KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Jaki rodzaj urządzenia do rozdrabnia kopalin stałych przedstawia rysunek?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny kruszarki szczękowej, urządzenia używanego do rozdrabniania kopalin
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kruszarka szczękowa rozdrabnia materiał przez ściskanie między nieruchomą i ruchomą szczęką. Na rysunku rozpoznaje się dwie płyty szczękowe tworzące komorę kruszenia oraz mimośrodowy mechanizm napędu. Pozostałe urządzenia działają inaczej: udarowo, bębnowo lub przez przesiewanie.

Pełne wyjaśnienie:

Kruszarka szczękowa pracuje na zasadzie kruszenia przez ściskanie: urobek jest miażdżony między dwiema powierzchniami roboczymi (szczękami), z których jedna jest nieruchoma, a druga wykonuje ruch (zwykle wahadłowy) wymuszony mechanizmem napędowym. To odróżnia ją od konstrukcji, w których dominują uderzenia lub ścieranie.

Odpowiedź "Kruszarkę szczękową." jest właściwa, ponieważ rozpoznanie na rysunku opiera się na typowych cechach tego urządzenia: widocznej komorze kruszenia tworzonej przez szczęki oraz układzie napędu powodującym ruch jednej ze szczęk. Takie maszyny stosuje się często jako kruszarki pierwszego stopnia w przeróbce mechanicznej kopalin.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Kruszarkę udarową." – kruszenie udarowe zachodzi głównie przez uderzenia (wirnik/bijaki), a nie przez ściskanie między dwiema szczękami. Na rysunkach takich maszyn typowe są elementy wirujące i strefa uderzeń.
  • "Kruszarkę bębnową." – urządzenia bębnowe kojarzą się z pracą w obracającym się bębnie, gdzie materiał jest przemieszczany i rozdrabniany w wyniku spadania/ocierania, a charakterystyczny jest kształt bębna, nie układ dwóch szczęk.
  • "Przesiewacz stały." – przesiewacz nie rozdrabnia przez kruszenie, tylko rozdziela ziarna na klasy na sicie/kracie. Konstrukcyjnie dominują elementy przesiewające, a nie komora kruszenia i szczęki.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy urządzenie zmienia uziarnienie (kruszarki), czy tylko rozdziela frakcje (przesiewacze). Dopiero potem porównuj mechanizm: ściskanie (szczękowa), uderzenie (udarowa), obrót bębna (bębnowa).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kruszarka szczękowa to maszyna do rozdrabniania (kruszenia) kopalin, w której materiał jest miażdżony przez ściskanie między dwiema szczękami: nieruchomą i ruchomą. Stosuje się ją najczęściej do wstępnego kruszenia urobku przed dalszymi etapami przeróbki.
Najczęściej widać komorę kruszenia z dwiema płytami szczękowymi ustawionymi pod kątem oraz element wymuszający ruch jednej szczęki (układ mimośrodu/korbowodu). Kluczowa cecha to mechanizm ściskania materiału, a nie wirnik z bijakami czy obracający się bęben.
Różni je mechanizm rozdrabniania. Kruszarka szczękowa kruszy przez nacisk i ściskanie między szczękami, a udarowa rozdrabnia głównie przez uderzenia elementów wirujących w materiał. Dlatego ich budowa i typowe elementy na rysunku są inne.
Przesiewacz służy do klasyfikacji ziarnowej, czyli rozdzielania materiału na frakcje według wielkości oczek sita/kraty. Kruszarka natomiast zmniejsza ziarna (rozdrobnienie). Jeśli urządzenie ma powierzchnię przesiewającą, a nie komorę kruszenia, to nie jest kruszarką.
Najważniejsze są szczęki (płyty szczękowe): jedna nieruchoma, druga ruchoma. Do tego dochodzi komora kruszenia, układ napędowy wymuszający ruch (np. mechanizm mimośrodowy), oraz elementy regulacji szczeliny wylotowej, która wpływa na uziarnienie produktu.
Najczęściej na początku ciągu kruszenia, jako urządzenie pierwszego stopnia, gdy materiał ma duże bryły i wymaga wstępnego rozdrobnienia. Po kruszarce szczękowej często występują kolejne kruszarki (np. do dalszego kruszenia) i przesiewacze do rozdziału frakcji.
Taką maszynę kojarzy się przede wszystkim z pracą w obracającym się bębnie, gdzie materiał jest przemieszczany i rozdrabniany w wyniku spadania, ścierania i wzajemnych zderzeń ziaren. Jeśli na rysunku nie widać bębna jako głównego elementu konstrukcji, to odpowiedź "bębnowa" zwykle nie pasuje.
Typowe błędy to mylenie kruszenia z przesiewaniem (bo oba procesy występują obok siebie w zakładzie) oraz wybór udarowej "bo rozdrabnia", bez sprawdzenia mechanizmu. Warto szukać cech konstrukcyjnych: szczęki (ściskanie), wirnik (udar), bęben (obrót), sito (klasyfikacja).
Kluczowe jest ustalenie, jaki element jest roboczy i jaki ruch wykonuje: czy są dwie szczęki i strefa miażdżenia, czy wirnik z elementami uderzającymi, czy obracający się bęben, czy powierzchnia przesiewająca. Dopiero potem dopasowuje się nazwę urządzenia do mechanizmu pracy.
Najlepiej uczyć się porównawczo: zestawiaj rysunki i zdjęcia kruszarek szczękowych, stożkowych, udarowych, walcowych oraz przesiewaczy. Do każdego typu dopisz: mechanizm rozdrabniania/klasyfikacji, charakterystyczne elementy konstrukcji i typowe miejsce w ciągu technologicznym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Kruszarka szczękowa rozdrabnia materiał przez ściskanie między nieruchomą i ruchomą szczęką."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka_szcz%C4%99kowa - dostęp 2026-02-27
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Jaw_crusher - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki mechanicznej kopalin (dział: rozdrabnianie i klasyfikacja)
  • Instrukcje obsługi/DTR kruszarek (część: budowa i zasada działania)
  • Schematy technologiczne ciągów kruszenia i przesiewania w zakładach przeróbczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego