Operacja "w wyniku powodzi zniszczeniu uległy materiały" oznacza, że jednostka traci składnik zapasów ujęty na koncie 310 "Materiały". Skutek bilansowy jest zawsze taki sam: materiały trzeba wyksięgować z ewidencji magazynowej i księgowej, czyli ująć je po stronie Ma konta 310.
Kluczowe jest natomiast dobranie właściwego konta po stronie Wn. Powódź jest zdarzeniem losowym, niezwiązanym bezpośrednio z wytworzeniem produktu ani z typowym, planowym zużyciem materiałów. W aktualnym ujęciu (po zmianach obowiązujących od 2016 r.) takie straty nie są ujmowane jako "nadzwyczajne", lecz jako element pozostałej działalności operacyjnej. Z tego powodu prawidłowy zapis to: Wn 761 "Pozostałe koszty operacyjne", Ma 310 "Materiały".
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- "Wn: 501 "Koszty działalności produkcyjnej", Ma: 310" – konto 501 służy do ujmowania kosztów podstawowej działalności (np. produkcji). Strata powodziowa nie jest kosztem wytworzenia i nie powinna zniekształcać kosztu własnego produkcji.
- "Wn: 401 "Zużycie materiałów i energii", Ma: 310" – konto 401 dotyczy typowego zużycia materiałów w trakcie działalności (np. wydanie do produkcji lub na potrzeby ogólne). Zniszczenie w powodzi to nie "zużycie", tylko strata wskutek zdarzenia losowego.
- "Wn: 741 "Wartość sprzedanych materiałów…", Ma: 310" – konto 741 odnosi się do sytuacji, gdy materiały zostały sprzedane (powstaje przychód ze sprzedaży materiałów i równolegle koszt ich sprzedaży). Tutaj nie ma sprzedaży, tylko likwidacja z powodu zniszczenia.
W praktyce podstawą zapisu jest zwykle dokument PK sporządzony na podstawie protokołu likwidacji (np. komisji) zatwierdzonego przez kierownika jednostki. Jeśli materiały były ubezpieczone, ewentualne odszkodowanie ujmuje się odrębnie jako pozostałe przychody operacyjne, ale nie zmienia to dekretu wyksięgowania zniszczonych materiałów.
