KWALIFIKACJA SPO5 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 17.
Jeżeli podopieczny ma krwotok z nosa, to opiekunka w celu zatamowania krwawienia powinna zalecić mu, by
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy krwotoku z nosa zaleca się pozycję siedzącą i pochylenie głowy do przodu, aby krew nie spływała do gardła i nie zwiększała ryzyka zakrztuszenia lub wymiotów.
Odchylanie głowy do tyłu i kładzenie na plecach sprzyja połykaniu krwi i utrudnia kontrolę krwawienia.

Pełne wyjaśnienie:

W krwotoku z nosa kluczowe jest takie ułożenie podopiecznego, aby ograniczyć spływanie krwi do gardła oraz umożliwić kontrolę ilości krwawienia. Dlatego zalecenie: pozycja siedząca i pochylenie głowy do przodu jest właściwe. W tej pozycji krew wypływa na zewnątrz, łatwiej ją usuwać chusteczką, a podopieczny ma mniejsze ryzyko zakrztuszenia, nudności i wymiotów związanych z połykaniem krwi.

Propozycja "położył się na wznak i uciskał skrzydełka nosa" jest niekorzystna, ponieważ leżenie na plecach sprzyja spływaniu krwi do gardła. Nawet jeśli pojawia się element ucisku, ułożenie zwiększa ryzyko zachłyśnięcia oraz utrudnia ocenę, czy krwawienie słabnie.

Wariant "wydmuchał nos i odchylił głowę do tyłu" jest błędny z dwóch powodów. Silne wydmuchiwanie może nasilić krwawienie przez usunięcie skrzepu i wzrost ciśnienia w jamie nosa. Odchylenie głowy do tyłu powoduje, że krew spływa do gardła, co może prowadzić do kaszlu, krztuszenia, a nawet wymiotów; dodatkowo fałszuje ocenę, bo krwawienie może trwać mimo mniejszej ilości krwi widocznej na zewnątrz.

Odpowiedź "założył do nosa tampon tamujący" sugeruje działanie bardziej inwazyjne. Bez odpowiedniego przygotowania i wskazań może to być nieskuteczne, bolesne, a także utrudniać ocenę stanu i dalsze postępowanie. W warunkach opieki środowiskowej priorytetem jest proste, bezpieczne postępowanie pierwszopomocowe oraz obserwacja objawów alarmowych (np. obfite krwawienie, zawroty głowy, bladość, trudność w oddychaniu, uraz głowy, leczenie przeciwkrzepliwe), które mogą wymagać konsultacji medycznej.

W praktyce opiekunka powinna: uspokoić podopiecznego, posadzić go, poprosić o pochylenie głowy do przodu, zapewnić możliwość wypluwania krwi do chusteczki/pojemnika oraz monitorować samopoczucie. Ważne jest też zadbanie o higienę i bezpieczeństwo otoczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw posadź podopiecznego i poproś, aby pochylił głowę do przodu. Dzięki temu krew nie spływa do gardła. Zapewnij chusteczki lub pojemnik na krew i obserwuj samopoczucie (zawroty głowy, osłabienie, duszność).
Odchylenie głowy do tyłu powoduje spływanie krwi do gardła. Zwiększa to ryzyko zakrztuszenia, kaszlu i wymiotów oraz utrudnia ocenę krwawienia, bo mniej krwi widać na zewnątrz, mimo że krwotok może nadal trwać.
Najlepsza jest pozycja siedząca z lekkim pochyleniem głowy do przodu. Pozwala to na swobodny wypływ krwi na zewnątrz, ułatwia kontrolę sytuacji i zmniejsza ryzyko połknięcia krwi oraz zachłyśnięcia.
Nie jest to zalecane. Leżenie na plecach sprzyja spływaniu krwi do gardła, co może prowadzić do krztuszenia i wymiotów. W opiece domowej bezpieczniej jest posadzić podopiecznego i pochylić jego głowę do przodu.
Zwykle nie. Silne wydmuchiwanie może usunąć powstający skrzep i nasilić krwawienie. Jeśli trzeba oczyścić nos, robi się to delikatnie i rozsądnie, a w pierwszej pomocy priorytetem jest bezpieczne ułożenie i ograniczenie spływania krwi do gardła.
Gdy krwawienie jest obfite, długo się utrzymuje, pojawia się osłabienie, bladość, omdlenie, duszność lub gdy doszło do urazu głowy/twarzy. Czujność powinna być większa także u osób starszych i przy lekach wpływających na krzepnięcie.
Do typowych błędów należy odchylanie głowy do tyłu, kładzenie podopiecznego na plecach oraz zachęcanie do intensywnego wydmuchiwania nosa. Te działania zwiększają ryzyko połknięcia krwi, wymiotów i utrudniają kontrolę, czy krwawienie naprawdę słabnie.
Warto mieć pod ręką chusteczki, ręczniki papierowe, jednorazowe rękawiczki i mały pojemnik lub worek na odpady. Przydatna jest też możliwość posadzenia podopiecznego w stabilnym miejscu i zapewnienia mu spokoju oraz obserwacji objawów.
Należy zwracać uwagę na powracające krwawienia, osłabienie, zawroty głowy, ból głowy, trudności w oddychaniu oraz ilość krwi. Ważne jest też sprawdzenie, czy krew nie spływa do gardła (kaszel, odruch wymiotny) i czy podopieczny jest stabilny.
Ucz się schematów postępowania: bezpieczeństwo, ocena stanu, właściwe ułożenie, obserwacja i decyzja o wezwaniu pomocy. Przećwicz scenki (krwotok z nosa, omdlenie, zadławienie) i skup się na uzasadnieniu: dlaczego dane ułożenie zmniejsza ryzyko powikłań.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – First Aid (rozdział dotyczący krwawień i krwotoku z nosa): https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-02-27
  • NHS (UK) – Nosebleed: pierwsza pomoc i zalecane ułożenie: https://www.nhs.uk/conditions/nosebleed/ - accessed 2026-02-27
  • Mayo Clinic – Nosebleeds: First aid (zalecenie pochylenia do przodu, unikanie odchylenia do tyłu): https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-nosebleeds/basics/art-20056683 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy (organizacje resuscytacyjne/medyczne)
  • Materiały szkoleniowe PCK z pierwszej pomocy (temat: krwawienia, urazy)
  • Poradniki kliniczne/medyczne dla pacjentów (epistaxis – postępowanie domowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego