W zadaniach handlowych "o ile procent wzrosła cena" oznacza, że porównujemy przyrost do ceny początkowej. Najpierw obliczamy różnicę cen:
4,50 zł − 4,00 zł = 0,50 zł
Następnie obliczamy, jaką część ceny początkowej stanowi ten przyrost:
0,50 / 4,00 = 0,125
Wynik 0,125 to ułamek, który zamieniamy na procenty, mnożąc przez 100%:
0,125 × 100% = 12,5%
Zatem poprawna jest odpowiedź: "o 12,50%".
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "o 50,00%" jest typowym skutkiem pomylenia przyrostu 0,50 zł z 50% albo błędnego założenia, że 0,50 zawsze oznacza 50%.
- "o 87,50%" może wynikać z odejmowania procentów od 100% bez uzasadnienia (np. 100% − 12,5%), co nie opisuje wzrostu ceny.
- "o 112,50%" bywa skutkiem niepoprawnego dodania 100% do obliczonego procentu wzrostu (12,5%), jakby pytanie dotyczyło "ile procent stanowi nowa cena względem starej".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "wzrosła o …%", zawsze myśl: (nowa − stara) / stara × 100%. Gdyby było "nowa cena to …% starej", wtedy liczył(a)byś nowa / stara × 100%.