KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 3.
Jeżeli długość elementu konstrukcyjnego na rysunku wynosi 24 cm, a w rzeczywistości jego długość równa się 12 m, to rysunek wykonano w skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć skalę, sprowadź jednostki do cm: 12 m = 1200 cm. Skala to stosunek długości na rysunku do rzeczywistej: 24 cm : 1200 cm = 24/1200 = 1/50, czyli rysunek wykonano w skali 1:50.

Pełne wyjaśnienie:

Skala rysunku technicznego w zapisie 1:n oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada n takim samym jednostkom w rzeczywistości. Kluczowe jest więc, aby porównywać długości w tych samych jednostkach.

W zadaniu podano:

  • długość na rysunku: 24 cm,
  • długość rzeczywistą: 12 m.

Najpierw wykonujemy konwersję metrów na centymetry: 12 m = 1200 cm. Dopiero teraz tworzymy stosunek (rysunek : rzeczywistość):

24 cm : 1200 cm

To jest to samo co ułamek 24/1200. Ułamek skracamy, dzieląc licznik i mianownik przez 24:

  • 24 ÷ 24 = 1
  • 1200 ÷ 24 = 50

Otrzymujemy 1/50, czyli skala wynosi 1:50.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Skala 1:20 oznaczałaby, że 24 cm na rysunku odpowiada 24×20 = 480 cm = 4,8 m w rzeczywistości (za mało). Skala 1:100 dałaby 24×100 = 2400 cm = 24 m (za dużo). Skala 1:200 dałaby 48 m (jeszcze bardziej za dużo). Najczęstszy błąd to brak zmiany jednostek lub odwrócenie proporcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:n oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada n jednostkom w rzeczywistości (w tych samych jednostkach). Np. 1:50 oznacza, że 1 cm na rysunku to 50 cm w terenie.
Najpierw sprowadź oba wymiary do tych samych jednostek (np. cm). Potem policz stosunek: długość na rysunku : długość rzeczywista i skróć go do postaci 1:n.
Bo skala to stosunek, który ma sens tylko wtedy, gdy porównujesz te same jednostki. Jeśli zostawisz 24 cm i 12 m, to mieszasz jednostki i wynik będzie błędny mimo poprawnych liczb.
Wystarczy pamiętać, że 1 m = 100 cm. Czyli 12 m = 12 × 100 cm = 1200 cm. Ta zamiana jest najczęstszym krokiem w zadaniach o skali rysunku.
W typowych zadaniach o skali rysunku technicznego przyjmuje się rysunek : rzeczywistość. Zapis 1:50 mówi, ile razy rzeczywistość jest większa od rysunku, a nie odwrotnie.
Możesz wykonać kontrolę: jeśli skala to 1:50, to 24 cm × 50 = 1200 cm, czyli 12 m. Gdy wynik po przemnożeniu nie pasuje do długości rzeczywistej, skala jest zła.
Najczęstsze są: brak konwersji jednostek, odwrócenie stosunku (wzięcie rzeczywistość:rysunek), zbyt szybki wybór "ładnej" liczby bez liczenia oraz błędy rachunkowe przy skracaniu ułamka.
Gdy odczytujesz wymiary z projektu: długości elementów, rozstawy prętów, wymiary otworów czy gabaryty deskowania. Skala pomaga poprawnie przenieść wymiary z rysunku na rzeczywiste wykonanie.
Pomnóż długość z rysunku przez mianownik skali. Np. przy 1:100 i 3 cm na rysunku: 3 × 100 = 300 cm, czyli 3 m. Na końcu dopasuj jednostki do potrzeb (m lub cm).
Podziel długość rzeczywistą przez mianownik skali (w tych samych jednostkach). Np. 10 m w skali 1:50: 10 m = 1000 cm, więc 1000 ÷ 50 = 20 cm na rysunku.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby wyznaczyć skalę, sprowadź jednostki do cm: 12 m = 1200 cm. Skala to stosunek długości na rysunku do rzeczywistej: 24 cm : 1200 cm = 24/1200 = 1/50, czyli rysunek wykonano w skali 1:50."

Źródła:

  • Matemaks – "Skala" (definicja i przykłady obliczeń), https://www.matemaks.pl/skala.html - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Skala (mapa)" (opis pojęcia skali i zapisu 1:n), https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(mapa) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawy matematyki: proporcje i skala (materiały szkolne/technik budownictwa)
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku technicznego w budownictwie
  • Zbiory zadań z przeliczeń jednostek i skali (mapy/rysunek techniczny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego