KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 33.
Jeżeli pacjentowi, u którego lekarz podejrzewa zakrzepowe zapalenie żył głębokich, lekarz zlecił wykonanie badania rentgenowskiego w pracowni mieszczącej się w innej części szpitala, to opiekun powinien poinformować pacjenta o badaniu oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opiekun medyczny informuje pacjenta o planowanym badaniu i zapewnia bezpieczny transport zgodnie ze stanem chorego oraz organizacją pracy szpitala.
Przewiezienie pacjenta na wózku ogranicza wysiłek, zmniejsza ryzyko upadku i ułatwia kontrolę w drodze do pracowni RTG. Analiza wyników nie należy do zadań opiekuna.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji kluczowe jest rozróżnienie kompetencji opiekuna medycznego od zadań lekarza i personelu diagnostycznego. Gdy lekarz zleca wykonanie badania RTG w innej części szpitala, opiekun powinien przede wszystkim:

  • poinformować pacjenta o planowanej czynności (dokąd będzie transportowany, jaki jest cel badania, jak będzie wyglądała organizacja przejazdu),
  • zapewnić bezpieczeństwo w czasie przemieszczania, dobierając środek transportu odpowiedni do stanu pacjenta oraz warunków na trasie (korytarze, windy),
  • zrealizować transport w sposób praktyczny i kontrolowany.

Odpowiedź "przewieźć go na wózku inwalidzkim do pracowni rentgenowskiej" spełnia te cele: wózek zmniejsza obciążenie pacjenta, ogranicza ryzyko potknięcia i upadku oraz ułatwia opiekunowi prowadzenie i nadzór. W kontekście podejrzenia DVT ważna jest ostrożność i minimalizowanie zbędnego wysiłku, ale sam opiekun nie podejmuje decyzji klinicznych o leczeniu czy strategii diagnostycznej.

Odpowiedź "towarzyszyć mu podczas przebiegu badania" jest nieadekwatna, ponieważ w pracowni RTG obowiązują zasady organizacyjne i radiologiczne; obecność osoby towarzyszącej nie jest automatycznym obowiązkiem opiekuna i może być ograniczana przez procedury pracowni. Odpowiedź "zaprowadzić go do pracowni rentgenowskiej" sugeruje marsz pacjenta, co w tym scenariuszu może być mniej bezpieczne (ryzyko zasłabnięcia, ból, upadek) i trudniejsze do kontroli. Z kolei "przeanalizować wyniki badania" wykracza poza kompetencje opiekuna medycznego, ponieważ interpretacja obrazów i wnioskowanie diagnostyczne należą do lekarza/radiologa.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: opiekun organizuje i zabezpiecza czynność (informacja, transport, komfort, asekuracja), a nie interpretuje wyników i nie ustala rozpoznań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DVT to powstanie zakrzepu w żyłach głębokich (najczęściej nóg). Groźna jest m.in. dlatego, że zakrzep może przemieścić się i spowodować zatorowość płucną. Dlatego przy podejrzeniu DVT liczy się szybka diagnostyka i bezpieczne postępowanie z pacjentem.
Opiekun medyczny pomaga w organizacji badania: informuje pacjenta, przygotowuje do transportu i dba o bezpieczeństwo podczas przewiezienia. Skupia się na asekuracji, komforcie i kontroli stanu pacjenta w drodze, a nie na decyzjach diagnostycznych.
Wózek ogranicza wysiłek i ryzyko nagłego osłabienia, zmniejsza ryzyko upadku oraz pozwala opiekunowi lepiej kontrolować pacjenta na korytarzu i w windzie. Ułatwia też sprawne dotarcie na badanie bez narażania chorego na dłuższy marsz.
Nie. Analiza i interpretacja wyników badań obrazowych to zadanie lekarza/radiologa. Opiekun medyczny może przekazać wyniki zgodnie z organizacją oddziału (np. dostarczyć opis), ale nie formułuje wniosków medycznych ani rozpoznań.
Zależy to od zasad pracowni i stanu pacjenta. Opiekun może być potrzebny, gdy pacjent wymaga stałej asekuracji (np. ryzyko upadku, dezorientacja). Często jednak w strefie badań obowiązują ograniczenia wynikające z ochrony radiologicznej i organizacji pracy.
Częsty błąd to mylenie kompetencji: wybieranie odpowiedzi sugerujących diagnozowanie (np. analiza wyników). Inny błąd to automatyczne zakładanie, że pacjent zawsze powinien iść pieszo albo odwrotnie – że zawsze musi być transport leżący, bez oceny kontekstu pytania.
W praktyce obejmuje to poinformowanie pacjenta dokąd i po co jedzie, ocenę podstawowego bezpieczeństwa (samopoczucie, ryzyko upadku), dobranie środka transportu, zapewnienie okrycia i wygody oraz sprawdzenie, czy pacjent ma wymagane dokumenty/skierowanie zgodnie z organizacją oddziału.
Ma to zwrócić uwagę na pacjenta z potencjalnie poważnym problemem naczyniowym, który może gorzej tolerować wysiłek i wymaga ostrożnego obchodzenia się. W praktyce oznacza to nacisk na bezpieczeństwo, spokojny transport i realizację zlecenia lekarskiego bez przekraczania kompetencji.
Nie zawsze. Historycznie często zalecano ścisłe unieruchomienie, ale współczesne podejście (w ujęciu ogólnym) dopuszcza wcześniejszą mobilizację w odpowiednich warunkach klinicznych. W realnej pracy decyzję o zakresie mobilizacji podejmuje lekarz; opiekun realizuje zalecenia i dba o bezpieczeństwo.
Transport wewnątrzszpitalny odbywa się w obrębie jednej placówki (oddział–pracownia), zwykle wózkiem lub łóżkiem, i jest elementem organizacji diagnostyki. Przewóz sanitarny dotyczy przejazdu między placówkami i ma inne wymagania formalne oraz organizacyjne.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Analiza wyników nie należy do zadań opiekuna."

Źródła:

  • NHS (UK) – Deep vein thrombosis (DVT): symptoms, diagnosis and treatment, https://www.nhs.uk/conditions/deep-vein-thrombosis-dvt/ (dostęp: 2026-03-02)
  • NICE Guideline – Venous thromboembolic diseases: diagnosis, management and thrombophilia testing (NG158), https://www.nice.org.uk/guidance/ng158 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne dla kwalifikacji opiekun medyczny dotyczące transportu i bezpieczeństwa pacjenta
  • Podstawowe opracowania/wytyczne kliniczne dotyczące DVT i mobilizacji chorych (w ujęciu ogólnym, evidence-based)
  • Instrukcje wewnętrzne szpitala dotyczące transportu wewnątrzszpitalnego (jeśli dostępne w danej placówce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego