KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 39.
Jeżeli cena kilograma bananów dnia 01.04.2011 r. wynosiła 4,00 zł a dnia 01.05.2011 r. 4,50 zł oznacza to, że cena bananów wzrosła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmiana procentowa to przyrost podzielony przez wartość początkową. Cena wzrosła z 4,00 zł do 4,50 zł, więc przyrost wynosi 0,50 zł. Liczymy: 0,50 / 4,00 = 0,125, czyli po zamianie na procent 12,5%. Dlatego poprawne jest "o 12,50%".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach handlowych "o ile procent wzrosła cena" oznacza, że porównujemy przyrost do ceny początkowej. Najpierw obliczamy różnicę cen:

4,50 zł − 4,00 zł = 0,50 zł

Następnie obliczamy, jaką część ceny początkowej stanowi ten przyrost:

0,50 / 4,00 = 0,125

Wynik 0,125 to ułamek, który zamieniamy na procenty, mnożąc przez 100%:

0,125 × 100% = 12,5%

Zatem poprawna jest odpowiedź: "o 12,50%".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "o 50,00%" jest typowym skutkiem pomylenia przyrostu 0,50 zł z 50% albo błędnego założenia, że 0,50 zawsze oznacza 50%.
  • "o 87,50%" może wynikać z odejmowania procentów od 100% bez uzasadnienia (np. 100% − 12,5%), co nie opisuje wzrostu ceny.
  • "o 112,50%" bywa skutkiem niepoprawnego dodania 100% do obliczonego procentu wzrostu (12,5%), jakby pytanie dotyczyło "ile procent stanowi nowa cena względem starej".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "wzrosła o …%", zawsze myśl: (nowa − stara) / stara × 100%. Gdyby było "nowa cena to …% starej", wtedy liczył(a)byś nowa / stara × 100%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: (cena_nowa − cena_stara) / cena_stara × 100%. Najpierw policz różnicę (przyrost), potem podziel przez wartość początkową, a na końcu zamień na procenty przez mnożenie razy 100. To standard w analizie podwyżek cen w handlu.
"Wzrost o X%" oznacza zmianę względem punktu startu, czyli ceny sprzed podwyżki. Dzielenie przez cenę końcową odpowiada innemu pytaniu (jaki udział w nowej cenie stanowi przyrost). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie tej podstawy porównania.
Wynik 0,125 to ułamek pokazujący, jaką część ceny początkowej stanowi przyrost. Aby otrzymać procent, mnożysz przez 100: 0,125 × 100% = 12,5%. Częsty błąd to zostawienie ułamka bez zamiany na procent.
Nie. 0,50 zł to kwota, a 50% to część względem jakiejś podstawy. Jeśli cena startowała od 1,00 zł, to 0,50 zł oznacza 50%. Przy cenie 4,00 zł ten sam przyrost 0,50 zł daje 12,5%. Zawsze potrzebujesz wartości początkowej.
Oszacuj: jeśli cena rośnie z 4 zł do 4,5 zł, to przyrost 0,5 zł stanowi około 1/8 z 4 zł. 1/8 to 12,5%, więc wynik jest logiczny. Takie szybkie porównania pomagają w kontroli zmian cen i komunikacji z klientem.
Najczęstsze pomyłki to: dzielenie przez cenę końcową zamiast początkowej, utożsamianie przyrostu 0,50 z "50%", pominięcie mnożenia ×100 przy zamianie na procent, oraz błędy na przecinku (np. 0,125 zapisane jako 1,25).
Zmiana procentowa mówi, o ile procent wzrosła lub spadła cena w porównaniu do wartości wyjściowej. W praktyce sprzedaży detalicznej służy do analiz promocji, podwyżek dostawców, sezonowości i kontroli polityki cenowej. Liczy się ją jako różnicę podzieloną przez cenę startową.
Stosuje się je m.in. przy wycenie i aktualizacji cen, analizie marży, porównywaniu cenników dostawców, liczeniu rabatów, ocenie opłacalności promocji oraz interpretacji raportów sprzedaży. Umiejętność liczenia procentów przyspiesza pracę i zmniejsza ryzyko błędów.
"Wzrost o 12,5%" dotyczy samej zmiany. "Nowa cena to 112,5% starej" opisuje poziom nowej wartości względem starej. W tym zadaniu pytanie jest o wzrost, więc liczymy przyrost/stara × 100%. Dodawanie 100% bywa błędnym automatyzmem.
Ćwicz trzy typy zadań: podwyżka/obniżka ceny, rabat oraz marża/narzut. Zapisuj zawsze: stara wartość, nowa wartość, różnica i podstawa procentowania. Warto trenować na cenach jednostkowych (zł/kg, zł/l), bo to częsty kontekst w handlu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Zmiana procentowa to przyrost podzielony przez wartość początkową."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent" (definicja i podstawowe przeliczenia), https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Zmiana procentowa" (sposób liczenia wzrostu/spadku), https://pl.wikipedia.org/wiki/Zmiana_procentowa - accessed 2026-02-27
  • Khan Academy (PL) – "Procenty" (materiał o obliczeniach procentowych), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procenty i zmiana procentowa
  • Zadania rachunkowe z zakresu kalkulacji handlowych (podwyżki/obniżki cen)
  • Ćwiczenia z obliczeń na cenach jednostkowych (zł/kg, zł/szt.)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego