Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 29.
Jan Kos będący czynnym podatnikiem VAT i prowadzący sprzedaż w całości opodatkowaną tym podatkiem zakupił na podstawie faktury nr BP 4581/2018 paliwo do samochodu osobowego wpisanego do ewidencji środków trwałych i używanego do celów mieszanych, zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług. Ustal kwotę, którą powinien wpisać do podatkowej księgi przychodów i rozchodów w kolumnie 13. Pozostałe wydatki z tytułu zakupionego paliwa.
Ilustracja przedstawia fakturę nr BP 4581/2018, która jest dokumentem księgowym związanym z zakupem paliwa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy samochodzie osobowym używanym do celów mieszanych odlicza się tylko część VAT od paliwa, a pozostała część VAT zwiększa koszt w PKPiR. Dlatego do kolumny 13 wpisuje się kwotę netto z faktury powiększoną o nieodliczalną część VAT (tu: 50% VAT). Stąd wynik 234,15 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W PKPiR (kolumna 13 "Pozostałe wydatki") ujmuje się wydatki eksploatacyjne związane z działalnością, w tym zakup paliwa. Gdy podatnik jest czynnym podatnikiem VAT i sprzedaż jest w całości opodatkowana, co do zasady VAT naliczony może być odliczany. Jednak dla samochodu osobowego używanego do celów mieszanych (służbowo i prywatnie) odliczenie VAT od wydatków eksploatacyjnych jest ograniczone.

W takiej sytuacji część VAT niepodlegająca odliczeniu staje się kosztem. Technicznie oznacza to, że do PKPiR nie wpisuje się całej kwoty brutto "z automatu", tylko wylicza się koszt jako:

  • kwota netto z faktury
  • + nieodliczalna część VAT (przy użytkowaniu mieszanym typowo połowa VAT)

