KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 34.
Jakie powiększenie powinien mieć obiektyw, który należy zamontować w naprawianym mikroskopie optycznym, jeżeli okular posiada powiększenie 15X, a zakładane powiększenie mikroskopu, to 600X?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powiększenie całkowite mikroskopu jest iloczynem powiększenia okularu i obiektywu.
Aby uzyskać 600× przy okularze 15×, obliczamy powiększenie obiektywu: 600 ÷ 15 = 40. Zatem właściwy będzie obiektyw 40×, bo 15× · 40× = 600×.

Pełne wyjaśnienie:

W mikroskopie optycznym standardowo przyjmuje się zależność:

powiększenie całkowite = powiększenie okularu × powiększenie obiektywu.

W zadaniu okular ma 15×, a wymagane powiększenie całego mikroskopu to 600×. Szukamy więc takiego obiektywu, aby po przemnożeniu przez 15× dał 600×. Przekształcamy zależność:

powiększenie obiektywu = 600× ÷ 15× = 40×.

Odpowiedź "40X" jest poprawna, ponieważ 15× · 40× = 600×, czyli dokładnie tyle, ile założono.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "10X" dałoby 15× · 10× = 150×, czyli znacznie mniej niż 600×. To typowy wybór, gdy ktoś nie wykona dzielenia lub zaniża wymagania.
  • "5X" dałoby 15× · 5× = 75×. To wynik jeszcze mniejszy, często wynika z pomylenia kolejności działań albo błędnego założenia, że mały obiektyw "wystarczy".
  • "100X" dałoby 15× · 100× = 1500×, czyli za dużo. Taki wybór bywa efektem heurystyki "im większe, tym lepsze" lub braku sprawdzenia wyniku.

W praktyce serwisowej dobór obiektywu do wymaganego powiększenia pozwala uniknąć sytuacji, w której mikroskop po naprawie nie spełnia oczekiwań użytkownika. Dobrą techniką egzaminacyjną jest zawsze szybka kontrola: czy okular × obiektyw rzeczywiście daje wartość docelową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powiększenie całkowite to efekt działania okularu i obiektywu razem. W typowym ujęciu oblicza się je jako iloczyn: powiększenie całkowite = powiększenie okularu × powiększenie obiektywu.
Użyj przekształcenia wzoru: obiektyw = (powiększenie całkowite) ÷ (powiększenie okularu). Potem wykonaj kontrolę, mnożąc wynik przez powiększenie okularu, aby sprawdzić, czy wraca wartość docelowa.
Obiektyw tworzy powiększony obraz pośredni, a okular działa jak lupa powiększająca ten obraz. Ponieważ to kolejne etapy powiększania, w praktyce szkolnej i serwisowej przyjmuje się ich iloczyn jako powiększenie całkowite.
Najczęstsze błędy to: mnożenie zamiast dzielenia przy wyznaczaniu obiektywu, mylenie okularu z obiektywem, brak kontroli wyniku (czy iloczyn daje wartość z treści) oraz wybór "największej liczby" bez obliczeń.
W kontekście powiększenia zwykle oznacza to to samo: "razy". W materiałach technicznych częściej spotyka się znak "×", ale na egzaminach i w opisach elementów optycznych można spotkać także zapis "X".
Gdy wymieniasz okular lub obiektyw, kompletujesz zestaw pod wymagania użytkownika albo weryfikujesz zgodność parametrów po naprawie. Przeliczenie pozwala dobrać element tak, by mikroskop dawał oczekiwane powiększenie całkowite.
Zastosuj szybkie dzielenie "w pamięci" i kontrolę mnożeniem. Przykład: jeśli cel to 600×, a okular 15×, to 600 ÷ 15 = 40, bo 15 · 4 = 60, więc 15 · 40 = 600.
Nie zawsze. Samo powiększenie nie gwarantuje szczegółowości, bo liczą się też m.in. jakość optyki, oświetlenie i zdolność rozdzielcza układu. Zbyt duże powiększenie może dać "pusty" wzrost rozmiaru obrazu bez dodatkowych detali.
W praktyce edukacyjnej i laboratoryjnej często spotyka się obiektywy o kilku typowych powiększeniach (np. od małych do dużych). Na egzaminie kluczowe jest jednak rozumienie zależności okular × obiektyw, a nie pamięciowe wyliczanie zestawów.
Warto przećwiczyć 10–20 krótkich zadań rachunkowych na wzór: całkowite = okular × obiektyw. Ucz się też rozpoznawać, kiedy trzeba dzielić (szukasz jednego składnika iloczynu) i zawsze wykonuj kontrolę mnożeniem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że powiększenie całkowite mikroskopu jest iloczynem powiększenia okularu i obiektywu.Aby uzyskać 600× przy okularze 15×, obliczamy powiększenie obiektywu: 600 ÷ 15 = 40.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mikroskop" – sekcja o powiększeniu całkowitym (okular × obiektyw). https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikroskop (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Okular (optyka)" – opis zastosowania okularu i powiększenia. https://pl.wikipedia.org/wiki/Okular_(optyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN: "mikroskop" – hasło opisowe (parametry i powiększenie). https://encyklopedia.pwn.pl/szukaj/mikroskop.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy optyki geometrycznej: powiększenie i ogniskowa (skrypt lub podręcznik szkolny)
  • Instrukcje użytkowania mikroskopów szkolnych/laboratoryjnych (sekcja: dobór okularów i obiektywów)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii i obserwacji mikroskopowej (zestawy zadań na powiększenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego