KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 2.
Przedstawiony na rysunku element kruszący jest stosowany w kruszarkach
Ilustracja przedstawia metalowy element kruszący, który jest częścią kruszarki młotkowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Element kruszący typowy dla kruszarek młotkowych pracuje w układzie udarowym: obracający się wirnik nadaje mu prędkość, a rozdrabnianie zachodzi przez uderzenia. W kruszarkach szczękowych, stożkowych i walcowych dominują elementy ściskające (szczęki/stożek/walce), o innej budowie.

Pełne wyjaśnienie:

W kruszarkach młotkowych podstawowym elementem roboczym są młotki (bijaki) osadzone na wirniku. Podczas pracy wirnik obraca się, a młotki poruszają się z dużą prędkością i kruszą materiał udarowo (przez uderzenie), często z udziałem płyt odbojowych oraz rusztu/kraty, która ogranicza maksymalny wymiar ziaren opuszczających komorę.

Dlatego, jeżeli na rysunku widoczny jest typowy element udarowy (młotek/bijak), właściwą odpowiedzią są kruszarki młotkowe.

  • Kruszarki stożkowe rozdrabniają głównie przez ściskanie i ścieranie między stożkiem wewnętrznym a płaszczem zewnętrznym. Elementem charakterystycznym jest stożek, a nie młotki.
  • Kruszarki walcowe wykorzystują dwa (czasem więcej) walce obracające się przeciwbieżnie; materiał jest wciągany i zgniatany w szczelinie. Charakterystycznym elementem są walce.
  • Kruszarki szczękowe mają dwie szczęki (stałą i ruchomą), między którymi materiał jest miażdżony ruchem wahliwym szczęki ruchomej. Elementem roboczym są szczęki, nie elementy udarowe.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: udar = młotki/bijaki, a ściskanie = szczęki/stożek/walce. To ułatwia rozpoznawanie maszyn po elementach roboczych na zdjęciach i schematach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kruszarka młotkowa to kruszarka udarowa, w której materiał jest rozdrabniany przez uderzenia młotków (bijaków) zamocowanych na wirniku. Wirnik obraca się, młotki rozpędzają się i kruszą ziarna o płyty odbojowe oraz o siebie, a wielkość produktu bywa ograniczana rusztem.
Młotek/bijak zwykle ma postać wydłużonego elementu zawieszonego przegubowo lub zamocowanego na osi w wirniku. Kluczową cechą jest praca udarowa: element "uderza" w materiał podczas obrotu, a nie zgniata go w szczelinie jak szczęki, stożek czy walce.
W kruszeniu udarowym energia kinetyczna poruszającego się elementu roboczego jest przekazywana ziarnom w chwili uderzenia. Młotki na wirniku łatwo rozpędzić do dużej prędkości, dzięki czemu skutecznie rozbijają materiał, zwłaszcza gdy jest kruchy i podatny na udar.
Kruszarka szczękowa kruszy głównie przez ściskanie między szczęką stałą i ruchomą (mechanizm zgniatania). Kruszarka młotkowa kruszy przez uderzenia młotków obracających się z wirnikiem (mechanizm udaru). Różnica dotyczy więc zarówno budowy, jak i charakteru oddziaływania na materiał.
Kruszarki walcowe wybiera się, gdy pożądane jest rozdrabnianie przez zgniatanie w szczelinie między walcami oraz uzyskanie bardziej kontrolowanego uziarnienia przy mniejszej ilości drobnych frakcji. Kruszarki młotkowe częściej sprawdzają się w kruszeniu udarowym materiałów kruchych.
Nie. W kruszarce stożkowej elementem roboczym jest stożek (ruchomy) współpracujący z płaszczem (stałym), a rozdrabnianie zachodzi głównie przez ściskanie i ścieranie. Brak tu wirnika z młotkami typowego dla kruszarek udarowych.
Najważniejsze są dwie szczęki: stała i ruchoma, zwykle z okładzinami (płytami szczękowymi). Materiał jest miażdżony ruchem szczęki ruchomej. W pytaniach obrazkowych obecność "szczęk" i komory w kształcie klina jest typową wskazówką na ten typ kruszarki.
Częsty błąd to kierowanie się samą nazwą "element kruszący" bez rozpoznania mechanizmu (udar czy ściskanie). Uczniowie mylą też elementy wirnika z elementami ściskającymi oraz zakładają, że każde rozdrabnianie wygląda podobnie. Pomaga uczenie się cech odróżniających: młotki vs szczęki/stożek/walce.
Zużycie młotków zależy m.in. od twardości i ścieralności surowca, obecności zanieczyszczeń (np. elementów metalowych), prędkości obrotowej wirnika oraz prawidłowości podawania materiału. Typowym objawem zużycia jest spadek skuteczności kruszenia i zmiana uziarnienia produktu.
Najskuteczniejsze jest łączenie: (1) mechanizmu kruszenia (udar/ściskanie), (2) charakterystycznego elementu roboczego (młotki, szczęki, stożek, walce) i (3) typowych schematów. Warto robić krótkie fiszki "element → typ kruszarki" oraz ćwiczyć na zdjęciach i przekrojach z DTR.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że element kruszący typowy dla kruszarek młotkowych pracuje w układzie udarowym: obracający się wirnik nadaje mu prędkość, a rozdrabnianie zachodzi przez uderzenia.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kruszarka młotkowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka_m%C5%82otkowa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Kruszarka stożkowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka_sto%C5%BCkowa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Kruszarka szczękowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka_szcz%C4%99kowa (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) kruszarek młotkowych, szczękowych, stożkowych i walcowych używanych w danym zakładzie
  • Podręczniki/opracowania z zakresu przeróbki mechanicznej kopalin (rozdziały o rozdrabnianiu i klasyfikacji kruszarek)
  • Schematy budowy i przekroje maszyn rozdrabniających wykorzystywane na zajęciach zawodowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego