KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 34.
Jaki będzie stan wyjścia Q0.0, gdy na wejściu I0.0 nastąpi zmiana z 0 na 1?
Ilustracja przedstawia dwa schematy logiczne związane z programowaniem sterowników PLC, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeśli wyjście Q0.0 jest sterowane bezpośrednio stanem wejścia I0.0 (typowy układ: styk NO / prosta logika I→Q), to przejście I0.0 z 0 na 1 powoduje ustawienie wyjścia na 1.
Odpowiedzi z "5 s" dotyczyłyby układu z timerem, którego nie wskazano w treści.

Pełne wyjaśnienie:

W sterowaniu PLC wejścia (I) i wyjścia (Q) są wartościami logicznymi: 0 oznacza stan nieaktywny, a 1 aktywny. Jeżeli układ (np. w programie drabinkowym) realizuje bezpośrednie sterowanie wyjściem na podstawie wejścia, to wyjście przyjmuje taki stan, jaki ma wejście po zmianie.

Dlatego przy zmianie na wejściu I0.0 z 0 na 1, w typowej zależności I0.0 → Q0.0 wyjście Q0.0 będzie równe 1. W praktyce odpowiada to sytuacji, gdy czujnik/krańcówka została zadziałana, a sterownik ma natychmiast włączyć lampkę, przekaźnik lub cewkę zaworu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego typu pytania:

  • Odpowiedź "Q0.0 będzie równe 0." byłaby prawdziwa tylko wtedy, gdyby w programie była negacja, styk NC, blok resetujący albo inna logika blokady. Tego nie da się wywnioskować z samego zdania o zmianie 0→1.
  • Odpowiedzi "Zostanie załączone po 5s." i "Zostanie wyłączone po 5s." dotyczą funkcji czasowych (opóźnione załączenie/wyłączenie). Żeby czas miał sens, w treści lub na schemacie musiałby być jednoznacznie pokazany timer i jego nastawa.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy pytanie dotyczy stanu (wartość 0/1 po zmianie), czy zdarzenia (zbocze, impuls) oraz czy w zadaniu występuje jawnie element czasowy. Brak takich informacji zwykle oznacza prostą zależność stanową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej I oznacza wejście cyfrowe (sygnał z czujnika/przycisku), a Q wyjście cyfrowe (sygnał na lampkę/przekaźnik/cewkę). Zapis 0.0 to adres w danym obszarze (np. bajt 0, bit 0), zależny od platformy PLC.
To przejście ze stanu nieaktywnego do aktywnego, czyli tzw. zbocze narastające. W zależności od programu może ono ustawić wyjście na stałe, wywołać impuls lub uruchomić funkcję czasową. Sama informacja o zmianie nie mówi jeszcze, jaka logika została użyta.
Opóźnienie (np. 5 s) zwykle wynika z użycia timera: opóźnionego załączenia albo opóźnionego wyłączenia. Jeśli w treści lub na schemacie nie ma informacji o timerze i nastawie czasu, odpowiedzi z opóźnieniem są zwykle dystraktorami sprawdzającymi, czy zdający nie zgaduje "na pamięć".
Najczęstsze to: sterowanie bezpośrednie (wyjście ma stan wejścia), negacja (wyjście ma stan przeciwny), podtrzymanie (set/reset), warunki AND/OR z kilku wejść oraz układy czasowe. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, czy pytanie dotyczy stanu, zbocza, czy pracy timera.
PLC pracuje cyklicznie: odczytuje wejścia, wykonuje program, a potem aktualizuje wyjścia. To oznacza, że reakcja wyjścia na zmianę wejścia jest zwykle bardzo szybka, ale zachodzi zgodnie z cyklem. Przy prostym sterowaniu stanowym Q przyjmie wartość zgodną z logiką programu po wykonaniu cyklu.
Tylko w zadaniach, w których jednoznacznie założono proste sterowanie (np. wejście bezpośrednio włącza wyjście). Jeśli odpowiedź ma wynikać z konkretnego elementu (styk NC, przerzutnik, timer, blok zbocza), potrzebny jest opis lub rysunek programu. W przeciwnym razie pojawia się niejednoznaczność.
Pytanie o stan dotyczy tego, czy po zmianie sygnału wyjście ma 0 czy 1. Pytanie o impuls zwykle zawiera słowa "tylko przy zboczu", "jednocyklowo", "na impuls", "detekcja zbocza". Jeśli tego nie ma, częściej chodzi o stan ustalony.
Najczęściej: mylenie adresów (I z Q), automatyczne zakładanie timera mimo braku informacji, nieuwzględnianie negacji (styk NC) oraz traktowanie zbocza jako stanu trwałego. Pomaga spokojne sprawdzenie, czy w treści jest mowa o czasie, zboczu, podtrzymaniu lub dodatkowych warunkach logicznych.
Dzieje się tak przy zastosowaniu podtrzymania (np. logika set/reset, przerzutnik) albo gdy wyjście jest sterowane z innego warunku niż samo wejście. Wtedy wejście może jedynie "ustawić" stan, a jego późniejsza wartość nie musi natychmiast wyłączać wyjścia. Takie zachowanie musi wynikać z programu.
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych funkcji: AND/OR/NOT, styki NO/NC, podtrzymanie, detekcja zbocza i timery. Warto rozwiązywać zadania z krótkimi fragmentami programu i opisywać własnymi słowami, co stanie się na wyjściu po zmianie na wejściu. To ogranicza zgadywanie i utrwala logikę.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki/Skrypty szkolne z podstaw PLC (wejścia/wyjścia, logika dwustanowa)
  • Materiały producenta sterownika używanego w pracowni (opis adresowania I/Q i cyklu pracy)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: testowanie zależności I→Q w programie drabinkowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego