez liczbę litrów.
Tak, to równoważne podejście. Liczysz koszt brutto: litry × 4 zł/l, a potem odejmujesz zwrot: litry × 1 zł/l. Dla 500 l będzie to 2000 zł − 500 zł = 1500 zł. Ważne, by zwrot liczyć od tej samej ilości litrów.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie dzielenia (wydajność/powierzchnia), pominięcie przeliczenia godzin na litry, nieuwzględnienie zwrotu akcyzy albo policzenie zwrotu jako jednej kwoty "za całość", mimo że jest "na litr". Pomaga zapisywanie jednostek.
Najpierw liczysz koszt całkowity (tu 1500 zł), a potem dzielisz przez powierzchnię: 1500 zł / 25 ha = 60 zł/ha. Alternatywnie: policz litry na ha (10 l/h przy 0,5 ha/h daje 20 l/ha) i pomnóż przez 3 zł/l, co też da 60 zł/ha.
Zazwyczaj nie. Jeżeli w treści podano wydajność i spalanie, to przyjmuje się je jako wartości obowiązujące do obliczeń. Czynniki praktyczne (gleba, ukształtowanie, poślizg) są ważne w realnej pracy, ale w zadaniu liczy się rachunek na danych wejściowych.
Spalanie w l/h jest wygodne, gdy masz czas pracy lub wydajność w ha/h. Wtedy łatwo przejść: powierzchnia → godziny → litry. Spalanie w l/ha jest prostsze, gdy od razu masz dawkę na hektar. Oba podejścia są poprawne, jeśli zachowasz jednostki.
Ćwicz schemat: powierzchnia / wydajność = czas, potem czas × l/h = litry, a na końcu litry × zł/l = koszt. Rozwiązuj zadania z dopłatami/zwrotem "na litr" i "na hektar". Zawsze dopisuj jednostki obok działań.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw oblicza się czas orki: 25 ha / 0,5 ha/h = 50 h."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do eksploatacji maszyn rolniczych (kalkulacje zużycia paliwa i wydajności)
  • Zadania rachunkowe z kwalifikacji rolniczych (wydajność, czas pracy, koszty)
  • Materiały informacyjne instytucji publicznych dotyczące zasad zwrotu podatku akcyzowego (bez wskazywania konkretnego aktu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego