KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 26.
Jakie zabezpieczenie podziemnych wyrobisk górniczych należy stosować przed zagrożeniem wybuchem pyłu węglowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapora jest zabezpieczeniem stosowanym w wyrobiskach podziemnych w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się skutków wybuchu pyłu węglowego (i fali ciśnienia). Pozostałe odpowiedzi (krata, tama, przegroda) mają inne funkcje w wyrobiskach i nie stanowią typowego zabezpieczenia przeciwwybuchowego przed pyłem.

Pełne wyjaśnienie:

W podziemnych wyrobiskach górniczych, w których może wystąpić zagrożenie wybuchem pyłu węglowego, stosuje się rozwiązania, których zadaniem jest ograniczenie skutków wybuchu oraz przerwanie lub osłabienie rozchodzenia się fali wybuchu wzdłuż wyrobisk. Do takich zabezpieczeń zalicza się zapory (zabezpieczenia przeciwwybuchowe), których rola polega na ochronie rejonów i ograniczeniu rozprzestrzeniania zjawiska.

Dlaczego "Zapora" jest poprawna?
Zapora jest w tym kontekście nazwą właściwego środka zabezpieczenia przeciwwybuchowego ukierunkowanego na zagrożenie pyłem węglowym. Pytanie dotyczy konkretnego zagrożenia (wybuch pyłu), więc właściwa odpowiedź powinna wskazywać zabezpieczenie dedykowane temu ryzyku, a nie ogólny element konstrukcyjny wyrobiska.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Krata – kojarzy się z elementem oddzielającym przestrzeń lub zabezpieczającym dostęp (np. w przejściach), ale nie jest typowym zabezpieczeniem przeciwwybuchowym przeciw pyłowi węglowemu. Taki wybór wynika często z intuicji "coś blokuje, więc chroni".
  • Tama – w górnictwie termin ten częściej dotyczy przegród/tam w innych zastosowaniach (np. organizacja przepływu powietrza lub odizolowanie rejonu), a nie specyficznego zabezpieczenia przed wybuchem pyłu węglowego. To częsta pułapka terminologiczna.
  • Przegroda – jest pojęciem bardzo ogólnym (dowolny element oddzielający), nie wskazuje jednak jednoznacznie na zabezpieczenie przeciwwybuchowe przed pyłem węglowym. Może pełnić różne funkcje organizacyjne, ale nie jest nazwą właściwego środka ochrony przed skutkami wybuchu pyłu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się konkretne zagrożenie (np. pył węglowy, metan, tąpania), szukaj odpowiedzi będącej dedykowanym środkiem profilaktyki lub zabezpieczenia dla tego zagrożenia, a nie uniwersalnym elementem zabudowy wyrobiska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora przeciwwybuchowa to zabezpieczenie w wyrobisku, którego celem jest ograniczenie rozchodzenia się skutków wybuchu (np. fali ciśnienia i płomienia) w rejonach zagrożonych, w tym przy ryzyku wybuchu pyłu węglowego.
Pył węglowy może tworzyć z powietrzem mieszaninę zdolną do gwałtownego zapłonu i wybuchu. W wyrobiskach skutki są szczególnie niebezpieczne, bo fala wybuchu może szybko przemieszczać się korytarzami i obejmować duże odcinki wyrobisk.
Zadaniem zapory jest ograniczenie skutków wybuchu i utrudnienie jego propagacji wzdłuż wyrobiska. W praktyce chodzi o zmniejszenie zasięgu oddziaływania wybuchu na dalsze rejony oraz zwiększenie bezpieczeństwa załogi i infrastruktury.
Nie w typowym znaczeniu zabezpieczenia przed wybuchem pyłu węglowego. Krata jest zwykle elementem oddzielającym lub zabezpieczającym dostęp, natomiast zabezpieczenia przeciwwybuchowe są projektowane pod konkretne zjawisko wybuchu i jego rozchodzenie w wyrobiskach.
"Tama" bywa używana w różnych kontekstach organizacji i izolacji wyrobisk (np. rozdział przepływów, odcięcie rejonu), natomiast "zapora" w tym pytaniu odnosi się do zabezpieczenia ukierunkowanego na ograniczanie skutków wybuchu, szczególnie przy zagrożeniu pyłem węglowym.
Gdy w wyrobiskach występują warunki sprzyjające gromadzeniu i unoszeniu pyłu węglowego oraz istnieje możliwość zapłonu. Wtedy wdraża się rozwiązania profilaktyczne i zabezpieczenia ograniczające ryzyko oraz skutki ewentualnego wybuchu.
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi "ogólnej" (np. przegroda) zamiast specjalistycznej oraz mylenie terminów funkcjonalnie podobnych z innych zagrożeń. Pomaga zwrócenie uwagi na słowo-klucz "wybuch pyłu węglowego".
Pytanie dotyczy pyłu węglowego, więc wybór odpowiedzi powinien wynikać z profilaktyki pyłowej. W praktyce zagrożenia mogą współwystępować, ale na egzaminie kluczowe jest dopasowanie środka zabezpieczenia do wskazanego zagrożenia w treści pytania.
Umiejscowienie zależy od organizacji wyrobisk i rejonów zagrożenia. Co do zasady zabezpieczenia lokalizuje się tak, aby chronić kluczowe drogi przepływu i ograniczać propagację skutków wybuchu na dalsze odcinki wyrobisk oraz ważne węzły ruchu.
Ucz się parami: zagrożenie → typowe środki profilaktyki i zabezpieczenia. Twórz krótkie fiszki i porównuj pojęcia podobne (tama, przegroda, zapora). Na testach najpierw identyfikuj zagrożenie z treści, dopiero potem wybieraj środek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zapora jest zabezpieczeniem stosowanym w wyrobiskach podziemnych w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się skutków wybuchu pyłu węglowego (i fali ciśnienia).

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni z zakresu zagrożeń wybuchowych (pył węglowy/metan) i profilaktyki
  • Podręczniki i skrypty do przedmiotów: zagrożenia naturalne, wentylacja i bezpieczeństwo pracy w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje zakładowe dotyczące zabezpieczeń przeciwwybuchowych i utrzymania wyrobisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego