KWALIFIKACJA AUD8 + AUD9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 30.
Jaki stopień zmniejszenia pliku źródłowego WAV oferują formaty kompresji stratnej, przy zachowaniu akceptowalnej jakości dźwięku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
WAV (PCM) dla jakości CD ma ok. 1411 kb/s. "Akceptowalna" jakość w kompresji stratnej to zwykle 128–192 kb/s (MP3/AAC), co daje redukcję rzędu 1411/128 ≈ 11×, czyli w przybliżeniu około dziesięciokrotną. Niższe wartości pasują raczej do bezstratnej (np. ~2×).

Pełne wyjaśnienie:

Plik WAV w typowej postaci dla jakości CD jest zapisem PCM bez kompresji (44,1 kHz, 16 bit, stereo). Taki sygnał ma przepływność około 1411 kb/s, dlatego jego rozmiar jest duży.

Formaty kompresji stratnej (np. MP3, AAC, Ogg Vorbis) zmniejszają rozmiar przez usuwanie informacji mniej istotnych dla słyszenia, wykorzystując zjawiska psychoakustyczne (m.in. maskowanie). W praktyce "akceptowalna jakość" bywa utożsamiana z bitrate rzędu 128–192 kb/s w zastosowaniach konsumenckich.

Jeśli porównamy 1411 kb/s (WAV/PCM) do 128 kb/s, otrzymujemy w przybliżeniu 1411/128 ≈ 11. To oznacza, że rozmiar pliku po kompresji stratnej może być około dziesięciokrotnie mniejszy przy jakości ocenianej jako "akceptowalna". Dla 192 kb/s kompresja jest mniejsza (około 7–8×), ale nadal w tym samym rządzie wielkości.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • "Mniej niż dwukrotny" to typowy poziom dla kompresji bezstratnej (np. FLAC), a nie dla stratnej przy akceptowalnej jakości.
  • "Około pięciokrotny" odpowiada raczej wysokim bitrate (np. okolice 320 kb/s), czyli jakości wyższej niż "akceptowalna", bliższej "wysokiej".
  • "Ponad dwudziestokrotny" sugeruje bardzo niskie bitrate (rzędu kilkudziesięciu kb/s), co zwykle daje zauważalne artefakty i spadek jakości, trudny do uznania za akceptowalny w typowych zastosowaniach.

W pracy przy nagłośnieniu na scenie warto pamiętać o praktycznej zasadzie: do playbacku i sytuacji krytycznych jakościowo preferuje się WAV/FLAC, a kompresję stratną dobiera się świadomie, uwzględniając kompromis rozmiar–jakość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej WAV przechowuje dźwięk jako PCM, czyli próbki sygnału zapisane "wprost", bez redukcji danych. Dlatego ma dużą przepływność (np. jakość CD) i duży rozmiar pliku. To dobry punkt odniesienia do porównania z MP3/AAC.
W przybliżeniu dzielisz przepływność źródła przez przepływność po kompresji. Dla jakości CD WAV to ok. 1411 kb/s. Jeśli MP3 ma 128 kb/s, to 1411/128 ≈ 11, czyli około 10× mniejszy rozmiar (zależnie od metadanych i nagrania).
To typowy kompromis stosowany w praktyce: artefakty kompresji są zwykle ograniczone, a plik jest wyraźnie mniejszy. Kodeki stratne wykorzystują psychoakustykę, więc część informacji jest usuwana tam, gdzie ucho ma mniejszą wrażliwość. Dla wielu zastosowań to poziom "wystarczający".
Często tak, bo AAC jest nowszym i zwykle wydajniejszym kodekiem niż MP3. W praktyce przy tej samej przepływności AAC może brzmieć podobnie lub lepiej, choć zależy to od enkodera i materiału. Dla pytania o stopień redukcji kluczowy jest jednak bitrate względem WAV.
Gdy zależy Ci na maksymalnej jakości i przewidywalności (playback koncertowy, ścieżki do show, materiały do prób), lepszy jest WAV lub bezstratny FLAC. MP3/AAC wybiera się raczej, gdy liczy się mały rozmiar i wygoda, a ewentualne artefakty są akceptowalne.
Częsty błąd to mylenie jej z bezstratną (np. FLAC), która zwykle daje tylko około 2×. Inny błąd to zakładanie, że 320 kb/s oznacza "dużą kompresję" rzędu 10×, gdy w praktyce jest bliżej 4–5×. Warto zawsze porównywać bitrate do 1411 kb/s dla WAV CD.
Zwykle oznaczałoby to bardzo niski bitrate (np. kilkadziesiąt kb/s), co często daje słyszalne zniekształcenia: "metaliczność", rozmycie transjentów, słabszą stereofonię. W typowych zastosowaniach realizatorskich trudno to uznać za "akceptowalne", zwłaszcza na dobrym systemie nagłośnieniowym.
W przybliżeniu liniowo: jeśli zmniejszysz bitrate 2×, plik będzie około 2× mniejszy (przy tym samym czasie trwania). Dlatego przejście z WAV ~1411 kb/s na 128 kb/s daje około 11× redukcji. Różnice wynikają głównie z narzutu kontenera i metadanych, zwykle niewielkiego.
To zjawisko, w którym jeden dźwięk utrudnia usłyszenie innego (np. cichszego lub bliskiego częstotliwościowo). Kodeki stratne wykorzystują to, by usuwać dane mniej słyszalne. Dzięki temu plik jest mniejszy, a subiektywna jakość pozostaje "akceptowalna" przy odpowiednim bitrate.
Opanuj różnice: WAV/PCM (brak kompresji), FLAC (bezstratny) i MP3/AAC (stratny). Zapamiętaj orientacyjne liczby: WAV CD ~1411 kb/s, bezstratnie często ~2×, stratnie "akceptowalnie" około 10×. Ćwicz porównania bitrate i dobór formatu do zastosowania scenicznego.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "WAV (PCM) dla jakości CD ma ok. 1411 kb/s."

Źródła:

  • Wikipedia: Pulse-code modulation (PCM) – opis nieskompresowanego PCM i parametrów zapisu, https://en.wikipedia.org/wiki/Pulse-code_modulation (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: WAV – informacje o formacie WAV/RIFF i typowym przechowywaniu PCM, https://en.wikipedia.org/wiki/WAV (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: MP3 – informacje o bitrate i typowych wartościach przepływności dla MP3, https://en.wikipedia.org/wiki/MP3 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Dokumentacje i poradniki dotyczące bitrate i jakości MP3/AAC (materiały edukacyjne producentów i encyklopedie techniczne)
  • Podstawy cyfrowego audio: PCM, próbkowanie, kwantyzacja (skrypty kursowe realizacji dźwięku)
  • Materiały o psychoakustyce i zasadach działania kompresji stratnej (wprowadzenia do kodeków audio)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego