W robótach żelbetowych (np. ławy fundamentowe) w przedmiarowaniu rozdziela się podstawowe składniki robót na takie, które naturalnie opisuje się geometrią elementu, oraz takie, które opisuje się ilością materiału wynikającą z jego masy.
Beton w ławach fundamentowych przedmiaruje się jako objętość (najczęściej w m³). Wynika to z faktu, że mieszankę betonową dostarcza się i rozlicza objętościowo, a zużycie jest bezpośrednio związane z kubaturą elementu (szerokość × wysokość × długość).
Stal zbrojeniową przedmiaruje się jako masę (w praktyce najczęściej w kg lub t). Ilość stali zależy od średnic, długości prętów, liczby sztuk oraz ewentualnych zakładów i haków, a jej rozliczanie odbywa się wagowo. Dlatego w zestawieniach i kosztorysach dla zbrojenia spotyka się jednostki masy.
Dlaczego pozostałe typowe jednostki bywają mylące?
- m² często dotyczy deskowania (powierzchni stykającej się z betonem), a nie samego betonu lub stali.
- mb bywa używany do długości (np. prętów, elementów liniowych), ale dla zbrojenia w rozliczeniach dąży się do masy, bo lepiej odzwierciedla ilość materiału.
- szt. ma sens przy elementach jednostkowych (np. prefabrykatach), a ławy fundamentowe są zwykle mierzone wg wymiarów i ilości materiału.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy elementów żelbetowych, najpierw przypisz "co jest objętością" (beton), a co jest "masą" (stal). Dopiero potem rozważ inne roboty towarzyszące (deskowanie, izolacje), które mają inne jednostki.