Na liczbach widocznych w odpowiedziach: kwota netto to 210,00 zł, VAT to 48,30 zł, a brutto 258,30 zł. Przy odliczeniu tylko połowy VAT, nieodliczalne 50% wynosi 24,15 zł (48,30 zł / 2). Koszt do kolumny 13 to więc 210,00 zł + 24,15 zł = 234,15 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "210,00 zł" to sama kwota netto – pomija nieodliczalną część VAT, która powinna zwiększyć koszt.
  • "48,30 zł" to pełna kwota VAT z faktury – nie jest to wartość kosztu; dodatkowo w koszcie ujmuje się tylko VAT nieodliczalny, a nie cały VAT.
  • "258,30 zł" to kwota brutto – byłaby właściwa, gdyby VAT w ogóle nie podlegał odliczeniu, ale tu przysługuje odliczenie częściowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "samochód osobowy" i "cele mieszane", prawie zawsze trzeba rozdzielić VAT na część odliczaną i nieodliczaną, a dopiero potem ustalić kwotę kosztu do PKPiR.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć kwotę kosztu paliwa do wpisu w kolumnie 13 PKPiR przy użytku mieszanym?
Najczęściej liczysz: netto z faktury + nieodliczalna część VAT. Przy użytku mieszanym samochodu osobowego zwykle odliczasz tylko część VAT, a pozostała część zwiększa koszt w PKPiR (kol. 13). Zawsze sprawdź, czy w zadaniu wskazano ograniczenie odliczenia.
Dlaczego do PKPiR nie wpisuje się zawsze kwoty brutto z faktury za paliwo?
Bo gdy jesteś czynnym podatnikiem VAT, VAT naliczony może być odliczany. Wtedy w kosztach ujmuje się kwotę netto, a tylko ta część VAT, której nie możesz odliczyć, powiększa koszt. Kwota brutto byłaby kosztem dopiero wtedy, gdy VAT w ogóle nie podlega odliczeniu.
Co oznacza "samochód osobowy używany do celów mieszanych" w zadaniach z VAT i PKPiR?
Oznacza to, że pojazd jest wykorzystywany zarówno służbowo, jak i prywatnie. W takich zadaniach konsekwencją jest zazwyczaj ograniczone odliczenie VAT od wydatków eksploatacyjnych (np. paliwa). Część VAT nieodliczalna zwiększa koszt ujmowany w PKPiR.
Jakie kwoty z faktury są najważniejsze do takich obliczeń: netto, VAT czy brutto?
Potrzebujesz wszystkich trzech, ale do wyliczenia kosztu kluczowe są: netto oraz VAT, aby ustalić część nieodliczalną. Kwota brutto jest pomocna kontrolnie (netto + VAT), jednak rzadko jest bezpośrednio wpisywana do PKPiR przy czynnym VAT.
Czy kwota VAT z faktury może być kosztem w PKPiR?
Tak, ale tylko ta część VAT, której nie wolno odliczyć (VAT nieodliczalny). Jeżeli VAT jest w całości odliczalny, nie zwiększa kosztu. Jeżeli odliczenie jest częściowe, w koszt trafia tylko "brakująca" część VAT, a reszta VAT jest rozliczana jako podatek naliczony.
Kiedy wydatek na paliwo wpisuje się do kolumny 13 PKPiR, a nie do innej kolumny?
Paliwo dla pojazdu używanego w działalności jest typowym wydatkiem eksploatacyjnym, więc zwykle trafia do kolumny 13 jako "pozostałe wydatki". Inne kolumny stosuje się np. dla towarów handlowych czy wynagrodzeń. Na egzaminie zwracaj uwagę na opis kolumny w treści.
Jak rozpoznać w zadaniu, że trzeba zastosować częściowe odliczenie VAT?
Szukaj sformułowań typu: "używany do celów mieszanych", "nie wyłącznie w działalności" albo informacji o ograniczeniu odliczenia. To sygnał, że VAT trzeba podzielić na część odliczaną i nieodliczaną, a dopiero potem ustalić kwotę kosztu do PKPiR.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach z paliwem, VAT i PKPiR?
Najczęstsze pomyłki to: wpisanie do kosztów całej kwoty brutto mimo częściowego odliczenia VAT, wpisanie samej kwoty netto bez doliczenia VAT nieodliczalnego oraz potraktowanie całego VAT jako kosztu. Pomaga schemat: netto + VAT nieodliczalny = koszt.
Czy fakt, że samochód jest środkiem trwałym, zmienia sposób liczenia kosztu paliwa w PKPiR?
Sam status środka trwałego nie zmienia tego, że paliwo jest wydatkiem bieżącym (eksploatacyjnym). Nadal ustalasz koszt na podstawie faktury i zasad VAT (odliczalność). Inne reguły dotyczą samego nabycia środka trwałego i amortyzacji, a nie zakupu paliwa.
Jak przygotować się do egzaminu EKA.5 z rozliczania kosztów i VAT na fakturach?
Ćwicz na krótkich schematach: wyodrębnij netto/VAT/brutto, ustal prawo do odliczenia (pełne, częściowe, brak), oblicz VAT nieodliczalny i dopiero wtedy policz koszt do PKPiR. Rozwiązuj zadania z autami (użytek mieszany) i sprawdzaj wyniki rachunkowo.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy samochodzie osobowym używanym do celów mieszanych odlicza się tylko część VAT od paliwa, a pozostała część VAT zwiększa koszt w PKPiR."

Źródła:

  • biznes.gov.pl – "Samochód w firmie – odliczanie VAT" (poradnik o zasadach odliczania VAT od pojazdów) https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00119 (dostęp: 2026-03-14)
  • podatki.gov.pl – informacje o VAT (serwis MF; dział dotyczący VAT i rozliczeń) https://www.podatki.gov.pl/vat/ (dostęp: 2026-03-14)
  • Poradniki/objaśnienia dotyczące PKPiR w serwisie biznes.gov.pl (sekcja dot. prowadzenia księgi i ujmowania kosztów) https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00276 (dostęp: 2026-03-14)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.5 z działu: podatki w działalności gospodarczej i ewidencje (PKPiR, VAT)
  • Instrukcje i poradniki dotyczące rozliczania wydatków samochodowych (paliwo) w firmie przy użytkowaniu mieszanym
  • Przykładowe zestawy zadań egzaminacyjnych z PKPiR i VAT (arkusze CKE/OKE, jeśli dostępne w szkole)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego