Jezioro cyrkowe (karowe) to zbiornik wodny wypełniający zagłębienie powstałe w cyrku lodowcowym. Cyrk jest formą erozyjną lodowca górskiego – ma kształt amfiteatralnego kotła z dość stromymi ścianami i wyraźnym dnem, w którym po ustąpieniu lodu może utrzymywać się woda. Na zobrazowaniach satelitarnych takie jeziora często są niewielkie, położone wysoko, a ich otoczenie sugeruje rzeźbę glacjalną.
Odpowiedź "Cyrkowe." jest właściwa, gdy na zdjęciu widać zbiornik odpowiadający misie cyrku: zamknięte zagłębienie w górskim krajobrazie, zwykle bez wyraźnego systemu długiej, wąskiej rynny czy rozbudowanego stożka akumulacyjnego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do jeziora cyrkowego?
- "Deltowe." – jeziora związane z deltą wiążą się z akumulacją materiału rzecznego przy ujściu do większego zbiornika lub w strefie spokojnego przepływu. Kluczowe byłyby cechy ujścia i rozbudowanej formy delty (rozgałęzienia koryt, wachlarzowaty układ), a nie "kocioł" w terenie glacjalnym.
- "Rynnowe." – jeziora rynnowe są zwykle wydłużone, wąskie i głębokie, związane z rynnami subglacjalnymi. Na obrazie satelitarnym częściej mają postać długiej wstęgi wody, a nie zwartego zbiornika w amfiteatralnym zagłębieniu.
- "Wytopiskowe." – jeziora wytopiskowe (oczka) powstają po wytopieniu brył martwego lodu na obszarach akumulacji lodowcowej. Zwykle są liczne, niewielkie, rozproszone na równinnych lub falistych terenach morenowych, bez górskiego kontekstu cyrku.
Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu typu jeziora na zobrazowaniu nie oceniaj wyłącznie samej linii brzegowej. Najpierw określ kontekst rzeźby terenu (góry vs niziny, formy glacjalne vs rzeczne), a dopiero potem dopasuj genezę zbiornika.
