W poligrafii i DTP rozróżnia się zwykle format brutto (zapas na docięcie, czyli ze spadem) oraz format netto (docelowy po cięciu). Jeśli zastosowano spad 2 mm z każdej strony, to oznacza to, że zapas został dodany na wszystkich czterech krawędziach pracy.
To kluczowy szczegół rachunkowy: spad "z każdej strony" wpływa na dany wymiar dwa razy.
- Dla szerokości: jest lewa krawędź i prawa krawędź, więc 2 mm + 2 mm = 4 mm.
- Dla wysokości: jest górna krawędź i dolna krawędź, więc 2 mm + 2 mm = 4 mm.
Mamy podany format brutto: 144 × 204 mm. Aby obliczyć format netto, odejmujemy łącznie po 4 mm od każdego wymiaru:
- 144 mm − 4 mm = 140 mm
- 204 mm − 4 mm = 200 mm
Dlatego poprawne wymiary netto to 140 × 200 mm.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "138 × 198 mm" sugeruje odjęcie większego zapasu (łącznie 6 mm z każdej strony wymiaru albo 3 mm na krawędź) i nie wynika z danych.
- "142 × 202 mm" odpowiada typowemu błędowi: odjęto tylko 2 mm od wymiaru, jakby spad był tylko z jednej strony.
- "148 × 208 mm" oznacza zwiększenie formatu względem brutto, czyli działanie w przeciwnym kierunku niż przejście z brutto do netto.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę: spad na krawędź mnożymy przez 2 dla danego wymiaru (lewo+prawo, góra+dół), a dopiero potem odejmujemy od brutto, aby otrzymać netto.
