KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 31.
Jaki układ szablonów, przedstawiony na rysunku, zastosowano do przygotowania wykrojów ubrań chłopięcych z elanowełny?
Ilustracja przedstawia układ szablonów wykrojów ubrań chłopięcych z elanowełny.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku elementy szablonów są ułożone w jednym zwrocie, więc jest to układ jednokierunkowy (wymagany m.in. dla tkanin "kierunkowych"). Widać też jednocześnie dwa rozmiary przemieszane w całym układzie, co oznacza układ łączony, a rozmieszczenie nie tworzy osi odbicia, więc jest asymetryczne.

Pełne wyjaśnienie:

Układy szablonów (markery) w krojowni klasyfikuje się według trzech niezależnych kryteriów: kierunkowości, liczby rozmiarów oraz symetrii. W tym zadaniu trzeba rozpoznać wszystkie trzy cechy jednocześnie na podstawie rysunku.

1) Jednokierunkowy
Układ jednokierunkowy oznacza, że wszystkie elementy szablonów są ułożone w tym samym kierunku względem osnowy/zwrotu tkaniny (np. "góra" elementu zawsze w tę samą stronę). Takie ułożenie stosuje się, gdy materiał ma kierunek użytkowy (np. włos, cieniowanie, wzór kierunkowy). Dla tkanin wymagających zachowania zwrotu nie obraca się elementów o 180°, bo mogłoby to dać różnice w wyglądzie (np. odcień, układ runa).

2) Łączony
Układ łączony rozpoznaje się po tym, że w jednym markerze znajdują się elementy co najmniej dwóch rozmiarów i są one przemieszane na całej długości układu, a nie zgrupowane w oddzielnych blokach. Na rysunku widoczne są oznaczenia dwóch rozmiarów (np. 146/68 oraz 158/80) występujące naprzemiennie, co spełnia definicję układu łączonego.

3) Asymetryczny
Układ asymetryczny oznacza brak osi symetrii rozmieszczenia elementów (nie jest to lustrzane odbicie lewej i prawej strony układu). W praktyce asymetria często wynika z dążenia do lepszego "zagęszczenia" elementów i ograniczenia odpadu materiałowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Dwukierunkowy" odpada, bo w dwukierunkowym część elementów byłaby obrócona o 180° dla oszczędności materiału (dopuszczalne głównie dla tkanin bez kierunku). Tutaj elementy mają ten sam zwrot.
  • "Sekcyjny" odpada, bo w sekcyjnym rozmiary są pogrupowane w osobnych częściach (sekcjach), a nie wymieszane. Rysunek pokazuje mieszanie rozmiarów w całym układzie.
  • "Symetryczny" odpada, bo nie widać osi symetrii rozmieszczenia. Elementy są układane pod optymalizację, a nie jako odbicie lustrzane.
  • "Pojedynczy" odpada, bo pojedynczy układ dotyczy jednego rozmiaru, natomiast tutaj są co najmniej dwa rozmiary.

Wniosek: poprawna klasyfikacja układu to jednokierunkowy, łączony, asymetryczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ jednokierunkowy oznacza, że wszystkie elementy kroju są ułożone w jednym zwrocie względem osnowy i "kierunku" tkaniny. Nie obraca się ich o 180°. Stosuje się go przy materiałach z włosem, cieniujących lub z wzorem kierunkowym, aby uniknąć różnic w wyglądzie elementów ubrania.
W układzie dwukierunkowym część elementów jest obracana o 180° dla oszczędności materiału. Przy tkaninach z kierunkiem (np. włos, cieniowanie, wzór) taki obrót może spowodować różnice odcienia lub ułożenia runa między elementami, co pogarsza estetykę i jakość wyrobu.
Układ łączony to marker, w którym występują elementy co najmniej dwóch rozmiarów, a rozmiary są wymieszane na całej długości układu. Rozpoznasz go po powtarzających się oznaczeniach różnych rozmiarów w różnych miejscach, bez wyraźnych bloków przypisanych tylko jednemu rozmiarowi.
W układzie łączonym rozmiary są przemieszane w całym markerze, co często poprawia wykorzystanie tkaniny w produkcji seryjnej. W układzie sekcyjnym każdy rozmiar jest zgrupowany w osobnej "sekcji" (bloku) układu, co ułatwia organizację, ale nie zawsze daje najlepszą oszczędność materiału.
Układ asymetryczny oznacza, że rozmieszczenie elementów nie ma osi symetrii (nie jest lustrzanym odbiciem). Często wynika to z optymalizacji: elementy układa się tak, by lepiej "wypełnić" powierzchnię tkaniny i ograniczyć odpady, a nie po to, by układ wyglądał symetrycznie.
Patrz na orientację elementów: przody, tyły, rękawy mają "górę" skierowaną w tę samą stronę. Jeśli część elementów byłaby odwrócona o 180°, układ byłby dwukierunkowy. W jednokierunkowym wszystkie elementy zachowują jeden zwrot, co jest kluczowe dla materiałów kierunkowych.
W praktyce układ jednokierunkowy stosuje się dla tkanin, które mają wyraźny kierunek użytkowy (włos, cieniowanie lub wzór kierunkowy). Jeśli elanowełna w danym wyrobie ma takie cechy, zachowanie jednego zwrotu elementów jest zalecane, aby uniknąć różnic w wyglądzie gotowego ubrania.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie układu łączonego z sekcyjnym (bo oba mogą zawierać kilka rozmiarów), uznawanie układu za dwukierunkowy "dla oszczędności" bez sprawdzenia kierunku tkaniny oraz doszukiwanie się symetrii mimo braku osi odbicia w rozmieszczeniu elementów.
Układ sekcyjny bywa wybierany, gdy ważna jest organizacja procesu (np. oddzielne krojenie partii rozmiarów, łatwiejsze kompletowanie elementów) lub gdy wymagania technologiczne narzucają podział. Trzeba jednak pamiętać, że sekcyjny nie zawsze daje najlepszą efektywność wykorzystania materiału.
Ćwicz na wielu przykładach markerów i zawsze oceniaj je w stałej kolejności: (1) kierunkowość: czy są obroty 180°? (2) rozmiary: jeden czy kilka? (3) jeśli kilka: czy są wymieszane (łączony) czy w blokach (sekcyjny)? (4) symetria: czy istnieje oś odbicia rozmieszczenia?
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 39% zdających egzamin. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na rysunku elementy szablonów są ułożone w jednym zwrocie, więc jest to układ jednokierunkowy (wymagany m.in. dla tkanin "kierunkowych")."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii odzieży: dział o krojowni i układach szablonów
  • Materiały szkolne/kwalifikacyjne dotyczące przygotowania układów kroju (markery) dla tkanin kierunkowych
  • Ćwiczenia praktyczne: analiza kilku układów (jedno-/dwukierunkowych, łączonych/sekcyjnych, symetrycznych/asymetrycznych) na przykładach rysunków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego