Zmiana pozycji pacjenta w łóżku jest jednym z podstawowych elementów profilaktyki przeciwodleżynowej. Długotrwały ucisk na te same okolice ciała pogarsza ukrwienie tkanek, co sprzyja uszkodzeniom skóry i tkanek głębszych. Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie o regularnym przewracaniu, często przyjmowanym orientacyjnie jako co 2–3 godziny.
Odpowiedź "Pacjenta należy przewracać co najmniej raz na godzinę." jest zbyt kategoryczna: tak częsta zmiana pozycji nie zawsze jest potrzebna i może być trudna do utrzymania w praktyce domowej. Częstotliwość powinna wynikać z oceny ryzyka, tolerancji chorego, stanu skóry oraz zaleceń personelu medycznego.
Odpowiedź "Przewracanie pacjenta nie jest konieczne, jeżeli pacjent jest komfortowy." jest błędna, bo komfort subiektywny nie wyklucza niedokrwienia tkanek. Pacjent może nie odczuwać dyskomfortu (np. z powodu osłabienia czucia, choroby, leków), a ryzyko odleżyn nadal istnieje.
Odpowiedź "Przewracanie pacjenta jest konieczne tylko w nocy." jest błędna, ponieważ ucisk działa przez całą dobę. Profilaktyka wymaga działań ciągłych, a przerwy ogranicza się zgodnie z planem opieki.
W praktyce edukacji rodziny warto podkreślić:
- zmianę pozycji w sposób płynny, z ograniczeniem tarcia i "ciągnięcia" po prześcieradle,
- regularną kontrolę skóry w miejscach narażonych na ucisk,
- stosowanie pomocy (poduszki, wałki) zgodnie z zaleceniami,
- konieczność zgłaszania zaczerwienień i zmian skórnych.