Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA OGR4 - CZERWIEC 2024



PYTANIE NR 16.
Jakie wymiary będzie miał plac przedstawiony na mapie w skali 1:500, jeżeli wiadomo, że rzeczywiste wymiary placu wynoszą 250 × 500 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:500 oznacza, że wymiar na mapie jest 500 razy mniejszy od rzeczywistego. Dlatego 250 cm ÷ 500 = 0,5 cm, a 500 cm ÷ 500 = 1,0 cm. Zatem poprawny wymiar placu na mapie to 0,5 × 1,0 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Skala 1:500 informuje, że 1 jednostka na mapie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie. W praktyce oznacza to, że aby obliczyć wymiar na mapie, należy podzielić wymiar rzeczywisty przez 500 (a nie mnożyć).

Wymiary rzeczywiste placu wynoszą 250 × 500 cm.

  • Dla boku 250 cm: 250 ÷ 500 = 0,5 cm.
  • Dla boku 500 cm: 500 ÷ 500 = 1,0 cm.

Otrzymujemy więc wymiar na mapie 0,5 × 1,0 cm. To jest logiczne także "na oko": w skali 1:500 obiekty na rysunku są bardzo małe, więc wartości rzędu ułamków centymetra są typowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5,0 × 10,0 cm" odpowiadałoby podziałowi przez 50, czyli innej skali (1:50), a nie 1:500.
  • "2,5 × 5,0 cm" odpowiadałoby podziałowi przez 100 (skala 1:100), więc jest za duże jak na 1:500.
  • "25,0 × 50,0 cm" oznaczałoby podział przez 10 (skala 1:10) i jest zdecydowanie nieadekwatne dla mapy 1:500.

Wskazówka egzaminacyjna: przy skali 1:n zawsze sprawdź rząd wielkości. Jeśli n jest duże (np. 500), wynik powinien być wyraźnie mniejszy od 1 cm dla kilkuset centymetrów w terenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza skala mapy 1:500?
Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie. Czyli 1 cm na planie to 500 cm (5 m) w rzeczywistości. Przy obliczeniach wymiar na mapie zwykle otrzymujesz przez podzielenie wymiaru rzeczywistego przez 500.
Jak obliczyć wymiar na mapie ze skali 1:500?
Aby policzyć wymiar na mapie w skali 1:500, wykonaj działanie: wymiar rzeczywisty ÷ 500. Ważne, by jednostki były takie same po obu stronach (np. cm i cm). Dopiero potem możesz ewentualnie zamienić jednostki, jeśli chcesz wynik w mm.
Dlaczego w skali 1:500 dzielimy, a nie mnożymy?
Skala 1:500 mówi, że rysunek jest pomniejszeniem terenu 500 razy. Pomniejszenie uzyskuje się przez dzielenie. Mnożenie stosuje się w odwrotnej sytuacji: gdy znasz wymiar na mapie i chcesz obliczyć wymiar w terenie (wtedy: wymiar na mapie × 500).
Czy trzeba zamieniać centymetry na metry w zadaniach ze skalą?
Nie zawsze. Najważniejsze jest, aby po obu stronach obliczeń były te same jednostki. Jeśli dane są w cm i wynik też ma być w cm, nie musisz nic przeliczać na metry. Zamiana bywa pomocna, gdy skala jest interpretowana w metrach (np. 1 cm = 5 m).
Jak sprawdzić, czy wynik wymiaru w skali ma sens?
Wykonaj szybki test "rządu wielkości". Dla skali 1:500 obiekty na mapie są małe: np. 500 cm w terenie to tylko 1 cm na mapie. Jeśli wychodzi Ci kilkanaście lub kilkadziesiąt centymetrów na mapie, prawdopodobnie użyłeś złego dzielnika (np. 50 albo 10).
Jakie są najczęstsze błędy w obliczaniu skali 1:500?
Najczęściej myli się kierunek obliczeń (mnożenie zamiast dzielenia), odczytuje się skalę jako 1:50 lub 1:5000 przez nieuwagę oraz gubi się jednostki. Błąd daje zwykle wynik zbyt duży, niepasujący do tego, jak mała powinna być figura na planie sytuacyjnym.
Kiedy w architekturze krajobrazu spotyka się skalę 1:500?
Skala 1:500 bywa używana w planach sytuacyjnych i projektach zagospodarowania terenu, gdy trzeba pokazać większy fragment działki z czytelnymi elementami (ciągi piesze, place, zieleń). Jest kompromisem między szczegółem a możliwością objęcia większego obszaru na arkuszu.
Jak obliczyć wymiar rzeczywisty, gdy znam wymiar na mapie i skalę 1:500?
Wtedy wykonujesz działanie odwrotne: wymiar na mapie × 500. Przykład: 2 cm na planie w skali 1:500 to 2 × 500 = 1000 cm, czyli 10 m w terenie. To przydatne przy wytyczaniu elementów projektu podczas prac terenowych.
Czy skala 1:500 oznacza, że 1 cm na mapie to 5 m w terenie?
Tak, jeśli liczysz w centymetrach: 1 cm na mapie odpowiada 500 cm w terenie. Ponieważ 100 cm = 1 m, to 500 cm = 5 m. Ta szybka zamiana (1 cm → 5 m) ułatwia sprawdzanie wyników bez długich obliczeń.
Jak przygotować się do zadań ze skalą na egzaminie OGR.3?
Ćwicz krótkie serie przeliczeń dla typowych skal (np. 1:100, 1:200, 1:500, 1:1000). Zawsze zapisuj działanie i kontroluj jednostki. Dobrą metodą jest też sprawdzanie wyniku "na zdrowy rozsądek" (duża skala liczbowo → mały wymiar na mapie).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Skala 1:500 oznacza, że wymiar na mapie jest 500 razy mniejszy od rzeczywistego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala (kartografia)" https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-03-02
  • Khan Academy (PL): "Stosunki i proporcje" (materiał o proporcjach wykorzystywanych m.in. w skali) https://pl.khanacademy.org/math/pre-algebra/pre-algebra-ratios-rates - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw kartografii/rysunku technicznego (dział o skali)
  • Zestawy zadań z przeliczania skali (ćwiczenia rachunkowe)
  • Materiały dydaktyczne o czytaniu map i planów sytuacyjnych w architekturze krajobrazu
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego