W systemach mechatronicznych (także stosowanych w górnictwie podziemnym) układ pneumatyczny to zespół elementów wykorzystujących sprężone powietrze do realizacji funkcji wykonawczej, czyli do wytworzenia siły i ruchu oraz do ich sterowania. Typowe elementy to: źródło i przygotowanie powietrza (filtracja/redukcja/naolejanie w zależności od rozwiązania), przewody, zawory sterujące oraz siłowniki.
Najbardziej charakterystycznym i "głównym" zastosowaniem pneumatyki jest więc kontrola ruchu maszyn i urządzeń: uruchamianie, zatrzymywanie, wysuwanie/wsuwanie, docisk, pozycjonowanie, a także realizacja prostych sekwencji ruchów w automatyce. W praktyce oznacza to, że pneumatyka jest często wykorzystywana tam, gdzie potrzebny jest szybki, powtarzalny ruch elementu wykonawczego bez skomplikowanego układu hydraulicznego.
Odpowiedź "Regulacja temperatury" jest nieadekwatna, ponieważ utrzymanie temperatury w wyrobiskach wiąże się z wentylacją, klimatyzacją, ogrzewaniem lub wymianą ciepła, a nie z funkcją napędu pneumatycznego w systemie mechatronicznym. Samo powietrze jako medium robocze nie oznacza automatycznie układu do regulacji temperatury.
Odpowiedź "Monitorowanie poziomu hałdy" dotyczy pomiarów i systemów monitoringu (czujniki, telemetria, geodezja/automatyka pomiarowa). To obszar aparatury kontrolno-pomiarowej, a nie podstawowa rola układów pneumatycznych jako napędów/elementów wykonawczych.
Odpowiedź "Zapewnienie oświetlenia podziemnego" jest związana z instalacją elektryczną i oprawami oświetleniowymi. Pneumatyka nie jest standardowym środkiem realizacji oświetlenia; co najwyżej może pośrednio wpływać na pracę osłon czy pozycjonowanie lamp, ale nie jest to jej główne zastosowanie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się pneumatyka w mechatronice, najpierw myśl o triadzie napęd–sterowanie–element wykonawczy (siłownik + zawór + przygotowanie powietrza). Odpowiedzi odnoszące się do infrastruktury (temperatura, oświetlenie, monitoring środowiska) zwykle nie są "głównym zastosowaniem" pneumatyki.
