Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2012



PYTANIE NR 40.
Jednostka produkuje dwa typy nadwozi samochodowych objęte odrębnymi zleceniami. Koszty wydziałowe rozliczane są na poszczególne zlecenia proporcjonalnie do materiałów bezpośrednich. Na podstawie danych w tabeli kalkulacyjnej koszty wydziałowe przypadające na zlecenie 1 i 2 wynoszą odpowiednio:
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami produkcji dwóch typów nadwozi samochodowych w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty wydziałowe 12 000 zł rozlicza się proporcjonalnie do materiałów bezpośrednich: 70 000 zł dla zlecenia 1 i 50 000 zł dla zlecenia 2 (razem 120 000 zł). Udziały to 70/120 i 50/120, więc koszty wynoszą 7 000 zł oraz 5 000 zł. Suma przydzielona musi dać 12 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Koszty wydziałowe są kosztami pośrednimi produkcji, więc nie da się ich przypisać "wprost" do konkretnego zlecenia. Trzeba je rozliczyć przy użyciu klucza rozliczeniowego wskazanego w treści zadania. Tutaj kluczem są materiały bezpośrednie, a więc podstawą alokacji jest wartość materiałów zużytych w każdym zleceniu.

Krok 1: ustalenie podstawy rozliczenia (nośnika kosztów)
Materiały bezpośrednie: zlecenie 1 = 70 000 zł, zlecenie 2 = 50 000 zł, razem = 120 000 zł.

Krok 2: obliczenie udziałów

  • Udział zlecenia 1: 70 000 / 120 000 = 0,5833…
  • Udział zlecenia 2: 50 000 / 120 000 = 0,4166…

Krok 3: rozliczenie kosztów wydziałowych (12 000 zł)

  • Zlecenie 1: 0,5833… × 12 000 = 7 000 zł
  • Zlecenie 2: 0,4166… × 12 000 = 5 000 zł

Kontrola: 7 000 zł + 5 000 zł = 12 000 zł, czyli rozliczono całą pulę kosztów wydziałowych.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe? Wyniki typu "7 125 zł i 4 875 zł" powstają, gdy błędnie przyjmie się inną podstawę (np. "razem koszty bezpośrednie" 95 000 i 65 000, suma 160 000) mimo że zadanie wyraźnie wskazuje materiały bezpośrednie. Zamiana kolejności ("5 000 zł i 7 000 zł") ignoruje to, że większa część materiałów przypada na zlecenie 1. Z kolei warianty "7 500/4 500" nie wynikają z proporcji 70:50, więc nie odpowiadają rozliczeniu według wskazanego klucza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są koszty wydziałowe w rachunku kosztów?
Koszty wydziałowe to pośrednie koszty produkcji (np. utrzymania wydziału), których nie da się jednoznacznie przypisać do jednego zlecenia. Dlatego rozlicza się je na obiekty kalkulacji przy użyciu klucza (np. materiały, płace, roboczogodziny).
Jak wybrać właściwą podstawę rozliczenia kosztów wydziałowych w zadaniu?
Podstawa wynika z treści polecenia: jeśli jest napisane "proporcjonalnie do materiałów bezpośrednich", to liczysz udziały z wiersza "Materiały bezpośrednie", a nie z innych pozycji tabeli. Klucz zawsze trzeba odczytać najpierw z tekstu, dopiero potem z tabeli.
Dlaczego w tym zadaniu nie wolno użyć "razem koszty bezpośrednie" jako klucza?
Bo zadanie wskazuje konkretny klucz: materiały bezpośrednie. "Razem koszty bezpośrednie" obejmują też płace z narzutami, więc to inna podstawa i da inne udziały. Użycie złego wiersza to typowy błąd nieuwagi i mylenia pojęć.
Jak policzyć koszty wydziałowe rozliczane proporcjonalnie do materiałów?
Wykonaj 3 kroki:
1) zsumuj materiały bezpośrednie dla wszystkich zleceń,
2) policz udział każdego zlecenia (materiały zlecenia / suma materiałów),
3) pomnóż udział przez łączną kwotę kosztów wydziałowych do rozliczenia.
Jak sprawdzić, czy wynik rozliczenia kosztów wydziałowych jest poprawny?
Najprostsza kontrola to suma: koszty wydziałowe przypisane do wszystkich zleceń muszą dać dokładnie kwotę "razem" do rozliczenia (tu 12 000 zł). Dodatkowo większy udział w kluczu (większe materiały) powinien dać większą część kosztów wydziałowych.
Jakie są najczęstsze błędy przy alokacji kosztów wydziałowych na zlecenia?
Najczęściej: wybór złego klucza (np. koszty bezpośrednie zamiast materiałów), pominięcie sumy kontrolnej, przestawienie wyników między zleceniami oraz liczenie proporcji od niewłaściwej sumy (np. od 160 000 zamiast 120 000). Pomaga zapis kroków obliczeń.
Czy koszty wydziałowe zawsze rozlicza się według materiałów bezpośrednich?
Nie. Klucz dobiera się tak, aby odzwierciedlał związek przyczynowo-skutkowy. W praktyce stosuje się też płace bezpośrednie, roboczogodziny, maszynogodziny lub inne nośniki. Na egzaminie klucz jest zwykle wskazany wprost w treści zadania.
Kiedy stosuje się kalkulację zleceniową w rachunkowości?
Kalkulację zleceniową stosuje się, gdy produkcja jest realizowana na odrębne zlecenia/partie (np. nietypowe produkty, krótkie serie). Wtedy koszty bezpośrednie przypisuje się do zleceń, a koszty pośrednie (wydziałowe) rozlicza się kluczem, aby ustalić pełny koszt zlecenia.
Jak odróżnić materiały bezpośrednie od kosztów bezpośrednich razem?
Materiały bezpośrednie to tylko jeden składnik kosztów bezpośrednich (zużycie materiałów możliwe do przypisania do zlecenia). "Koszty bezpośrednie razem" to suma materiałów oraz innych kosztów bezpośrednich, np. płac bezpośrednich z narzutami. W tabeli to zwykle osobne wiersze.
Jak szybko rozwiązać takie zadanie na egzaminie bez pomyłki w wierszu tabeli?
Zastosuj rutynę: podkreśl klucz w treści (np. "materiały bezpośrednie"), potem w tabeli znajdź dokładnie ten sam nagłówek wiersza. Zapisz sumę podstawy (tu 120 000) i zrób kontrolę, czy rozliczone kwoty sumują się do 12 000 zł.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszty wydziałowe 12 000 zł rozlicza się proporcjonalnie do materiałów bezpośrednich: 70 000 zł dla zlecenia 1 i 50 000 zł dla zlecenia 2 (razem 120 000 zł).

Źródła:

  • IFRS Foundation – IAS 2 Inventories (section: cost of inventories / conversion costs and allocation of production overheads): https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ (dostęp: 2026-03-05)
  • OpenStax – Managerial Accounting, rozdział o job order costing i alokacji manufacturing overhead: https://openstax.org/details/books/managerial-accounting (dostęp: 2026-03-05)
  • AccountingCoach – Job Order Costing / Applying Manufacturing Overhead: https://www.accountingcoach.com/job-order-costing/explanation (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Rozdziały o kalkulacji zleceniowej i rozliczaniu kosztów pośrednich w podręcznikach rachunku kosztów
  • Ćwiczenia z alokacji kosztów wydziałowych według różnych kluczy (materiały, płace, roboczogodziny)
  • Zadania egzaminacyjne z rachunku kosztów (technik rachunkowości) dotyczące kluczy rozliczeniowych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego