KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 1.
Na rysunku przedstawiono fragment kruszarki
Ilustracja przedstawia przekrój stożkowej kruszarki, co jest zgodne z pytaniem egzaminacyjnym dotyczącym zawodu operatora
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kruszarka stożkowa rozdrabnia materiał głównie przez ściskanie w komorze tworzonej przez stożek wewnętrzny i stożkową okładzinę zewnętrzną. Jej fragmenty konstrukcyjne (układ stożkowy) odróżniają ją od kruszarki walcowej (walce) oraz młotkowej/udarowej (elementy bijakowe i kruszenie udarem).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznania typu kruszarki na podstawie widocznych elementów konstrukcyjnych. Kruszarka stożkowa jest urządzeniem, w którym rozdrabnianie zachodzi przede wszystkim przez zgniatanie (ściskanie) materiału w szczelinie pomiędzy elementem wewnętrznym (stożek/głowica) a elementem zewnętrznym o kształcie stożkowym (korpus z okładziną). Charakterystyczne są więc powierzchnie robocze o geometrii stożka oraz komora kruszenia o kształcie zwężającym się ku dołowi.

Dlaczego pozostałe typy są błędne?

  • "młotkowej" – kruszarka młotkowa pracuje na zasadzie udaru: wirnik z młotkami (bijakami) uderza w materiał, a rozdrabnianie wspomagają płyty odbojowe i ruszta. Na typowym fragmencie widać elementy wirujące i układ bijakowy, a nie stożkową komorę zgniatania.
  • "walcowej" – kruszarka walcowa ma jeden lub dwa walce (cylindry) tworzące szczelinę zgniotu. Cechą rozpoznawczą jest kształt walców oraz równoległy układ osi, odmienny od układu stożkowego.
  • "udarowej" – kruszarka udarowa również wykorzystuje uderzenie (rotor, bijaki/listwy udarowe, płyty odbojowe). Jej konstrukcja jest inna niż stożkowa: zamiast komory stożkowej występuje przestrzeń uderzeń i odbić.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku dominują stożkowe powierzchnie robocze i komora zgniatania – myśl o kruszarce stożkowej. Gdy widzisz walce – walcowa. Gdy widzisz wirnik i bijaki/młotki – młotkowa lub udarowa (różnicuj po detalach elementów odbojowych i przeznaczeniu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kruszarka stożkowa to urządzenie do rozdrabniania urobku, w którym materiał jest kruszony głównie przez ściskanie w stożkowej komorze kruszenia. Stosuje się ją często w kruszeniu wtórnym i dalszych etapach, gdy potrzebna jest stabilna granulacja i wysoka wydajność.
Szukaj cech geometrycznych: stożek wewnętrzny i stożkowa okładzina w korpusie tworzą szczelinę zgniotu. Na rysunkach często widać komorę zwężającą się ku dołowi oraz elementy okładzin stożkowych, a nie walce czy wirnik z bijakami.
Kruszarka stożkowa zgniata materiał między powierzchniami stożkowymi, a walcowa między walcami (cylindrami) tworzącymi szczelinę. Różnią się więc kształtem elementów roboczych i sposobem "prowadzenia" materiału w strefie kruszenia.
Obie grupy kojarzą się z kruszeniem przez udar, więc uczniowie często kierują się skojarzeniem zamiast analizą konstrukcji. W praktyce warto szukać na rysunku wirnika, bijaków/młotków, płyt odbojowych i ewentualnego ruszta, bo to odróżnia je od kruszarek zgniatających.
Typowe są okładziny/wykładziny stożkowe (wewnętrzna i zewnętrzna) tworzące komorę kruszenia oraz układ regulacji szczeliny. W przeciwieństwie do kruszarek udarowych nie występują tu bijaki czy młotki jako podstawowe elementy rozdrabniające.
Najczęściej wtedy, gdy potrzebne jest efektywne kruszenie przez zgniatanie i uzyskanie kontrolowanej granulacji na kolejnych stopniach kruszenia. W praktyce dobór zależy od twardości materiału, wymaganej frakcji, wydajności oraz układu technologicznego zakładu.
Najczęściej wybiera się odpowiedź "z przyzwyczajenia", bez sprawdzenia cech konstrukcyjnych. Pomaga prosta procedura: (1) czy są walce? (2) czy jest wirnik z bijakami/młotkami? (3) czy jest stożkowa komora zgniatania? Dopiero potem zaznacz odpowiedź.
Typowo kruszarka stożkowa kruszy przede wszystkim przez ściskanie (zgniatanie) materiału w szczelinie pomiędzy powierzchniami stożkowymi. To kluczowa cecha odróżniająca ją od kruszarek udarowych i młotkowych, gdzie dominuje energia uderzenia.
Najbardziej charakterystyczne są walce o kształcie cylindrów oraz szczelina między nimi. Jeżeli na fragmencie widać powierzchnie robocze w postaci walców (często dwa równoległe), to jest to silna przesłanka dla kruszarki walcowej, a nie stożkowej.
Najlepiej pracować na zestawie rysunków i zdjęć z podpisanymi cechami. Zrób krótką tabelę "cecha → typ": stożek = stożkowa, walce = walcowa, wirnik+bijaki = udarowa/młotkowa. Następnie ćwicz szybkie porównywanie cech zamiast zapamiętywania pojedynczych obrazków.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Kruszarka stożkowa rozdrabnia materiał głównie przez ściskanie w komorze tworzonej przez stożek wewnętrzny i stożkową okładzinę zewnętrzną."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kruszarka stożkowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka_sto%C5%BCkowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Kruszarka walcowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka_walcowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Kruszarka udarowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka_udarowa (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) kruszarek stosowanych w zakładzie (część: budowa i zasada działania)
  • Podręczniki/kompendia z przeróbki mechanicznej kopalin (dział: urządzenia do kruszenia)
  • Materiały producentów kruszarek (schematy budowy i zasada pracy poszczególnych typów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego