KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 4.
Jaki jest wymiar brutto afisza o rozmiarze netto A3, jeżeli zastosowano spady wielkości 5 mm z każdej strony?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format A3 netto ma 297 × 420 mm.
Spad 5 mm jest dodawany z każdej strony, więc do każdego wymiaru dolicza się 2 × 5 mm = 10 mm.
Otrzymujemy 297 + 10 = 307 mm oraz 420 + 10 = 430 mm, czyli 307 × 430 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii format netto to wymiar pracy po docięciu (końcowy), a format brutto to wymiar pliku/arkusza uwzględniający m.in. spady, czyli zapas grafiki poza linią cięcia. Spad zapobiega powstaniu białych krawędzi po przycięciu, gdy cięcie nie trafi idealnie w granicę projektu.

Dla serii A standardowy wymiar A3 netto wynosi 297 × 420 mm. W zadaniu podano spady 5 mm z każdej strony, co oznacza, że spad jest dodany do wszystkich czterech krawędzi. Dlatego:

  • do krótszego boku (297 mm) dodajemy 5 mm z lewej i 5 mm z prawej strony, razem 10 mm,
  • do dłuższego boku (420 mm) dodajemy 5 mm z góry i 5 mm z dołu, razem 10 mm.

Obliczenia są więc proste:

  • 297 mm + 10 mm = 307 mm,
  • 420 mm + 10 mm = 430 mm.

Poprawny wymiar brutto to 307 × 430 mm.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? 297 × 430 mm sugeruje dodanie spadu tylko do jednego z wymiarów (albo pominięcie spadu na krótszym boku), co nie odpowiada "z każdej strony". 297 × 420 mm to sam format netto A3 bez spadów. 310 × 440 mm odpowiadałoby innym spadom (większym niż 5 mm) lub błędnemu dodaniu wartości, więc nie spełnia warunku zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "spad X mm z każdej strony", zawsze myśl "+2X do każdego wymiaru", bo każdy bok ma dwie krawędzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spad to zapas grafiki wychodzący poza linię cięcia. Dodaje się go, aby po docięciu nie pojawiły się białe krawędzie, gdy cięcie minimalnie "ucieknie". Typowo grafika tła powinna wchodzić na spad, a ważne elementy trzyma się w polu bezpiecznym.
Gdy spad wynosi 5 mm z każdej strony, do każdego wymiaru dodajesz 2×5 mm, czyli 10 mm (bo są dwie krawędzie: lewa+prawa oraz góra+dół). Wzór: brutto = netto + 2×spad.
Format A3 netto (po docięciu) ma standardowo 297 × 420 mm. To jedna z podstawowych wartości serii A, często używana w plakatach, afiszach i składzie większych publikacji.
Bo spad 5 mm jest po obu stronach danego wymiaru. Dla szerokości masz 5 mm z lewej i 5 mm z prawej, więc razem 10 mm. Analogicznie dla wysokości: 5 mm u góry i 5 mm u dołu.
Nie. Spad to obszar poza formatem netto (poza linią cięcia). Margines/pole bezpieczne to obszar wewnątrz formatu netto, w którym trzyma się ważne treści (tekst, logotyp), by nie zostały przycięte lub nie były zbyt blisko krawędzi.
Spady stosuje się, gdy elementy tła lub grafiki mają dochodzić do krawędzi po docięciu (druk "na spad"). Dotyczy to m.in. plakatów, ulotek, okładek, wizytówek i etykiet. Jeśli projekt ma białą ramkę, spad może nie być potrzebny.
W oknie tworzenia dokumentu lub ustawień dokumentu ustaw wartość "Bleed/Spad" na 5 mm dla góry, dołu, lewej i prawej. Następnie rozciągnij tła/obrazy do obszaru spadu. Przy eksporcie PDF zaznacz uwzględnianie spadów i znaczników cięcia.
Najczęstsze pomyłki to: dodanie spadu tylko raz (np. +5 mm zamiast +10 mm), doliczenie spadu tylko do jednego wymiaru, użycie złego formatu netto (np. mylenie A3 z A4), albo mylenie spadu z marginesem wewnętrznym i liczenie niewłaściwego obszaru.
Nie zmienia to wartości liczbowych, tylko ich "zamianę miejscami". A3 to 297 i 420 mm; po dodaniu spadów 5 mm z każdej strony dostajesz 307 i 430 mm. W poziomie zapiszesz 430 × 307, a w pionie 307 × 430.
Użyj zasady: "z każdej strony" = "+2×spad do wymiaru". Jeśli spad to 5 mm, to zawsze +10 mm do szerokości i +10 mm do wysokości. Potem sprawdź, czy oba wymiary wzrosły, bo spad jest na wszystkich krawędziach.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że format A3 netto ma 297 × 420 mm.Spad 5 mm jest dodawany z każdej strony, więc do każdego wymiaru dolicza się 2 × 5 mm = 10 mm.Otrzymujemy 297 + 10 = 307 mm oraz 420 + 10 = 430 mm, czyli 307 × 430 mm.

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (tabela wymiarów serii A, w tym A3)
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (sekcja o formacie A3 297×420) - dostęp 2026-02-27
  • Adobe InDesign Help: https://helpx.adobe.com/indesign/using/printing.html (opis bleed/spadów w przygotowaniu do druku) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z DTP dotyczące spadów, znaczników cięcia i pola bezpiecznego
  • Dokumentacja programu do składu (InDesign/Affinity Publisher/Scribus) – ustawianie spadów
  • Norma opisująca formaty papieru serii A (ISO 216) – tabela wymiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego