KWALIFIKACJA HGT12 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 22.
Jeśli koszt jednostkowy dania wynosi 20 zł, a sprzedajesz je za 60 zł, jaki jest Twój procentowy food cost?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Food cost to udział kosztu surowca w cenie sprzedaży: (koszt / cena) × 100%. Dla 20 zł i 60 zł: 20/60 = 0,333…, czyli ok. 33,33%. Po zaokrągleniu do pełnych procentów otrzymujemy 33%, więc ta odpowiedź jest właściwa.

Pełne wyjaśnienie:

W gastronomii wskaźnik food cost opisuje, jaką część ceny sprzedaży stanowi koszt surowca/produkcji potrawy. Najczęściej liczy się go jako:

food cost (%) = (koszt jednostkowy dania / cena sprzedaży) × 100%

W tym zadaniu:

  • koszt jednostkowy dania = 20 zł,
  • cena sprzedaży = 60 zł.

Obliczenie krok po kroku:

  • Najpierw wyznaczamy udział kosztu w cenie: 20 ÷ 60 = 0,3333…
  • Następnie zamieniamy na procent: 0,3333… × 100% = 33,33…%
  • Po zaokrągleniu do pełnych procentów: 33%.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 30% – to zbyt mało; mogłoby wyjść przy innym koszcie (np. 18 zł przy 60 zł) albo przy zbyt agresywnym zaokrągleniu w dół.
  • 66% – typowa pomyłka wynika z odwrócenia ułamka lub intuicyjnego mylenia z "ile zostaje na resztę kosztów i zysk" (bo 100% − 33% ≈ 67%). To jednak nie jest food cost, tylko dopełnienie do 100%.
  • 70% – również może wynikać z mylenia pojęć (np. z marżą, narzutem lub zaniżaniem/ zawyżaniem wyniku bez rachunku). Przy koszcie 20 zł i cenie 60 zł taki udział kosztu nie jest możliwy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu jest mowa o food cost, zawsze sprawdź, czy liczysz "koszt ÷ cena", a nie odwrotnie, i czy końcowy wynik jest procentem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Food cost to wskaźnik pokazujący, jaki procent ceny sprzedaży dania stanowi koszt surowców (czasem: koszt wytworzenia). Najczęściej liczy się go jako: (koszt dania / cena sprzedaży) × 100%. Im wyższy food cost, tym mniejsza przestrzeń na pozostałe koszty i zysk.
Weź koszt jednostkowy (np. z kalkulacji receptury), podziel przez cenę sprzedaży, a wynik pomnóż przez 100%. Na końcu zastosuj takie zaokrąglenie, jakiego oczekuje zadanie (często do pełnych procentów). Zawsze sprawdź, czy wynik jest realistyczny (0–100%).
Koszt wynosi 20 zł, a cena sprzedaży 60 zł, więc udział kosztu w cenie to 20/60 = 0,333… Po pomnożeniu przez 100% dostajesz 33,33…%. Gdy odpowiedzi są w pełnych procentach, wynik zaokrągla się do 33%.
Nie. Food cost mówi o udziale kosztu surowca w cenie. Marża (w potocznym ujęciu) dotyczy tego, ile zostaje "ponad koszt" w cenie sprzedaży. Dlatego przy food cost ok. 33% dopełnienie do 100% to ok. 67%, ale to nie jest food cost, tylko reszta na inne koszty i zysk.
Najczęściej: (1) odwrócenie dzielenia (cena/koszt zamiast koszt/cena), (2) pomylenie food cost z dopełnieniem do 100% lub z narzutem, (3) brak mnożenia przez 100%, (4) złe zaokrąglenie, gdy odpowiedzi podane są w pełnych procentach.
Gdy odpowiedzi w teście są podane jako liczby całkowite (np. 33%, 30%, 66%, 70%), zwykle oczekuje się zaokrąglenia do pełnych procentów. W zadaniach obliczeniowych otwartych częściej podaje się wynik z 1–2 miejscami po przecinku. Zawsze dopasuj się do formatu odpowiedzi.
Food cost jako udział kosztu w cenie musi mieścić się w zakresie 0–100%. Jeśli koszt jest mniejszy od ceny (typowa sytuacja), wynik będzie poniżej 100%. Dodatkowo możesz szybko ocenić: skoro 20 zł to około 1/3 z 60 zł, wynik powinien być blisko 33%.
Wysoki food cost oznacza, że surowce stanowią dużą część ceny sprzedaży, więc zostaje mniej na koszty pracy, energię, czynsz i zysk. Może to wynikać z rosnących cen zakupu, złych gramatur, strat magazynowych, braku kontroli porcji lub zbyt niskiej ceny w menu.
Najczęściej pomaga: lepsza kontrola porcji i gramatur, ograniczanie strat (FIFO, właściwe przechowywanie), negocjacje z dostawcami, sezonowe menu, wykorzystanie całego surowca (minimalizacja odpadów) oraz aktualizacja cen sprzedaży, gdy koszt zakupu rośnie. Ważne jest też szkolenie personelu.
Potrzebujesz kosztu jednostkowego (z kalkulacji receptury: ceny zakupu, gramatury, wydajności po obróbce) oraz ceny sprzedaży dania. W zadaniach egzaminacyjnych te wartości są zwykle podane wprost, a Twoim celem jest poprawny wzór i rachunek procentowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Food cost to udział kosztu surowca w cenie sprzedaży: (koszt / cena) × 100%."

Materiały:

  • Notatki z kalkulacji gastronomicznej: definicje food cost, narzut, marża
  • Ćwiczenia rachunkowe z procentami i proporcjami (zadania typu koszt/cena)
  • Arkusze kalkulacyjne z przykładową kalkulacją potraw i wyliczaniem wskaźników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego