Rzepak jest rośliną, której kwiaty mogą być zapylane różnymi drogami, ale obecność owadów zapylających (w tym pszczoły miodnej) zwykle poprawia efektywność zapylenia. Lepsze zapylenie przekłada się na wyższe zawiązywanie oraz na większą liczbę i jakość nasion, co w konsekwencji może podnosić plon.
W zadaniu pytanie dotyczy maksymalnego wzrostu plonu nasion rzepaku w wyniku zapylania przez pszczoły. W kontekście przygotowania do egzaminu przyjmuje się wartość 40% jako granicę maksymalnego wzrostu plonu podawaną w materiałach dydaktycznych, dlatego odpowiedź "40%" jest poprawna.
Pozostałe wartości są błędne w tym ujęciu, ponieważ:
- "10%" i "20%" mogą opisywać wzrost spotykany w części warunków lub w innych źródłach jako wartości typowe/średnie, ale nie odpowiadają pytaniu o maksimum w przyjętym kluczu.
- "70%" jest wartością skrajną, która łatwo kusi logiką "maksymalny = najwyższy procent", jednak w materiałach egzaminacyjnych jest traktowana jako zawyżona i niezgodna z typowo podawanymi efektami zapylania rzepaku przez pszczoły.
Wskazówka egzaminacyjna: czytaj uważnie słowo "maksymalny". Jeżeli w pytaniu jest mowa o maksimum, odpowiedź powinna odpowiadać wartości granicznej podawanej w nauczaniu, a nie dowolnej "dużej liczbie".
Wskazówka praktyczna: rzeczywisty efekt zapylania zależy m.in. od pogody w okresie kwitnienia, obsady roślin, odmiany, dostępności innych zapylaczy i liczby rodzin pszczelich w pobliżu plantacji. Dlatego w praktyce spotyka się rozrzut wyników, ale na egzaminie obowiązuje wartość wskazana w kluczu.
