KWALIFIKACJA EKA1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 35.
Jednostką sektora finansów publicznych, niemającą osobowości prawnej, która odpłatnie wykonuje zadania własne jednostki samorządu terytorialnego m.in. w zakresie gospodarki mieszkaniowej, dróg, ulic, mostów, i placów oraz wodociągów i zaopatrzenia w wodę, pokrywając koszty swojej działalności z przychodów własnych, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Samorządowy zakład budżetowy to jednostka sektora finansów publicznych bez osobowości prawnej, która może odpłatnie wykonywać wybrane zadania własne JST (usługi komunalne) i zasadniczo pokrywa koszty działalności z przychodów własnych. Pozostałe wskazane formy mają inną rolę i zasady finansowania.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na jednostkę, która:

  • należy do sektora finansów publicznych,
  • nie ma osobowości prawnej,
  • odpłatnie wykonuje zadania własne jednostki samorządu terytorialnego (np. gospodarka mieszkaniowa, drogi, wodociągi),
  • pokrywa koszty działalności z przychodów własnych (czyli z opłat/świadczeń za realizowane usługi), a nie wyłącznie z dotacji budżetowych.

Taki zestaw cech odpowiada konstrukcji samorządowego zakładu budżetowego. W praktyce jest to forma organizacyjna używana do wykonywania wybranych zadań komunalnych, gdzie typowe jest pobieranie opłat od odbiorców usług i rozliczanie działalności w oparciu o przychody własne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu:

  • "Agencja wykonawcza" – to odrębna forma organizacyjna tworzona do realizacji zadań publicznych, funkcjonująca na innych zasadach niż jednostki realizujące zadania własne JST w trybie typowo komunalnym. Nie wynika z niej automatycznie cecha odpłatnego wykonywania zadań JST ani model pokrywania kosztów z przychodów własnych w tym znaczeniu.
  • "Jednostka budżetowa" – co do zasady działa w modelu, w którym wydatki są pokrywane bezpośrednio z budżetu, a dochody są odprowadzane na rachunek budżetu. Ten mechanizm nie odpowiada opisowi "pokrywając koszty swojej działalności z przychodów własnych".
  • "Instytucja gospodarki budżetowej" – to inna kategoria podmiotów sektora finansów publicznych, powiązana z odmienną podstawą działania i przeznaczeniem; sam opis zadań własnych JST wykonywanych odpłatnie w obszarze usług komunalnych lepiej odpowiada zakładowi budżetowemu.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach kluczowe są dwa "słowa-haki" – "odpłatnie" oraz "pokrywając koszty z przychodów własnych". Jeśli występują łącznie w kontekście zadań komunalnych JST, najczęściej prowadzą do rozpoznania zakładu budżetowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To jednostka organizacyjna sektora finansów publicznych, która zwykle nie ma osobowości prawnej i realizuje wybrane zadania własne JST odpłatnie. Typowo pokrywa koszty działania z przychodów własnych (np. opłat za usługi), a nie wyłącznie z budżetu.
Najczęściej są to zadania o charakterze usług komunalnych, gdzie można pobierać opłaty (np. gospodarka mieszkaniowa, utrzymanie infrastruktury, usługi wodociągowe). W zadaniach egzaminacyjnych liczą się cechy: odpłatność oraz rozliczanie kosztów z przychodów.
"Odpłatnie" wskazuje, że jednostka uzyskuje wpływy od odbiorców usług. To zawęża wybór do takich form organizacyjnych, które mogą funkcjonować jak usługodawca komunalny. Przy pytaniach testowych to jeden z najmocniejszych wyróżników zakładu budżetowego.
Oznacza to, że bieżące funkcjonowanie jest finansowane głównie z wpływów generowanych przez działalność (np. opłaty, czynsze, należności za usługi). W przeciwieństwie do jednostek finansowanych stricte budżetowo, taki model zakłada samofinansowanie w ramach prowadzonej działalności.
Różnica dotyczy przede wszystkim sposobu finansowania i rozliczeń. Jednostka budżetowa jest mocniej "wpięta" w budżet (wydatki z budżetu, a dochody do budżetu). Zakład budżetowy zwykle działa bardziej odpłatnie i opiera koszty na przychodach własnych.
W typowych ujęciach egzaminacyjnych przyjmuje się, że nie ma osobowości prawnej i działa w strukturze organizacyjnej JST. W pytaniu ta cecha jest podana wprost, więc należy wybierać formę, która pasuje do braku osobowości prawnej oraz do odpłatnego wykonywania zadań.
Opis koncentruje się na odpłatnym wykonywaniu zadań własnych JST w obszarze usług komunalnych oraz na pokrywaniu kosztów z przychodów. Agencja wykonawcza jest kojarzona z innym przeznaczeniem i innymi zasadami funkcjonowania niż typowa jednostka komunalna realizująca zadania JST.
Gdy w jednym zdaniu pojawiają się: brak osobowości prawnej, odpłatne wykonywanie zadań własnych JST oraz informacja o pokrywaniu kosztów z przychodów własnych. Taki "zestaw trzech cech" w testach najczęściej wskazuje na samorządowy zakład budżetowy.
Najczęstsze błędy to wybór "jednostki budżetowej" z przyzwyczajenia, pominięcie słowa "odpłatnie" podczas szybkiego czytania oraz mylenie podobnych nazw instytucji. Pomaga podkreślenie w treści: "odpłatnie" i "przychody własne".
Warto zrobić krótką tabelę porównawczą form: osobowość prawna (tak/nie), źródła finansowania, czy wykonują zadania odpłatnie, oraz typowe przykłady zadań. Następnie ćwiczyć na testach, wyszukując w treści słowa-klucze, które zawężają wybór.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Pozostałe wskazane formy mają inną rolę i zasady finansowania."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu finansów publicznych i samorządu terytorialnego (rozdziały o jednostkach sektora finansów publicznych)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji związanych z administracją publiczną (organizacja JST i gospodarka komunalna)
  • Komentarze/opracowania praktyczne dotyczące form gospodarki finansowej JST (zestawienia: jednostka budżetowa vs zakład budżetowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego