Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 11.
Jaki jest stopień wykorzystania zasobów produkcyjnych przedsiębiorstwa, jeżeli całkowita zdolność produkcyjna wynosi 25 000 ton. a ilość przyjętych zleceń do realizacji jest na poziomie 20 000 ton?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień wykorzystania zasobów to relacja przyjętych zleceń do całkowitej zdolności produkcyjnej. Liczymy 20 000 / 25 000 = 0,8, a potem 0,8 × 100% = 80%. Wartość 100% oznaczałaby pełne obłożenie, a 125% przekroczenie możliwości.

Pełne wyjaśnienie:

Stopień wykorzystania zasobów (lub zdolności) produkcyjnych wyraża, jaka część maksymalnych możliwości przedsiębiorstwa została "zajęta" przez zlecenia przyjęte do realizacji.

Wskaźnik liczy się jako:

wykorzystanie = (zlecenia / zdolność) × 100%

W danych z zadania:

  • całkowita zdolność produkcyjna = 25 000 ton,
  • przyjęte zlecenia = 20 000 ton.

Obliczenie krok po kroku:

  • 20 000 / 25 000 = 0,8
  • 0,8 × 100% = 80%

Dlatego poprawny wynik to 80%: oznacza to, że firma ma jeszcze 20% "wolnej" zdolności w tym ujęciu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 25% – taki wynik nie wynika z ilorazu 20 000 i 25 000; mógłby się pojawić po błędnym założeniu innej relacji liczb.
  • 100% – oznaczałoby, że zlecenia dokładnie równałyby się zdolności (25 000 ton), czego tu nie ma.
  • 125% – wskazywałoby przekroczenie możliwości (zlecenia większe niż zdolność), czyli sytuację 31 250/25 000 lub podobną; w danych zlecenia są mniejsze od zdolności.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zlecenia < zdolność, wynik musi być poniżej 100%. To szybka kontrola sensowności obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć stopień wykorzystania zdolności produkcyjnej w procentach?
Stosuje się wzór: (zlecenia / zdolność produkcyjna) × 100%. Najpierw dzielisz wielkość zleceń przez maksymalną zdolność, a potem wynik mnożysz przez 100%. Jeśli zlecenia są mniejsze niż zdolność, wynik zawsze wyjdzie poniżej 100%.
Co oznacza, że wykorzystanie zasobów wynosi 80%?
80% oznacza, że przedsiębiorstwo wykorzystuje 0,8 swoich maksymalnych możliwości w danym ujęciu. Innymi słowy, około 20% zdolności pozostaje niewykorzystane. Taki wynik sugeruje rezerwę na dodatkowe zlecenia lub możliwość pracy bez przeciążania zasobów.
Dlaczego w takich zadaniach dzielimy zlecenia przez zdolność, a nie odwrotnie?
Bo pytanie dotyczy tego, jaką część możliwości zajmują zlecenia. Zdolność jest "całością" (100%), a zlecenia są jej częścią. Odwrócenie ilorazu daje wskaźnik nie tego, co chcemy mierzyć, i często prowadzi do wyników powyżej 100% mimo braku przeciążenia.
Czy wynik 125% wykorzystania zasobów może być prawidłowy?
Tak, ale tylko wtedy, gdy przyjęte zlecenia przekraczają zdolność produkcyjną (czyli zlecenia > zdolność). W praktyce oznacza to przeciążenie: konieczność nadgodzin, dodatkowej zmiany, podwykonawstwa albo przesunięć terminów. W danych, gdzie zlecenia są mniejsze od zdolności, 125% nie może wyjść.
Jak szybko sprawdzić, czy policzony procent ma sens?
Zrób kontrolę logiczną: jeśli zlecenia są mniejsze niż zdolność, wynik musi być poniżej 100%. Jeśli zlecenia są równe zdolności, wyjdzie 100%. Jeśli zlecenia są większe, wynik przekroczy 100%. Taka kontrola pomaga wyłapać odwrócony iloraz.
Co jest najczęstszym błędem w zadaniach o wykorzystaniu zdolności produkcyjnej?
Najczęściej myli się kolejność dzielenia: liczy się zdolność / zlecenia zamiast zlecenia / zdolność. Drugi typowy błąd to pominięcie mnożenia przez 100% albo błędne "zgadywanie" odpowiedzi (np. 100%) bez obliczeń. Pomaga zapis wzoru przed liczeniem.
Jakie jednostki mogą wystąpić w zadaniach o zdolności produkcyjnej?
Jednostką może być np. tony, sztuki, palety, kilogramy, godziny maszynowe lub inne miary produkcji. Kluczowe jest, aby zlecenia i zdolność były w tej samej jednostce. Wtedy jednostki "skracają się" w ilorazie, a wynik jest bezwymiarowy i można go wyrazić w procentach.
Czy wskaźnik wykorzystania zasobów dotyczy tylko produkcji, czy też logistyki?
Można go stosować szerzej: w produkcji dotyczy mocy wytwórczych, a w logistyce/magazynie analogicznie opisuje np. wykorzystanie powierzchni składowania, przepustowości kompletacji czy zdolności przeładunkowej. Zawsze chodzi o porównanie "obciążenia" do "maksymalnej możliwości" w tym samym okresie.
Jakie są skutki zbyt niskiego wykorzystania zasobów w przedsiębiorstwie?
Zbyt niskie wykorzystanie może oznaczać niewykorzystany potencjał i wyższy koszt jednostkowy (stałe koszty rozkładają się na mniejszą produkcję). Może też wskazywać na problem z pozyskaniem zleceń, planowaniem lub dopasowaniem zdolności do popytu. Czasem jest jednak świadomą rezerwą bezpieczeństwa.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych z procentów i wskaźników w logistyce?
Ćwicz stały schemat: wzór → podstawienie → iloraz → mnożenie przez 100% oraz kontrolę sensowności (poniżej/około/powyżej 100%). Warto rozwiązać serię krótkich zadań na obciążenie, przepustowość i wykorzystanie. Pomaga też zapisywanie jednostek, by nie mieszać wielkości.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Stopień wykorzystania zasobów to relacja przyjętych zleceń do całkowitej zdolności produkcyjnej."

Źródła:

  • Investopedia – "Capacity Utilization Rate: Definition, Formula, Uses" https://www.investopedia.com/terms/c/capacityutilizationrate.asp (dostęp: 2026-02-18)
  • OECD Glossary of Statistical Terms – "Capacity utilisation" https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=451 (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (en) – "Capacity utilization" https://en.wikipedia.org/wiki/Capacity_utilization (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki z planowania i sterowania produkcją (rozdziały o zdolności produkcyjnej i obciążeniu)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: procenty i wskaźniki
  • Notatki z zajęć z logistyki/produkcji: pojęcia przepustowości i wykorzystania zasobów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego