KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 18.
Jan Kwiatkowski zakupił do swojej hurtowni kasę fiskalną o wartości początkowej 10 000 zł. Stawka amortyzacyjna kasy fiskalnej wynosi 20%. Po dwóch latach dokonywania odpisów metodą liniową wartość bieżąca kasy fiskalnej wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amortyzacja liniowa oznacza stały odpis w każdym roku. Roczny odpis = 10 000 zł × 20% = 2 000 zł.
Po 2 latach odpisy skumulowane wynoszą 2 × 2 000 zł = 4 000 zł.
Wartość księgowa netto = 10 000 zł − 4 000 zł = 6 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W amortyzacji metodą liniową kwota odpisu jest taka sama w każdym roku użytkowania środka trwałego. Skoro w zadaniu podano wartość początkową 10 000 zł oraz stawkę amortyzacyjną 20% (rocznie), to roczny odpis oblicza się według wzoru:

Roczny odpis = wartość początkowa × stawka

Czyli: 10 000 zł × 20% = 2 000 zł rocznie.

Po dwóch latach dokonano dwóch takich samych odpisów, więc umorzenie skumulowane (suma dotychczasowych odpisów) wynosi: 2 × 2 000 zł = 4 000 zł.

Wartość księgowa netto (często nazywana też wartością bilansową; w zadaniu określona jako "wartość bieżąca") to wartość początkowa pomniejszona o umorzenie skumulowane:

10 000 zł − 4 000 zł = 6 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 4 000 zł – to kwota umorzenia po 2 latach, a nie wartość netto; błąd polega na pomyleniu "suma odpisów" z "wartością po amortyzacji".
  • 5 000 zł – nie wynika z danych; sugeruje błędne zaokrąglenia albo użycie innej stawki/okresu niż podano w treści.
  • 3 000 zł – odpowiadałoby znacznie większej amortyzacji niż 20% rocznie (albo innemu okresowi), więc nie jest zgodne z metodą liniową przy stawce 20%.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdzielaj dwa pojęcia: odpis roczny (koszt okresu) oraz umorzenie skumulowane (suma odpisów), a dopiero potem licz wartość netto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amortyzacja liniowa to metoda, w której odpis amortyzacyjny ma stałą kwotę w każdym roku użytkowania środka trwałego. Liczy się ją jako: wartość początkowa × roczna stawka amortyzacji. Dzięki temu koszty są rozłożone równomiernie w czasie.
Roczny odpis przy metodzie liniowej obliczasz mnożąc wartość początkową przez stawkę. Dla 10 000 zł i 20%: 10 000 × 0,20 = 2 000 zł rocznie. To kwota, którą co roku ujmujesz jako koszt amortyzacji.
Wartość księgowa netto (bilansowa) to wartość środka trwałego wykazywana w księgach "po amortyzacji". Liczy się ją jako: wartość początkowa − umorzenie skumulowane. Nie jest to wartość rynkowa ani cena sprzedaży.
Ponieważ odpis amortyzacyjny jest naliczany co okres (tu: co rok). Informacja "po dwóch latach" oznacza, że masz dwa odpisy roczne. Typowy błąd to nieuwzględnienie kumulacji i odjęcie tylko 2 000 zł zamiast 4 000 zł.
Nie. W rachunkowości bilansowej jednostka może ustalać stawki w polityce rachunkowości tak, aby odzwierciedlały przewidywany okres użytkowania środka trwałego. Stawki podatkowe (np. z wykazu/KŚT) dotyczą rozliczeń podatkowych i nie zawsze są identyczne z bilansowymi.
W uproszczeniu można przeliczyć stawkę na okres: 100% / 20% = 5 lat. To pomaga ocenić, czy wynik jest logiczny (po 2 latach powinno "zostać" 60% wartości początkowej, czyli 6 000 zł z 10 000 zł).
Najczęściej: (1) mylenie umorzenia z wartością netto, (2) podstawianie stawek podatkowych zamiast danych z treści, (3) liczenie procentu od niewłaściwej podstawy, (4) traktowanie "wartości bieżącej" jako wartości rynkowej lub zdyskontowanej.
W takich zadaniach "wartość bieżąca" zwykle oznacza wartość księgową netto (bilansową), czyli po odjęciu umorzenia. Wartość rynkowa zależy od rynku i nie wynika bezpośrednio ze stawki amortyzacji, więc nie da się jej policzyć z tych danych.
W praktyce odpis amortyzacyjny ujmuje się jako koszt oraz zwiększa się umorzenie środka trwałego. Schematycznie: Wn koszty amortyzacji, Ma umorzenie środków trwałych. Dokładne konta zależą od planu kont jednostki.
Najpierw liczysz roczny odpis (wartość początkowa × stawka), potem mnożysz go przez liczbę lat, aby uzyskać umorzenie skumulowane. Na końcu odejmujesz umorzenie od wartości początkowej. To standardowy schemat dla zadań egzaminacyjnych.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że amortyzacja liniowa oznacza stały odpis w każdym roku.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 32, Dz.U. 2023 poz. 120
  • International Accounting Standard (IAS) 16 "Property, Plant and Equipment", section "Depreciation" (zasady amortyzacji liniowej i wartość bilansowa)

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – art. 32 (zasady amortyzacji bilansowej)
  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości finansowej: amortyzacja środków trwałych i wartość księgowa netto
  • Zadania rachunkowe z amortyzacji metodą liniową (arkusze ćwiczeniowe dla technika rachunkowości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego