KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 37.
Jakie obowiązki ma pracodawca wobec pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o dzieło?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umowa o dzieło jest umową cywilnoprawną, a nie stosunkiem pracy, więc co do zasady nie powstają typowe obowiązki pracodawcy takie jak prowadzenie akt osobowych, sporządzanie zaświadczeń ze stosunku pracy ani ewidencja czasu pracy. Dlatego poprawne jest wskazanie: Żadne z powyższych.

Pełne wyjaśnienie:

Umowa o dzieło należy do umów cywilnoprawnych i co do zasady nie tworzy stosunku pracy. W praktyce oznacza to, że stronami są najczęściej zamawiający i wykonawca, a nie pracodawca i pracownik. Z tego powodu nie uruchamia się typowych obowiązków "kadrowych", które wynikają ze stosunku pracy.

Odpowiedź "Żadne z powyższych." jest właściwa, ponieważ wszystkie pozostałe propozycje dotyczą obowiązków charakterystycznych dla zatrudnienia pracowniczego:

  • "Prowadzenie akt osobowych pracownika." — akta osobowe prowadzi się dla pracowników w ramach dokumentacji pracowniczej. Przy umowie o dzieło standardowo nie tworzy się akt osobowych w rozumieniu dokumentacji pracowniczej; można natomiast gromadzić dokumenty umowy w teczce kontrahenta/wykonawcy, ale to inny rodzaj dokumentacji.
  • "Sporządzanie zaświadczeń wynikających ze stosunku pracy." — sformułowanie wprost odnosi się do stosunku pracy. Przy umowie o dzieło nie ma "stosunku pracy", więc nie ma podstaw do wystawiania zaświadczeń typowo pracowniczych. Mogą pojawić się inne dokumenty (np. potwierdzenie wykonania dzieła), ale nie są to zaświadczenia pracownicze.
  • "Prowadzenie ewidencji czasu pracy." — ewidencja czasu pracy służy rozliczeniu czasu pracy pracownika i kontroli norm czasu. Umowa o dzieło jest co do zasady umową rezultatu, więc rozliczenie dotyczy wykonania dzieła, a nie liczby przepracowanych godzin; dlatego ewidencja czasu pracy nie jest typowym obowiązkiem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się umowa cywilnoprawna (dzieło/zlecenie), warto od razu sprawdzić, czy odpowiedzi nie opisują obowiązków "etatowych" (akta osobowe, urlopy, ewidencja czasu pracy). To częsta pułapka językowa, zwłaszcza gdy w treści pada słowo "pracownik", które może automatycznie kierować myślenie na Kodeks pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Umowa o dzieło to umowa cywilnoprawna nastawiona na osiągnięcie określonego rezultatu (dzieła). Umowa o pracę tworzy stosunek pracy, z podporządkowaniem pracownika i typowymi obowiązkami kadrowymi (m.in. dokumentacja pracownicza, ewidencja czasu pracy).
Ewidencja czasu pracy służy rozliczaniu czasu pracy pracownika w ramach norm i rozkładów czasu pracy. W umowie o dzieło rozlicza się przede wszystkim wykonanie rezultatu, a nie liczbę godzin. Dlatego ewidencja czasu pracy nie jest typowym obowiązkiem dla dzieła.
Akta osobowe są elementem dokumentacji pracowniczej i dotyczą pracowników w stosunku pracy. Przy umowie o dzieło co do zasady nie zakłada się akt osobowych "pracowniczych". Dokumenty umowy zwykle przechowuje się jako dokumentację umowy cywilnoprawnej.
Najczęściej gromadzi się: egzemplarz umowy, opis dzieła/zakresu, ustalenia dot. odbioru, protokół odbioru lub potwierdzenie wykonania, rachunek oraz dowody wypłaty. To dokumentacja umowy cywilnoprawnej, a nie typowe akta osobowe pracownika.
Nie, bo umowa o dzieło nie tworzy stosunku pracy. Zaświadczenia "pracownicze" wynikają z relacji pracodawca–pracownik. Przy dziele można wystawić inne potwierdzenia, np. potwierdzenie wypłaty lub potwierdzenie wykonania dzieła, zależnie od potrzeb.
Może do tego dojść, gdy w praktyce wykonywanie zadań ma cechy stosunku pracy (np. stałe podporządkowanie, określone miejsce i czas pracy, kierownictwo). Na egzaminie warto pamiętać: liczy się realny sposób wykonywania, a nie sama nazwa umowy.
Najczęściej myli się umowę o dzieło z umową o pracę i automatycznie wybiera odpowiedzi o aktach osobowych, urlopach lub ewidencji czasu pracy. Drugi błąd to sugerowanie się słowem "zatrudniony" i pomijanie, że dzieło to umowa cywilnoprawna.
Lista obecności jest narzędziem typowym dla organizacji pracy pracowników i rozliczeń czasu pracy. W umowie o dzieło nie ma obowiązku prowadzenia takiej listy jako dokumentacji pracowniczej. Jeżeli strony potrzebują kontroli postępu, robi się to zwykle przez ustalenia odbiorowe.
Jeśli w odpowiedziach pojawiają się elementy typowe dla stosunku pracy (akta osobowe, ewidencja czasu pracy, zaświadczenia pracownicze), to pytanie testuje zwykle rozróżnienie reżimów prawnych. Przy umowie o dzieło właściwe są obowiązki stron umowy cywilnej, nie pracodawcy.
Traktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Najpierw zdecyduj, czy dana umowa tworzy stosunek pracy. Jeśli nie, odrzuć odpowiedzi odnoszące się do typowej dokumentacji pracowniczej. Potem sprawdź, czy wśród opcji jest wariant typu "żadne z powyższych".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dlatego poprawne jest wskazanie: Żadne z powyższych.

Źródła:

  • Kodeks cywilny – dział dotyczący umowy o dzieło (tekst jednolity; tytuł: "Umowa o dzieło")
  • Kodeks pracy – przepisy ogólne dotyczące dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy (tekst jednolity)

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji kadrowo-płacowej (umowy, dokumentacja, rozliczenia)
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne dot. różnic: umowa o pracę vs umowa o dzieło vs umowa zlecenia
  • Materiały szkoleniowe z prowadzenia dokumentacji pracowniczej (akta osobowe, ewidencje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego