KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 39.
Jakie są skutki niewłaściwego stosowania środków ochrony roślin dla środowiska?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niewłaściwe stosowanie środków ochrony roślin (np. przedawkowanie, znoszenie, spływ) może powodować przedostawanie się substancji do cieków i wód gruntowych.
Skutkiem jest pogorszenie jakości wody i ryzyko dla organizmów wodnych oraz całego ekosystemu.

Pełne wyjaśnienie:

Niewłaściwe stosowanie środków ochrony roślin oznacza m.in. użycie niezgodne z etykietą, zbyt wysoką dawkę, wykonanie zabiegu w nieodpowiednich warunkach (np. wiatr sprzyjający znoszeniu) albo brak działań ograniczających spływ i wymywanie. W takich sytuacjach substancje aktywne oraz pozostałości cieczy roboczej mogą trafić poza chronioną uprawę.

Odpowiedź "Zanieczyszczenie wód powierzchniowych i gruntowych" jest poprawna, ponieważ to jeden z najczęstszych i najbardziej istotnych środowiskowo skutków błędów w ochronie chemicznej. Do skażenia dochodzi przez:

  • spływ powierzchniowy po opadach lub podlewaniu, gdy preparat pozostaje na powierzchni gleby/roślin,
  • wymywanie (przemieszczanie w profilu glebowym) do wód gruntowych,
  • znoszenie cieczy użytkowej poza pole (np. na rowy, cieki, stawy).

Pozostałe propozycje są błędne, bo zaprzeczają typowym skutkom środowiskowym lub opisują korzyści, których nie należy wiązać z niewłaściwym użyciem pestycydów. "Brak jakichkolwiek skutków" ignoruje realne drogi przenikania i toksyczność dla organizmów niebędących celem zabiegu. "Poprawa jakości gleby" nie jest celem ani typowym efektem nadużywania środków – niewłaściwe dawki mogą zaburzać życie biologiczne gleby. "Zwiększenie bioróżnorodności" również nie pasuje: błędne użycie środków może szkodzić organizmom pożytecznym (np. owadom zapylającym) i obniżać różnorodność.

Na egzaminie warto kojarzyć pytania o skutki środowiskowe z hasłami: woda, znoszenie, spływ, wymywanie, organizmy niecelowe. To pomaga szybko odróżnić realne zagrożenia od odpowiedzi "zbyt optymistycznych".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej przez wymywanie substancji w głąb profilu glebowego po opadach lub nawadnianiu. Gdy dawka jest zbyt wysoka albo gleba ma mało próchnicy, część związku może przemieszczać się w dół i docierać do wód gruntowych, pogarszając jakość wody.
Bo sprzyjają znoszeniu i spływowi do rowów, rzek i stawów. Oprysk przy wietrze lub tuż przed deszczem może przenieść ciecz poza uprawę. Skutkiem są pozostałości substancji w wodzie i zagrożenie dla organizmów wodnych.
Zwykle chodzi o działania niezgodne z zasadami: zła dawka, zły termin, brak stref buforowych, oprysk przy wietrze, mycie opryskiwacza w miejscu z odpływem do kanalizacji/rowu. Takie błędy zwiększają straty środka do środowiska.
Najczęściej: znoszenie (wiatr), spływ powierzchniowy (deszcz po zabiegu), wymywanie do wód gruntowych oraz błędy w gospodarowaniu resztkami cieczy i wodami po myciu sprzętu. Każda z tych dróg może prowadzić do skażeń.
Tak. Przy nieprawidłowym użyciu mogą oddziaływać na organizmy niecelowe, np. zapylacze, drapieżne owady ograniczające szkodniki czy mikroorganizmy glebowe. Efektem bywa zaburzenie równowagi biologicznej i spadek bioróżnorodności.
Dobieraj warunki pogodowe (mały wiatr), właściwą technikę i parametry oprysku (wysokość belki, kroplistość, ciśnienie) oraz zachowuj wymagane odległości od wód i terenów wrażliwych. To zmniejsza ilość środka, która trafia poza pole zabiegu.
Ponieważ środki ochrony roślin to substancje o działaniu biologicznym, a błędy w dawkowaniu i warunkach zabiegu zwiększają emisję do środowiska. W praktyce zawsze istnieje ryzyko skutków ubocznych (np. skażenia wody), dlatego "brak skutków" jest skrajnie mało wiarygodne.
Jednym z najczęściej wskazywanych skutków jest zanieczyszczenie wód (powierzchniowych i gruntowych). Wynika to z tego, że woda zbiera zanieczyszczenia ze zlewni, a substancje mogą przemieszczać się zarówno po powierzchni, jak i w głąb gleby.
Ucz się schematu: droga emisji → skutek. Zapamiętaj pojęcia: znoszenie, spływ, wymywanie, organizmy niecelowe, strefy buforowe. Rozwiązuj testy i ćwicz rozpoznawanie odpowiedzi "zbyt pozytywnych", które nie pasują do pytania o skutki niewłaściwego stosowania.
Najczęściej: pomijanie słowa "niewłaściwe", wybieranie odpowiedzi kojarzącej się z celem zabiegów ("poprawa"), oraz niedostrzeganie, że głównym problemem są wody. Pomaga czytanie pytania do końca i szukanie realnego zagrożenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 1107/2009 of the European Parliament and of the Council concerning the placing of plant protection products on the market (tekst aktu) https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj (dostęp: 28.02.2026)
  • EUR-Lex: Directive 2009/128/EC establishing a framework for Community action to achieve the sustainable use of pesticides (tekst aktu) https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2009/128/oj (dostęp: 28.02.2026)
  • EFSA (European Food Safety Authority): informacje o pestycydach i ryzyku dla zdrowia/środowiska (strona tematyczna) https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/pesticides (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (IOR) dla użytkowników profesjonalnych
  • Poradniki dotyczące ograniczania znoszenia cieczy roboczej i ochrony wód w gospodarstwie
  • Dokumenty UE opisujące zrównoważone stosowanie pestycydów oraz dopuszczanie środków ochrony roślin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego