W analizie wagowej (grawimetrycznej) wynik otrzymuje się z masy produktu reakcji (najczęściej osadu), dlatego kluczowe jest, aby ważona substancja miała ściśle określony skład chemiczny i była otrzymywana w sposób ilościowy. Poprawna odpowiedź wskazuje trzy podstawowe warunki: (1) reakcja z specyficznym reagentem, (2) powstanie osadu praktycznie nierozpuszczalnego, (3) osad o stałym, znanym składzie oraz postaci pozwalającej na łatwe odsączenie i przemycie.
Dlaczego to jest ważne? Jeśli osad ma stały skład, to istnieje jednoznaczna zależność stechiometryczna między masą osadu a ilością analitu w roztworze. Jeżeli osad jest choć zauważalnie rozpuszczalny albo jego skład zależy od warunków (np. hydratacja, tworzenie zasadowych soli, kompleksów), wtedy masa po odsączeniu i suszeniu nie odpowiada jednoznacznie ilości oznaczanej substancji.
Dystraktor z osadem "o małej masie cząsteczkowej, w postaci żelu" jest niepoprawny, bo osady żelowe/koloidalne zwykle są trudne do sączenia, zatrzymują roztwór (zanieczyszczenia) i mogą ulegać peptyzacji podczas przemywania. Wariant z "drobnokrystalicznym osadem o niezmiennym zabarwieniu" eksponuje cechę drugorzędną (barwę); drobne kryształy mogą przechodzić przez sączek lub silniej adsorbować składniki roztworu, co pogarsza dokładność. Odpowiedź o konieczności podgrzania i o tym, że nadmiar odczynnika zwiększa rozpuszczalność, wskazuje wręcz sytuację ryzykowną: jeśli nadmiar reagenta zwiększa rozpuszczalność (np. przez kompleksowanie), to część osadu ulegnie rozpuszczeniu i wynik będzie zaniżony.
W praktyce, aby metoda wagowa była wiarygodna, dąży się do uzyskania osadu krystalicznego (łatwiej filtrowalnego), o minimalnej rozpuszczalności i stabilnym składzie, a następnie do ilościowego przeniesienia, przemycia oraz doprowadzenia do postaci wagowej (suszenie/prażenie) bez zmiany składu.
