KWALIFIKACJA MED13 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 26.
Jakie są główne sfery, które powinien uwzględniać terapeuta zajęciowy podczas diagnozy terapeutycznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Diagnoza terapeutyczna w terapii zajęciowej powinna mieć charakter holistyczny, czyli obejmować nie tylko stan fizyczny, ale także funkcjonowanie psychiczne oraz społeczne pacjenta. Odpowiedzi ograniczające diagnozę do "tylko jednej" sfery zbyt upraszczają ocenę potrzeb i mogą prowadzić do błędnego planu terapii.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej diagnoza terapeutyczna ma służyć zrozumieniu, jak pacjent funkcjonuje i jakie ma potrzeby oraz zasoby, aby zaplanować adekwatne cele i działania. Z tego powodu diagnoza nie powinna ograniczać się do jednego obszaru, lecz uwzględniać kilka kluczowych sfer.

Odpowiedź "Wszystkie powyższe sfery." jest trafna, ponieważ w praktyce terapeuta zajęciowy analizuje co najmniej:

  • sferę fizyczną (np. sprawność, ból, wydolność, ograniczenia ruchowe),
  • sferę psychiczną (np. nastrój, motywacja, funkcje poznawcze, poziom lęku),
  • sferę społeczną (np. role, relacje, wsparcie, uczestnictwo w życiu rodziny i społeczności).

Odpowiedzi typu "Tylko sfera fizyczna pacjenta.", "Tylko sfera psychiczna pacjenta." oraz "Tylko sfera społeczna pacjenta." są niepoprawne, bo sugerują podejście redukcyjne. Wtedy łatwo przeoczyć czynniki, które realnie warunkują efekt terapii: pacjent może mieć dobrą sprawność, ale niską motywację; albo stabilny nastrój, ale bariery w środowisku społecznym; albo wsparcie rodziny, lecz nasilone dolegliwości bólowe. Każde z tych pominięć może skutkować nietrafnym doborem aktywności i celów.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o diagnozę terapeutyczną szukaj sformułowań związanych z całościową oceną funkcjonowania (wielosferowość), a nie z koncentracją na jednym wymiarze. Jednocześnie warto uważać na mechaniczne wybieranie opcji "wszystkie powyższe" — decyzja powinna wynikać z rozumienia, dlaczego diagnoza musi obejmować różne sfery.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Diagnoza terapeutyczna to uporządkowana ocena funkcjonowania pacjenta, jego potrzeb i zasobów, która prowadzi do zaplanowania celów oraz metod terapii zajęciowej. Obejmuje zbieranie informacji, obserwację, wywiad i analizę barier oraz możliwości w codziennych aktywnościach.
Najczęściej uwzględnia się sferę fizyczną (sprawność, ból, ograniczenia), psychiczną (emocje, motywacja, funkcje poznawcze) i społeczną (relacje, role, wsparcie, uczestnictwo). Taki zestaw pomaga zrozumieć, co realnie wpływa na samodzielność i aktywność pacjenta.
Bo sama sprawność fizyczna nie przesądza o funkcjonowaniu w życiu codziennym. Pacjent może mieć dobre możliwości ruchowe, ale np. depresję, lęk, brak motywacji albo trudną sytuację rodzinną. Pominięcie tych czynników grozi źle dobranym planem terapii i słabszymi efektami.
Tak. Nastrój, poziom lęku, samoocena, a także uwaga i pamięć wpływają na zaangażowanie pacjenta i uczenie się nowych strategii działania. Jeśli terapeuta nie uwzględni tych elementów, może zaplanować aktywności zbyt trudne lub niedopasowane do aktualnych możliwości.
Sfera społeczna dotyczy relacji i wsparcia, ale też ról (np. rodzic, pracownik), uczestnictwa w życiu rodzinnym i lokalnym oraz czynników środowiskowych. Dla terapii zajęciowej ważne jest, czy pacjent ma z kim ćwiczyć, kto pomaga oraz jakie są oczekiwania otoczenia.
Częsty błąd to redukowanie diagnozy do jednej sfery ("tylko fizyczna" albo "tylko psychiczna"). Drugi błąd to automatyczne wybieranie odpowiedzi "wszystkie powyższe" bez zrozumienia, dlaczego podejście ma być holistyczne. Warto umieć uzasadnić wielosferowość diagnozy.
Diagnoza odpowiada na pytanie: "Jaki jest stan funkcjonowania i co jest problemem oraz zasobem?". Plan terapii odpowiada: "Jakimi metodami i w jakiej kolejności będziemy pracować, aby osiągnąć cele?". Diagnoza poprzedza plan i stanowi jego uzasadnienie.
Szczególnie wtedy, gdy pacjent ma złożone trudności: po urazach, w chorobach przewlekłych, w zaburzeniach nastroju lub przy problemach z powrotem do ról społecznych. W takich przypadkach czynniki fizyczne, psychiczne i społeczne wzajemnie na siebie wpływają i nie da się ich analizować osobno.
W zależności od placówki stosuje się wywiad i obserwację czynności, arkusze oceny samodzielności oraz narzędzia opisujące funkcjonowanie. Pomocne jest też porządkowanie informacji według modelu biopsychospołecznego (np. inspirowanego ICF), aby nie pominąć istotnych obszarów.
Ucz się schematu: wywiad → obserwacja → analiza potrzeb/zasobów → cele → dobór aktywności. Ćwicz na opisach przypadków: wypisz problemy i zasoby w sferze fizycznej, psychicznej i społecznej oraz zaproponuj cele terapii. Zwracaj uwagę na słowa "tylko" i "zawsze" w dystraktorach.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Diagnoza terapeutyczna w terapii zajęciowej powinna mieć charakter holistyczny, czyli obejmować nie tylko stan fizyczny, ale także funkcjonowanie psychiczne oraz społeczne pacjenta."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), opis klasyfikacji i model funkcjonowania (biopsychospołeczny): https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (programy nauczania, podręczniki do terapii zajęciowej oraz narzędzia oceny funkcjonowania stosowane w kształceniu MED.13)
  • Materiały wprowadzające do modelu biopsychospołecznego i oceny funkcjonowania (np. opracowania WHO dotyczące ICF)
  • Przykładowe arkusze diagnozy i planowania terapii używane w placówkach (po uzgodnieniu z nauczycielem/pracodawcą)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego