KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 24.
Jeżeli asystent udziela podopiecznemu instrukcji, przekazując mu informacje o konkretnych sposobach działania, to udziela mu wsparcia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wsparcie instrumentalne dotyczy pomagania w realizacji działania: ukierunkowania, instruktażu i wskazania konkretnych sposobów postępowania, aby podopieczny mógł wykonać zadanie. Wsparcie emocjonalne odnosi się do uczuć, finansowe do środków, a informacyjne wężej do samej wiedzy bez komponentu "jak zrobić".

Pełne wyjaśnienie:

W pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością często rozróżnia się różne rodzaje wsparcia, ponieważ każdy z nich odpowiada na inny typ potrzeby podopiecznego. W opisywanej sytuacji asystent udziela instrukcji i przekazuje konkretne sposoby działania, czyli pomaga przejść od zamiaru do wykonania czynności.

Dlatego poprawne jest wsparcie instrumentalne: jego istotą jest wspieranie w praktycznym działaniu (ukierunkowanie krok po kroku, pokazanie strategii, pomoc w zorganizowaniu wykonania zadania). W praktyce może to wyglądać jak: wyjaśnienie kolejności czynności, dobranie bezpiecznej techniki, zaproponowanie rozwiązań ułatwiających wykonanie zadania albo przećwiczenie sposobu postępowania.

Odpowiedź "informacyjnego" bywa wybierana, ponieważ w treści pojawia się słowo "informacje". Jednak samo wystąpienie informacji nie przesądza o typie wsparcia. Kluczowe jest to, że informacje są nakierowane na wykonanie i mają formę instruktażu "jak działać".

Odpowiedź "emocjonalnego" jest nieprawidłowa, bo wsparcie emocjonalne polega na budowaniu poczucia bezpieczeństwa, akceptacji i zrozumienia (np. uspokajaniu, dawaniu otuchy), a nie na przekazywaniu procedur działania. Odpowiedź "finansowego" również nie pasuje, ponieważ dotyczy zapewniania środków materialnych lub organizowania zasobów pieniężnych, czego w opisie nie ma.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie dominuje "co zrobić i jak to zrobić" (instruktaż, konkretne kroki, organizacja wykonania), najczęściej chodzi o wsparcie instrumentalne; gdy dominuje "jak się czujesz" – emocjonalne; gdy "skąd wziąć wiedzę" – informacyjne; gdy "pieniądze/zasoby materialne" – finansowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wsparcie instrumentalne to pomoc ukierunkowana na działanie: instruktaż, pokazanie kroków, ułatwienie wykonania czynności i organizacja tego, by zadanie dało się realnie zrealizować. Celem jest zwiększenie samodzielności lub skuteczności działania podopiecznego.
Bo instruktaż dotyczy konkretnego sposobu postępowania i prowadzi do wykonania czynności. Nawet jeśli jest przekazywany słownie, jego sensem jest praktyczne "uruchomienie" działania, a nie tylko przekazanie ogólnej wiedzy czy faktów.
W informacyjnym dominuje przekaz wiedzy: wyjaśnienie, gdzie coś znaleźć, jakie są opcje, jakie są informacje o sytuacji. W instrumentalnym dominuje zrobienie/wykonanie: instrukcja krok po kroku, plan działania, wskazanie techniki lub organizacja wykonania zadania.
To m.in. wysłuchanie, okazanie zrozumienia, uspokojenie, dodanie otuchy, wzmocnienie poczucia sprawczości i bezpieczeństwa. Nie chodzi o plan czynności, lecz o to, by podopieczny czuł się zaakceptowany i miał zasoby psychiczne do poradzenia sobie z trudnością.
Nie. Informacje mogą być elementem różnych rodzajów wsparcia. Jeśli informacja ma formę instrukcji i służy wykonaniu zadania (np. "zrób to w tej kolejności"), często traktuje się ją jako wsparcie instrumentalne. Gdy dotyczy faktów i orientacji, częściej będzie informacyjne.
W treści muszą pojawić się pieniądze lub zasoby materialne: finansowanie, zasiłek, refundacja, opłacenie usługi, organizacja środków na sprzęt lub leki. Jeśli opis dotyczy instrukcji działania lub rozmowy wspierającej, to zwykle nie jest wsparcie finansowe.
Najczęściej kierują się pojedynczym słowem z treści (np. "informacje") i wybierają "informacyjne", pomijając cel wsparcia. Drugi błąd to utożsamianie pomocy słownej wyłącznie z informowaniem, bez sprawdzenia, czy jest to instruktaż prowadzący do wykonania czynności.
Wyszukaj w opisie cel działania asystenta. Jeśli celem jest wykonanie czynności lub nauczenie sposobu jej wykonania, wybierz instrumentalne. Jeśli celem jest przekaz faktów, opcji lub wiedzy o sytuacji, wybierz informacyjne. Gdy celem jest ulga w emocjach – emocjonalne.
Gdy celem jest budowanie samodzielności podopiecznego i można bezpiecznie przećwiczyć czynność. Wsparcie instrumentalne oznacza "pomagam zrobić", ale niekoniecznie "robię za ciebie": pokazuję technikę, porządkuję kroki, czuwam nad bezpieczeństwem i stopniowo wycofuję pomoc.
Warto mieć prostą mapę: instrumentalne = działanie i instruktaż; informacyjne = wiedza i orientacja; emocjonalne = otucha i zrozumienie; finansowe = pieniądze i zasoby materialne. Na teście zawsze dopasuj typ do celu wsparcia.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Wsparcie instrumentalne dotyczy pomagania w realizacji działania: ukierunkowania, instruktażu i wskazania konkretnych sposobów postępowania, aby podopieczny mógł wykonać zadanie."

Źródła:

  • Sęk H., Cieślak R. (red.), "Wsparcie społeczne, stres i zdrowie", Wydawnictwo Naukowe PWN, rozdziały dot. funkcji i typów wsparcia
  • Cohen S., Wills T.A., "Stress, social support, and the buffering hypothesis", Psychological Bulletin, 1985, część dot. rodzajów i funkcji wsparcia
  • House J.S., "Work Stress and Social Support", Addison-Wesley, 1981, rozdziały dot. klasyfikacji wsparcia (m.in. instrumentalnego i informacyjnego)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu psychologii wsparcia społecznego (typy wsparcia i ich przykłady)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością (trening samodzielności, instruktaż)
  • Notatki własne: tabelka "typ wsparcia → cel → przykładowe zachowania asystenta"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego