W ujęciu podstawowym wynik finansowy przedsiębiorstwa (zysk albo strata) można opisać relacją:
wynik finansowy = przychody − koszty
To prosta zależność, bardzo często wykorzystywana w analizie ekonomicznej gospodarstwa rolnego i firm działających w agrobiznesie (handel środkami do produkcji, usługi, przetwórstwo, magazynowanie).
Jeżeli w pytaniu wskazano stały poziom przychodów, oznacza to, że część "przychody" w powyższym równaniu nie zmienia się. Jednocześnie następuje zwiększenie kosztów, czyli druga część odejmowana od przychodów rośnie. Skutek matematyczny i ekonomiczny jest jednoznaczny: odejmujemy większą wartość od tej samej liczby, więc wynik spada. W praktyce oznacza to, że:
- gdy przedsiębiorstwo miało zysk, to zysk będzie mniejszy,
- gdy przedsiębiorstwo było na granicy opłacalności, może pojawić się strata,
- gdy była strata, to strata się pogłębi.
Odpowiedź "Zwiększa wynik finansowy" jest błędna, bo wzrost kosztów nie może poprawić wyniku przy niezmienionych przychodach; poprawa wymagałaby np. wzrostu przychodów lub spadku kosztów.
Odpowiedź "Nie wpływa na wynik finansowy" też jest błędna: przy stałych przychodach każda zmiana łącznych kosztów zmienia wynik w przeciwnym kierunku.
Odpowiedź "Wpływ zależy od rodzaju kosztów" bywa kusząca, bo w zarządzaniu rozróżnia się koszty stałe i zmienne. Jednak przy warunku z pytania (przychody stałe) liczy się fakt wzrostu łącznych kosztów — niezależnie od ich rodzaju obniżają one wynik.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wypisz w głowie prosty wzór "przychody − koszty" i sprawdź, co w zadaniu jest stałe, a co rośnie lub maleje. To pozwala szybko uniknąć odpowiedzi brzmiących "mądrze", ale niezgodnych z zależnością.
