KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 40.
Janusz Cichy rozpoczął działalność gospodarczą 01.09.2025 r., która jest dla niego jedynym tytułem do ubezpieczeń. Ustal kwotę składki na Fundusz Pracy przedsiębiorcy za wrzesień 2025 r., jeżeli przysługuje mu ulgowa podstawa do ubezpieczeń społecznych w wymiarze 1441,80 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składkę na Fundusz Pracy opłaca się tylko wtedy, gdy podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie.
Przy preferencyjnej podstawie 1441,80 zł (30% minimalnego wynagrodzenia) warunek nie jest spełniony, więc składka FP za wrzesień wynosi 0,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Składka na Fundusz Pracy (FP) nie jest naliczana "zawsze" od każdej podstawy ZUS. Obowiązek jej opłacania zależy od spełnienia warunku progowego: podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe musi wynosić co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.

W zadaniu przedsiębiorca korzysta z preferencji dla nowych firm (tzw. preferencyjne składki ZUS), gdzie podstawa przez określony czas wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia. Podano, że ulgowa podstawa to 1441,80 zł, czyli wartość wyraźnie niższa od minimalnego wynagrodzenia. To oznacza, że warunek do naliczenia FP nie jest spełniony, a więc poprawna kwota składki FP za wskazany miesiąc to 0,00 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?

  • 35,32 zł odpowiada typowemu błędowi polegającemu na mechanicznym policzeniu 2,45% od preferencyjnej podstawy (2,45% × 1441,80 zł), mimo że w tej sytuacji FP nie jest należny.
  • 70,64 zł jest kolejnym wariantem "rachunkowej pomyłki" (np. podwojenie wyniku albo przyjęcie błędnej stawki/podstawy) bez sprawdzenia warunku minimalnego wynagrodzenia.
  • 117,75 zł sugeruje liczenie 2,45% od minimalnego wynagrodzenia, ale w pytaniu nie rozlicza się FP od minimalnego wynagrodzenia "z urzędu" — kluczowe jest to, jaka jest rzeczywista podstawa emerytalno-rentowa przedsiębiorcy.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o FP zawsze najpierw sprawdź próg minimalnego wynagrodzenia i dopiero gdy jest spełniony, wykonuj obliczenie 2,45%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Składka na Fundusz Pracy to obowiązkowa składka finansująca m.in. instrumenty rynku pracy. Przedsiębiorca opłaca ją tylko wtedy, gdy jego podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. Gdy podstawa jest niższa (np. preferencyjna), FP zwykle wynosi 0,00 zł.
Preferencyjna podstawa ZUS dla początkujących przedsiębiorców to 30% minimalnego wynagrodzenia, czyli z definicji mniej niż minimalne wynagrodzenie. A ponieważ FP jest należny dopiero od progu minimalnego wynagrodzenia, warunek nie jest spełniony i FP nie trzeba opłacać.
Porównaj podstawę składek emerytalno-rentowych z kwotą minimalnego wynagrodzenia. Jeśli podstawa jest co najmniej równa minimalnemu wynagrodzeniu, FP nalicza się (typowo 2,45% podstawy). Jeśli podstawa jest niższa, FP nie nalicza się i wynosi 0,00 zł.
Ten warunek jest ważny, bo przy dodatkowym tytule (np. etat lub zlecenie) suma podstaw z różnych tytułów może osiągnąć lub przekroczyć minimalne wynagrodzenie. Wtedy FP może stać się należny. Gdy działalność jest jedynym tytułem, ocenia się wyłącznie podstawę z działalności.
Gdy FP jest należny, stosuje się stawkę procentową (w kontekście zadania: 2,45%) do podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych. Najpierw jednak upewnij się, że podstawa spełnia próg minimalnego wynagrodzenia; w przeciwnym razie wynik obliczeń i tak nie ma zastosowania.
W typowej sytuacji tak, ponieważ 30% minimalnego wynagrodzenia jest niższe od minimalnego wynagrodzenia, a FP powstaje dopiero po osiągnięciu progu. Uwaga: w praktyce znaczenie mogą mieć dodatkowe tytuły do ubezpieczeń (etat/zlecenie), które zmieniają ocenę progu.
Najczęściej: (1) liczenie 2,45% od podstawy bez sprawdzenia progu minimalnego wynagrodzenia, (2) pomijanie informacji o innych tytułach do ubezpieczeń, (3) mylenie "preferencyjnej podstawy" z brakiem obowiązku ubezpieczeń. Kluczem jest zawsze analiza warunków, a dopiero potem rachunki.
Tak. Preferencyjny ZUS oznacza niższą podstawę, a nie brak ubezpieczeń. Przedsiębiorca nadal podlega ubezpieczeniom społecznym na zasadach właściwych dla prowadzących działalność, tylko składki są liczone od obniżonej podstawy wynikającej z przepisów.
Może się tak zdarzyć, gdy przedsiębiorca ma równolegle inny tytuł do ubezpieczeń (np. umowę o pracę lub zlecenie) i łącznie podstawy osiągają co najmniej minimalne wynagrodzenie. Wtedy trzeba analizować łączną sytuację ubezpieczeniową, a nie tylko samą działalność.
Ćwicz schemat: 1) ustal tytuły do ubezpieczeń, 2) odczytaj podstawę emerytalno-rentową, 3) porównaj z minimalnym wynagrodzeniem, 4) dopiero wtedy licz 2,45%. Rozwiązuj kazusy z różnymi tytułami (działalność + etat/zlecenie), bo to najczęstsza pułapka.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 104 ust. 1 pkt 6 lit. c, Dz.U. 2024 poz. 475
  • Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8, Dz.U. 2024 poz. 497
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – poradniki/wyjaśnienia dot. składek na Fundusz Pracy dla przedsiębiorców (materiały informacyjne ZUS; szczegóły wymagają odwołania do aktualnej strony/komunikatu ZUS)

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (część dotycząca FP)
  • Tekst jednolity ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (preferencyjna podstawa, art. 18 ust. 8)
  • Materiały ZUS dotyczące zasad opłacania składek na FP przez przedsiębiorców

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego