KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 8.
Jednostkę inwentarzową dla dokumentacji kartograficznej stanowi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostka inwentarzowa to podstawowy obiekt ewidencji w inwentarzu. Dla dokumentacji kartograficznej typową jednostką może być samodzielne wydawnictwo kartograficzne, np. atlas. Pozostałe propozycje odnoszą się do innych typów dokumentacji (geodezyjnej, technicznej lub organizacyjnej).

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce jednostka inwentarzowa oznacza podstawowy, wyodrębniony obiekt, który jest opisywany i ewidencjonowany w inwentarzu. Jej postać zależy od rodzaju materiałów: inaczej ewidencjonuje się akta, inaczej fotografie, a inaczej materiały kartograficzne.

Dla dokumentacji kartograficznej naturalną jednostką inwentarzową jest kompletne, samodzielne opracowanie kartograficzne, takie jak atlas geograficzny. Atlas stanowi spójną całość wydawniczą (zestaw map ujętych w jednym tomie), dlatego może być traktowany jako pojedynczy obiekt ewidencyjny w zasobie.

Pozostałe odpowiedzi są nieadekwatne, bo odnoszą się do innych typów materiałów:

  • Operat geodezyjny kojarzy się z dokumentacją geodezyjną (zestaw materiałów z prac pomiarowych), a nie z typową dokumentacją kartograficzną w rozumieniu wydawnictw mapowych.
  • Matryca topograficzna nie jest standardowym określeniem jednostki ewidencyjnej dla kartografii w ujęciu egzaminacyjnym; brzmi jak element procesu wytwórczego/reprodukcyjnego, a nie podstawowa jednostka inwentarzowa.
  • Schemat organizacyjny należy do dokumentacji organizacyjnej/zarządczej i nie jest materiałem kartograficznym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "kartograficzna", szukaj odpowiedzi wprost związanej z mapą/planem/atlasem, a nie z pomiarami geodezyjnymi czy dokumentami organizacyjnymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostka inwentarzowa to podstawowy obiekt ewidencji opisywany w inwentarzu archiwalnym. Może nią być np. tom, teczka, album lub inny wyodrębniony materiał, zależnie od rodzaju dokumentacji. Kluczowe jest, że stanowi spójną całość przechowywaną i udostępnianą.
Dokumentacja kartograficzna to materiały przedstawiające przestrzeń w formie map, planów lub atlasów. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle pojawiają się słowa: "mapa", "atlas", "plan", "kartografia". Jeśli odpowiedź dotyczy organizacji lub pomiarów, to często wskazuje na inny typ dokumentacji.
Atlas jest samodzielnym, zamkniętym wydawnictwem kartograficznym (jeden tom zawierający zestaw map). Taka spójna całość dobrze pasuje do idei jednostki inwentarzowej, bo można ją jednoznacznie opisać (tytuł, wydanie, rok, skala/mapy) i udostępniać jako jeden obiekt.
Nie. Mapa to zwykle pojedynczy obiekt kartograficzny (arkusz/plan), a atlas to zbiór map zebranych w jedną całość wydawniczą. W ewidencji oba mogą być ujmowane jako jednostki, ale różnią się formą i sposobem opisu (atlas ma np. dane wydawnicze tomu, mapa często ma opis arkusza).
Operat geodezyjny to zestaw materiałów powstałych w wyniku prac geodezyjnych (np. pomiarów), zwykle o charakterze technicznym i wykonawczym. Choć dotyczy przestrzeni, nie jest typowym materiałem kartograficznym w sensie mapy/atlasu. Na egzaminie to częsta "pułapka" skojarzeniowa.
Najczęstsze błędy to: mylenie kartografii z geodezją (wybór "operatu"), wybieranie najbardziej technicznie brzmiącego terminu bez sprawdzenia znaczenia oraz ignorowanie tego, że jednostka inwentarzowa powinna być realnym, wyodrębnionym obiektem do opisu i udostępniania.
Dokumentacja organizacyjna dotyczy struktury i działania instytucji (np. schematy organizacyjne, regulaminy, zarządzenia). Dokumentacja kartograficzna przedstawia teren i przestrzeń (mapy, plany, atlasy). Jeśli treść nie opisuje przestrzeni, tylko relacje służbowe lub strukturę, to nie jest kartografia.
Inwentarz (lub ewidencję) tworzy się w ramach opracowania zasobu, gdy materiały kartograficzne są porządkowane i przygotowywane do udostępniania. W praktyce obejmuje to wyodrębnienie jednostek (np. map/atlasów), nadanie sygnatur i sporządzenie opisu, aby użytkownik mógł je odnaleźć.
Opis powinien pozwalać na jednoznaczną identyfikację obiektu: tytuł, autor/wydawca (jeśli dotyczy), miejsce i rok wydania, wydanie/wersja, cechy fizyczne (np. format), a w razie potrzeby informacja o zawartości. Celem jest wyszukiwanie i bezpieczne udostępnianie bez pomyłek.
Najpierw wyłap słowa kluczowe (np. "kartograficzna"), potem dopasuj odpowiedź, która jest typowym, realnym nośnikiem/obiektem tej kategorii (mapa, atlas). Na końcu odrzuć opcje "z innej działki" (organizacja, geodezja, technologia). To zmniejsza ryzyko wyboru skojarzeniowego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Jednostka inwentarzowa to podstawowy obiekt ewidencji w inwentarzu."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw archiwistyki dotyczące ewidencji i inwentaryzacji zasobu
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.3 o opracowaniu i ewidencji materiałów
  • Słowniki/encyklopedie terminów archiwalnych i dokumentacyjnych (hasła: jednostka inwentarzowa, kartografia, atlas)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego