KWALIFIKACJA OGR2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 34.
Jakie techniki stosowania środków ochrony roślin mogą zapobiec skażeniu wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ryzyko skażenia wody zmniejsza się przez ograniczanie liczby zabiegów do sytuacji uzasadnionych oraz ścisłe przestrzeganie etykiety środka (dawka, termin, sposób użycia). Takie postępowanie redukuje nadmierne zużycie preparatów i prawdopodobieństwo spływu lub znoszenia do wód. Pozostałe odpowiedzi opierają się na błędnych kryteriach (choroba, cena) lub na braku ograniczeń.

Pełne wyjaśnienie:

Najbezpieczniejszą praktyką ograniczającą ryzyko zanieczyszczenia wód przez środki ochrony roślin jest stosowanie ich wyłącznie wtedy, gdy jest to rzeczywiście potrzebne oraz dokładnie zgodnie z zaleceniami producenta (etykietą). "Konieczność" oznacza, że zabieg wynika z realnej potrzeby ochrony uprawy, a nie jest wykonywany rutynowo. Przestrzeganie etykiety obejmuje m.in. dawkę, liczbę i terminy zabiegów, warunki pogodowe oraz sposób aplikacji. Zmniejsza to ilość substancji, która może trafić do środowiska, a więc obniża ryzyko spływu do rowów i cieków, znoszenia cieczy roboczej przez wiatr oraz przenikania do wód gruntowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Tylko wtedy, gdy rośliny są chore" – to zbyt wąskie i mylące kryterium. W praktyce zabiegi wykonuje się w odniesieniu do organizmów szkodliwych (choroby, szkodniki, chwasty) i na podstawie oceny zagrożenia, zaleceń oraz dopuszczonych zastosowań. Sama "choroba" nie jest jedynym warunkiem, a dodatkowo nie mówi nic o dawce i zasadach użycia.
  • "Bez ograniczeń, aby zapewnić najlepszą ochronę" – brak ograniczeń zwiększa zużycie preparatów i znacząco podnosi ryzyko skażenia środowiska, w tym wody. Jest to sprzeczne z zasadą minimalizowania chemizacji i racjonalnego stosowania środków.
  • "Tylko wtedy, gdy są tanie" – cena nie ma związku z bezpieczeństwem dla wody ani z zasadami prawidłowego stosowania. Taki wybór może prowadzić do użycia środka nieadekwatnego do zagrożenia lub niezgodnie z etykietą.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedzi pojawia się wymóg "zgodnie z etykietą/zaleceniami producenta" oraz ograniczenie zabiegów do realnej potrzeby, zwykle jest to kierunek poprawny, bo łączy skuteczność z bezpieczeństwem środowiskowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Im więcej i częściej stosuje się preparaty, tym większa ilość substancji może trafić do środowiska. Skażenie wody zwykle wynika ze spływu po deszczu, znoszenia oprysku przez wiatr albo nieprawidłowej dawki. Ograniczanie zabiegów i praca zgodnie z etykietą zmniejsza to ryzyko.
Etykieta określa warunki bezpiecznego i skutecznego użycia: dawkę, terminy, liczbę zabiegów oraz ograniczenia środowiskowe. Trzymanie się tych zasad redukuje ryzyko przedawkowania i przypadkowego przedostania się substancji do wód. To także ułatwia zachowanie odpowiedzialnej praktyki w gospodarstwie.
Oznacza to, że zabieg nie jest "na zapas", tylko wynika z realnego zagrożenia dla uprawy. W praktyce decyzję podejmuje się po obserwacji plantacji i ocenie nasilenia problemu, a nie według stałego harmonogramu. Mniej zabiegów to mniejsza presja chemiczna i mniejsze ryzyko skażenia wody.
Typowe błędy to zbyt duża dawka, oprysk przy silnym wietrze, wykonywanie zabiegu tuż przed deszczem oraz brak kontroli sprzętu. Częstym problemem jest też rutynowe stosowanie środków bez oceny potrzeby. Każdy z tych błędów zwiększa prawdopodobieństwo znoszenia i spływu do wód.
Nie w sensie bezpiecznej i racjonalnej ochrony. Nadmiar zabiegów zwiększa ryzyko skażenia środowiska, może powodować uszkodzenia roślin oraz sprzyjać odporności organizmów szkodliwych. W praktyce lepsze efekty daje ograniczanie chemii do sytuacji uzasadnionych i przestrzeganie zasad z etykiety.
Jest niewystarczające, gdy problem dotyczy np. chwastów lub szkodników, albo gdy choroba dopiero się rozwija i wymaga oceny stopnia zagrożenia. Sama informacja "chore" nie mówi też nic o doborze środka i dawki. Kluczowe są dopuszczone zastosowanie oraz wykonanie zabiegu zgodnie z etykietą.
Dawka determinuje, ile substancji czynnej trafia na roślinę i do środowiska. Przedawkowanie zwiększa ryzyko spływu i przenikania do wód, a zbyt mała dawka może obniżyć skuteczność i skłonić do powtarzania zabiegu. Dlatego dawkę należy dobierać i odmierzać dokładnie według etykiety.
Największe ryzyko jest w pobliżu rowów, cieków, stawów oraz studni, a także na pochyłych terenach, gdzie łatwiej o spływ powierzchniowy po deszczu. W takich miejscach szczególnie ważne jest ograniczanie zabiegów do koniecznych i zachowanie zasad użycia środka. Dodatkowo istotne są właściwe warunki pogodowe.
Warto powtarzać zasady: wykonywać zabieg tylko przy uzasadnionej potrzebie, działać zgodnie z etykietą, unikać wiatru i deszczu oraz dbać o sprawność opryskiwacza. Ucz się rozpoznawania odpowiedzi skrajnych (np. "bez ograniczeń") jako sygnału błędu. Pomaga też rozumienie, jak powstaje znoszenie i spływ.
Najczęściej mylą pytania, w których pojawia się pozornie logiczne kryterium, np. cena środka lub samo stwierdzenie, że roślina jest chora. Uczeń wybiera wtedy prostą regułę zamiast zasad: konieczność zabiegu i zgodność z etykietą. Na egzaminie szukaj odpowiedzi łączącej potrzebę zabiegu z instrukcją producenta.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Ryzyko skażenia wody zmniejsza się przez ograniczanie liczby zabiegów do sytuacji uzasadnionych oraz ścisłe przestrzeganie etykiety środka (dawka, termin, sposób użycia)."

Źródła:

  • EUR-Lex: Dyrektywa 2009/128/WE ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (strona aktu), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 - dostęp 2026-02-18
  • EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (strona aktu), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009R1107 - dostęp 2026-02-18
  • FAO: Pesticide management – ogólne zasady bezpiecznego stosowania i ograniczania ryzyka środowiskowego, https://www.fao.org/pesticide-management/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe dotyczące integrowanej ochrony roślin (IPM)
  • Instrukcje producentów/etykiety środków ochrony roślin jako źródło wymagań stosowania
  • Podręczniki ogrodnicze z rozdziałami o ochronie środowiska i bezpiecznym wykonywaniu zabiegów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego