KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 25.
Jaki sygnał przedstawia wykres?
Ilustracja przedstawia wykres sygnału, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sygnał bipolarny przyjmuje wartości dodatnie i ujemne względem poziomu odniesienia, a trójwartościowy ma trzy poziomy amplitudy (np. +, 0, −). Jeśli na wykresie widać impulsy o obu polaryzacjach oraz poziom zerowy między nimi, klasyfikacja "Bipolarny trójwartościowy" jest właściwa.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu należy rozpoznać rodzaj kodowania liniowego na podstawie przebiegu czasowego (wykresu). Kluczowe są dwie cechy: polaryzacja (uni-/bipolarność) oraz liczba poziomów (dwu-/trójwartościowość).

"Bipolarny trójwartościowy." oznacza, że sygnał może przyjmować zarówno wartości dodatnie, jak i ujemne (czyli zmienia znak względem zera), a jednocześnie w przebiegu występują trzy rozłączne poziomy amplitudy. Typowo są to poziomy: dodatni, zerowy i ujemny. Na wykresie będzie to widoczne jako impulsy wychylające się raz powyżej osi odniesienia, raz poniżej, oraz odcinki na poziomie 0.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego wykresu?

  • "Unipolarny trójwartościowy." – unipolarny sygnał nie powinien przyjmować wartości ujemnych (występuje tylko jedna polaryzacja względem zera). Jeśli na wykresie widać część ujemną, ta klasyfikacja odpada.
  • "Bipolarny dwuwartościowy." – bipolarność dopuszcza znaki + i −, ale dwuwartościowość oznacza tylko dwa poziomy (np. + i − bez poziomu 0 albo 0 i +/− w zależności od definicji). Jeżeli na wykresie wyraźnie występują trzy poziomy, to nie jest to wariant dwuwartościowy.
  • "Unipolarny dwuwartościowy." – to najprostsza sytuacja: sygnał ma tylko dwa poziomy i nie schodzi poniżej zera (np. 0 oraz dodatni). Gdy na wykresie pojawiają się impulsy o obu polaryzacjach lub dodatkowy poziom, ta odpowiedź jest błędna.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy przebieg kiedykolwiek jest poniżej zera (to rozstrzyga uni-/bipolarność), a dopiero potem policz, ile różnych stabilnych poziomów amplitudy występuje w całym wykresie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sygnał bipolarny ma dwie polaryzacje: przyjmuje wartości dodatnie i ujemne względem poziomu odniesienia (zwykle 0). Na wykresie widać więc impulsy zarówno powyżej, jak i poniżej osi czasu. To cecha niezależna od liczby poziomów (dwu- czy trójwartościowości).
Sygnał unipolarny ma tylko jedną polaryzację: nie powinien schodzić poniżej zera (albo – rzadziej – nie wychodzi powyżej zera). Typowo spotyka się poziomy 0 i dodatni. Jeśli na wykresie pojawia się część ujemna, to nie jest sygnał unipolarny.
Sygnał trójwartościowy ma trzy wyraźne poziomy amplitudy. W praktyce, patrząc na cały wykres, szukasz trzech "półek" napięcia, na których sygnał stabilnie przebywa (np. dodatni, zerowy i ujemny). Uwaga: oceniaj cały przebieg, nie tylko pojedynczy impuls.
W sygnale dwuwartościowym występują tylko dwa poziomy (np. 0 i + albo + i −). W trójwartościowym są trzy poziomy (np. +, 0, −). Najczęstszy błąd to uznanie szumu lub przeregulowania za "trzeci poziom" zamiast policzenia stabilnych poziomów.
Poziom zerowy pojawia się często jako stan "braku impulsu" albo przerwy między impulsami. Ułatwia to rozróżnianie symboli oraz może ograniczać składową stałą w torze transmisyjnym. W zadaniach egzaminacyjnych poziom 0 jest też wskazówką, że sygnał może być wielopoziomowy.
Nie. "Bipolarny" oznacza tylko, że są wartości dodatnie i ujemne. Sygnał może być bipolarny i dwuwartościowy (tylko + i −) albo bipolarny i trójwartościowy (np. +, 0, −). Dlatego na egzaminie trzeba ocenić obie cechy osobno.
Najczęstsze błędy to: patrzenie na zbyt krótki fragment wykresu, nieuwzględnienie poziomu odniesienia (0), mylenie "liczby poziomów" z "liczbą impulsów" oraz interpretowanie przeregulowań jako osobnych poziomów. Pomaga zasada: najpierw znak amplitudy, potem liczba stabilnych poziomów.
Na oscyloskopie zwykle widać dwa poziomy: 0 oraz dodatni "prostokąt" (np. dla logicznej jedynki). Nie ma części ujemnej. Jeśli pojawiają się impulsy poniżej zera, to albo sygnał jest bipolarny, albo tor/pomiar ma problem (np. złe odniesienie masy).
Sygnały bipolarne spotyka się w kodowaniu liniowym, gdy istotne jest ograniczenie składowej stałej i symetryczne obciążenie toru. W praktyce monter może je obserwować podczas pomiarów interfejsów transmisyjnych lub przy diagnostyce torów, gdzie analizuje się przebieg i poziomy sygnału na łączu.
Ćwicz rozpoznawanie przebiegów na podstawie dwóch kryteriów: czy jest część ujemna (uni-/bipolarny) i ile jest stabilnych poziomów (dwu-/trójwartościowy). Warto przejrzeć przykładowe przebiegi z laboratoriów i powtórzyć pojęcia: poziom odniesienia, amplituda, czas trwania impulsu.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Sygnał bipolarny przyjmuje wartości dodatnie i ujemne względem poziomu odniesienia, a trójwartościowy ma trzy poziomy amplitudy (np. +, 0, −)."

Źródła:

  • Wikipedia: Line code — https://en.wikipedia.org/wiki/Line_code (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia: Bipolar encoding — https://en.wikipedia.org/wiki/Bipolar_encoding (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia: Alternate mark inversion — https://en.wikipedia.org/wiki/Alternate_mark_inversion (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw transmisji cyfrowej (kodowanie liniowe, poziomy sygnału)
  • Instrukcje laboratoriów telekomunikacyjnych: obserwacja kodów liniowych na oscyloskopie
  • Materiały dydaktyczne o klasyfikacji kodów liniowych (unipolarne, bipolarne, wielopoziomowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego