W zadaniu trzeba obliczyć łączny koszt zbioru, czyli sumę dwóch składników: kosztu wynajmu maszyny (stawka za godzinę) oraz kosztu paliwa (zużycie paliwa na godzinę razy cena paliwa).
1) Czas pracy maszyny
Maszyna ma wydajność 3 ha/godz., a powierzchnia do zebrania to 12 ha. Czas obliczamy ze wzoru:
czas = powierzchnia / wydajność
czyli: 12 / 3 = 4 godz.
2) Koszt wynajmu bez paliwa
Stawka wynajmu to 200 zł/godz. (bez paliwa). Skoro praca trwa 4 godz., to koszt wynajmu wynosi:
4 · 200 zł = 800 zł.
3) Koszt paliwa
Zużycie paliwa to 20 l/godz. W ciągu 4 godz. maszyna zużyje:
20 l/godz. · 4 godz. = 80 l.
Cena paliwa to 5 zł/l, więc koszt paliwa wyniesie:
80 l · 5 zł/l = 400 zł.
4) Koszt całkowity
Łączny koszt = koszt wynajmu + koszt paliwa = 800 zł + 400 zł = 1 200 zł.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- Wynik 1 260 zł sugeruje typowy błąd rachunkowy (np. dodanie/odjęcie w złej kolejności lub omyłkowe przyjęcie innego zużycia paliwa albo czasu pracy).
- Wynik 1 420 zł pasuje do sytuacji, gdy zawyżono koszt paliwa (np. policzono większą liczbę litrów lub inną cenę za litr) albo zaniżono wydajność, przez co czas wyszedł dłuższy.
- Wynik 1 640 zł odpowiada błędowi polegającemu na znacznym przeszacowaniu czasu pracy (np. przyjęciu większej liczby godzin) i w konsekwencji zawyżeniu zarówno kosztu wynajmu, jak i paliwa.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rób szybkie oszacowanie. Tu paliwo na godzinę kosztuje 20·5 = 100 zł/godz., a wynajem 200 zł/godz., więc łącznie 300 zł/godz. Przy ok. 4 godz. wychodzi ok. 1200 zł, co pozwala łatwo wychwycić pomyłki.
