Test Hirschberga jest prostą metodą przesiewową oceny ustawienia gałek ocznych. Polega na oświetleniu oczu (np. latarką) i obserwacji, gdzie pojawia się refleks świetlny (odblask) na rogówce w odniesieniu do struktur oka widocznych z przodu (źrenica/tęczówka). W prawidłowym ustawieniu obu oczu refleksy są symetryczne.
W praktyce klinicznej przyjmuje się, że im dalej od centrum znajduje się refleks, tym większy jest kąt odchylenia (kąt zeza). Opis "refleks świetlny znajduje się w środkowej części tęczówki" oznacza, że odblask jest wyraźnie oddalony od centrum, ale nie jest skrajnie przy brzegu. Dla takiej lokalizacji stosuje się w przybliżeniu wartość około 30°.
Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?
- 15° bywa kojarzone z mniejszym przesunięciem refleksu (bliżej obszaru centralnego). W opisie wskazano bardziej wyraźne przesunięcie w obrębie tęczówki.
- 5° odpowiada bardzo małemu odchyleniu, gdzie refleks byłby niemal centralny lub tylko minimalnie przesunięty; to nie jest zgodne z lokalizacją w środkowej części tęczówki.
- 45° sugeruje bardzo duże odchylenie, zwykle wiążące się z bardziej skrajnym położeniem refleksu (bliżej obwodu), a nie w "środkowej" części tęczówki.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o Hirschberga zapamiętaj zależność kierunkową: większe przesunięcie refleksu = większy kąt. Test daje wynik orientacyjny i często jest wstępem do dokładniejszych pomiarów (np. z użyciem pryzmatów).
